چند نکته درباره کتاب خواندن برای کودکان

در ادامه مجموعه مقالات سریالی با موضوع راهکارهایی برای خوره کتاب کردن بچه ها، در این مقاله، به چند نکته مفید دیگه اشاره می کنم.امیدوارم با به کار گرفتن اونا به نتایج دلخواهتون برسین .

اولا مطمئنم که حواسمون هست که هر جای خونه که ممکنه کتاب و قفسه کتاب بگذاریم واما درباره زمان کتاب خوندن ،من معتقدم از هر فرصتی برای کتاب خوندن باید استفاده کرد. مثل حمام (در سنین کم و با کتاب های مخصوص حمام)ماشین ،مطب دکتر و مسافرت و هر جای دیگه …من حتی وقتی میخوام از خونه برم بیرون یکی دو تا کتاب در کنار اسباب بازی های پسرم بر میدارم البته الان که شش سالشه خودش اغلب این کارو انجام میده …البته اینکه میگم باید از هر فرصتی برای کتاب خوندن بابچه ها استفاده کرد کاملا به شرایط شماو میزان پشتکار شما و علاقمندی تون به خوره کتاب کردن فرزندتون بستگی داره.   حواسمون به گزینه هایی که در اختیار بچه ها میگذاریم هم باشه مثلا موقع مریضی یا ناراحتی و یا وقتی حوصلشون سر میره میتونیم گزینه هایی مثل دوست داری یکم کتاب بخونیم تا حالو هوات کمی بهتر بشه رو در اختیارشون بگذاریم و یا میتونیم بگیم دوست داری کارتون ببینی…به نظرتون کدوم بهتره!

توی برنامه روزانمون حتماو حتما مطالعه کتاب با فرزندمون رو بذاریم .معمولا تو خونه ما دو بار در روزه و البته گاهی هم بیشتر.حوالی ۳سالگی فرزندم،که کتاب جزءاسباب بازی هاش بود ومن هم وقت آزاد بیشتری داشتم واقعا محدودیت نداشتیم و خیلی خیلی کتاب میخوندیم، راستش یکی از دلایل مهمی که باعث میشه بچه ها به کتاب علاقه پیدا کنن اینه که در زمان کتاب خوندن در کنار ماهستن و ما کاملا به اونها توجه داریم واوناعاشق این توجهن …. البته اگه میخواید تازه کتاب خوندن رو شروع کنید بهتره عجله نکنید و آهسته و پیوسته حرکت کنید تا مسیر عصبیش شکل بگیره.برای ایجاد عادات بلند مدت، حتما باید حوصله به خرج بدیم و سنجیده عمل کنیم وگرنه به احتمال زیاد وسط راه کم میاریم .

بعضی از کارشناسا زمان خواب رو وقت مناسبی برای کتاب خوندن میدونن و میگن این جوری ذهن کودک کاملا برای خواب آماده میشه، خصوصا اگه این کار به طور منظم انجام بشه اما بعضی از کارشناسا هم دقیقا به همین دلیل با خوندن کتاب برای کودکان قبل از خواب مخالفن! اونا میگن این کار باعث میشه در بزرگسالی وقتی میخوایم کتاب بخونیم خوابمون بگیره چون ذهنمون کتاب و خواب رو کاملا به هم وصل کرده،اونا معتقدن اصلا نباید کتاب رو خوابیده خوندوحتما باید این کار رو در حال نشستن بخونیم .انتخاب با شماست … من به شخصه نظریه دوم رو بیشتر می پسندم

حواسمون باشه که اگه در بازه زمانی خاصی فرزندمون نسبت به کتاب عکس العمل منفی نشون داد دنبال دلیلش باشیم شاید ما زیادی بهش فشار آوردیم ویا شاید خودش الان حس کتاب خوندن نداره ،در هر حال بهتره اصرار نکنیم و بعد ازریشه یابی موضوع اونو نامحسوس و خردمندانه حل کنیم، مثلا گاها پیش میاد که چند روز پسرم فقط سرگرم بازی با لوگو میشه، اصلا بهش کاری ندارم و میذارم اون طور که دلش میخواد عمل کنه.

 

0

معرفی کتاب برای کودکان

در ادامه ی مجموعه مقالات سریالی، برای خوره کتاب کردن کودکان، در این نوشته تصمیم دارم به معرفی چند کتاب جالب برای دوره های سنی مختلف بپردازم ،امیدوارم ازخوندنشون هم خودتون لذت ببرید و هم دلبندتون.

۰تا ۲سالگی 

  • شیوه های تقویت هوش نوزاد (۳ تا ۹ ماهگی ،۳جلد)
  • کتاب های حمام با تصاویر ساده که کودک در اطراف میبینه
  •  کتاب نخودی ها (مجموعه ۵جلدی) مناسب برای بعد از ۶ماهگی
  • مامان میخوام بخوابم(انتشارات قدیانی) ۱۸ماهگی به بعد
  •  مجموعه کتابهای من میتوانم (۶جلد. انتشارات  قدیانی،شخصیت اصلی داستان گربه ی کیتی هستش و خیلی ساده و در قالب داستان کوتاه کارهای ساده مثل جمع کردن اسباب بازی و دستشویی رفتن رو به بچه ها آموزش میده،مناسب ۱۸ماهگی به بعد)
  • عادتهای پسندیده (۲جلد،۱۸ماهگی به بعد،نشر ریحانه ،در قالب شعر کوتاه به بچه ها درباره کارهای پرخطر مثل نزدیک شدن به اجاق گاز و پریز برق  و  ارتباط با غریبه ها و …آموزش میده،با چند بار خوندن شعرها رو یاد میگیرید و میتونید در مواقع لزوم به جای تذکر از این شعرها استفاده کنید ،تاثیرش فوق العادس

۲ تا ۴ سالگی

  • شغل آینده من (نشر افق ،۱۱جلد ، به نظر من عالین)
  • ترانه های نی نی وولکی ( نشر پنجره،  حوالی ۲سالگی)
  • سفر به ماه (نشر امیرکبیر)
  • کلمات جادویی(نشر تخت جمشید)
  • اولین تجربه های تو (۱۰جلد،نزدیک به ۴سالگی )
  • آفرین پسر گلم (۹جلد،نشر نوای مدرسه)
  • آفرین دختر گلم

۴ تا ۷ سالگی یا بالا تر

  •   کلاس کوچولوها (۸جلد،انتشارات قدیانی)
  • داستانهای فرانگلین (۲۴جلد)
  • فسقلی ها(۲۰ جلد)
  • الفی اتکینز(۱۲ جلد)
  • قصه های مزرعه(۱۲جلد،نشر قدیانی)
  • دایره المعارف کوچک من(۲۲جلد ،اگر فرزندتون به زندگی دایناسور ها علاقه داره جلد ۲۰ این  مجموعه خیلی عالیه ،هم سادس هم جالب، نشر محراب قلم)
  • خانواده خرس ها (۵۶ جلد،نشر موزون )
  • داستانهای دایناسورها برای بچه ها (انتشارات قدیانی،۶جلد و با موضوعات مختلف مثل دزد دریایی و …
  • دایره المعارف مصور دایناسور (انتشارات سایان،این کتاب رو برای بچه های عشق دایناسور پیشنهاد میکنم اما بدونید خیلی نثرش سیگینه و خودتون حتما باید سادش کنید اما تصاویر و اطلاعاتش عالیه ، برای ۵تا ۱۵سال یاحتی بالاتر هم مناسبه یه مرجع کامل درباره دایناسورها)

کتابهای چند جلدی یا اصطلاحا سریالی چون شخصیت های داستا ن در اون ها ثابت هستن خیلی تاثیر گذارن و بچه ها باهاشون خیلی خوب ارتباط برقرار میکنن. خوشبختانه کتابهای خیلی عالی و زیادی برای دوره های مختلف سنی وجود داره ،و دراین مقاله به تعداد کمی از اونها اشاره شده تا برای دسترسی راحت تر بتونید اقدام کنید .فقط دقت کنیم که همیشه علایق و نیازهای فرزندمون در کتاب خریدن در اولویته.

0

بهترین زمان برای شروع کتاب خواندن برای کودکان

 

کتابخوانی را از کی شروع کنیم؟

بهترین زمان برای این کار از زمان جنیینی کودک و خصوصا ماه های آخر بارداریه که سیستم شنوایی کودک در حال تکامله . اما اگر هنوز این کار رو شروع نکردید اصلا نگران نباشید، هیچ وقت برای شروع دیر نیست همین الان دست به کار بشید و برای خرید چند کتاب خوب متناسب با سن دلبندتون اقدام کنید.

اگه احیانا کتابی رو برای فرزندتون تهیه کردید و متوجه شدید به اون علاقه نداره،اصلا نگران و دلسرد نشید و برای خوندن اون اصرار نکنید، مطمئن باشید به مرور زمان ذائقه فرزندتون رو در کتابخوانی خواهید شناخت. کافیه به عکس العمل های فرزندتون درزمان کتاب خوندن توجه کنید.

۲-برای فرزندم چه کتابهایی بخونم؟

۰تا۲سالگی

کتابهای این سن باید دارای تصاویر بزرگ و نوشته های بسیار کم،حداکثر دو بیت شعر یا نوشته قافیه دار باشن . به خوندن یا خریدن کتابی خاص اصرار نکنیم.اغلب بچه ها درسنین زیر دو سال به کتابهایی درباره کارهای روزانه مثل حمام،پوشیدن لباس،شیر خوردن وحیوانات ساده مثل سگ،اسب و گربه علاقه نشون میدن. یادمون باشه که در این سن، کودک کتاب رو وسیله بازی میدونه و اون رو گاز میگیره،در دهان فرو میبره یا حتی پاره میکنه، پس لازمه از کتابهای حمام، چوبی یا جلد سخت استفاده کنیم و یا تمام صفحات کتاب را با چسب پنج سانتی متری بپوشونیم.درفاصله سنی ۱۶ تا ۲۴ ماهگی بیشترین یادگیری کلمات اتفاق می افته، پس فعالانه کتاب بخونیم مثلا میتونیم بگیم: این اسبه…بذار ببینم چه رنگیه …آهان این یه اسب سفیده …داره میدوه …و آروم آروم میتونیم به یال و دم و یورتمه رفتن هم اشاره کنیم.رفته رفته در حین کتابخوانی نحوه ورق زدن کتاب را هم به کودکمون آموزش میدیم بهتره موقع خوندن،بلند بخونیم و زیر لغات انگشت بگذاریم یا اصطلاحا خط ببریم.

سنین ۲تا ۴سال

در این سن دلبند ما هنوز هم کتاب رو وسیله بازی میدونه،گاها اونو پرت میکنه.مجازیم موضوعات رو متنوع ترکنیم و داستانهای کوتاهی که در هرصفحه یکی دو خط نوشته داره رو به برنامه غذایی مطالعه فرزندمون اضافه کنیم.درانتخاب موضوعات کتاب میتونیم بسیار هوشمندانه عمل کنیم و کتابهایی با موضوعاتی که اون هر روزه باهاشون درگیره مثل پوشیدن مستقل لباس و کفش،تنها خوابیدن در اتاق خواب و … رو خریداری کنیم. چون در این سن گنجینه لغات کودک به سرعت در حال افزایشه هنگام کتاب خوندن بسیار باما همراهی خواهد کرد .کتابهایی مثل قصه هایی برای ۲ساله ها (والبته ۳ساله ها و ۴ساله ها ) از انتشارات ذکر ،مجموعه کتابهای شغل آینده من از انتشارات افق(۱۱جلد داره و بسیار جذاب و ساده زندگی چند پزشک و بنا و آتش نشان و معلم و …رو به تصویر کشیده وفرزندمون ازارتباط اونها باهم در خلال داستان خیلی چیزها یاد میگیره و لذت میبره مثل همدلی و کمک و…)،و اولین تجربه های تو از انتشارات قدیانی به احتمال زیاد مورد توجه بچه ها قرار خواهد گرفت.

۴تا۶سالگی

در این سن شما کاملا علائم دیوونه کتاب شدن رو در کودکتون میتونید ببینید،برای تثبیت این دیوونگی میتونید ماهی یک بار باهم به کتابفروشی بریدو مدت زیادی رو در اونجا بگذرونید و کتابهای با داستان بلندتر بخرید.البته پیشنهاد میکنم کتابفروشی ای پیدا کنید که اسباب بازی و سی دی و چیزهایی از این قبیل نفروشه که حواس کوچولوتون پرت نشه. به علاوه از قبل بهش بگید که چه تعداد کتاب میتونه بخره و اگه از کتاب های دیگه ای هم خوشش بیاد که به احتمال زیاد همینطور خواهد بود میتونه به شما بگه تا یادداشت کنید و دفعه بعد بخرید،اینجوری فرزندتون مدیریت خرید رو هم یاد میگیره .احتمالا فرزندتون با دیدن تصاویر جالب روی جلد کتاب های مختلف با ذوق زیاد اون رو برمیداره و میگه اینم بخریم ، بادیدن این وضعیت اجازه دارید با چشمای پر از اشک به خودتون تون تبریک بگید،شما دارید موفق میشیید، با خوشحالی و هیجان بگید چه کتابهای معرکه ای ،این و ببین درباره دایناسورهاس …این یکی و باش درباره سفر به ماهه …و هی دفترچه یادداشتتون رو بیرون بیارید و یکی یکی اسم کتابها رو یادداشت کنید . ما توی خونمون یه قلک هم داریم که روزانه مبلغی رو توش میندازیم که سرماه به بهانه برنامه های دیگه کتاب خریدن یادمون نره …

 

0

چگونه کودکان را به کتاب خواندن علاقمند کنیم؟

اگر از آن دسته از افرادی هستید که علاقه زیادی به کتاب خواندن داریداما تا کتاب را باز می کنید، وچند صفحه نخوانده خوابتان می گیرد یا خسته می شویدو در قفسه خود مجموعه ای از کتابهای ناتمام و یا نخوانده دارید مطمئنا ازآشنا شدن با راه هایی برای پیشگیری از این مشکل در فرزندتان و خوره کتاب کردن آنها خوشحال خواهید شد.آنگونه که به یاد دارم ازحوالی ۱۷سالگی به شدت به کتاب خواندن علاقمند شدم و دلیل آن موضوعی بود که به شدت نیاز به کسب اطلاعات درباره آن داشتم ولی درباره آن هیچ نمیدانستم،خوشبختانه معلم اهل مطالعه و بسار دلسوزی داشتم که درحیطه موضوع مورد علاقه من اطلاعات بسیار خوبی داشت و هر شنبه با دیدن من مطالبی را درباره آن موضوع به صورت بسیار جذاب و در قالب خاطره و داستان بیان میکرد. او آتش دانستن را در من شعله ور کرده بود و هر بار بادیدن او و شنیدن حرفهای او بیشتر و بیشتر به دانستن درباره آنچه میگفت علاقمند میشدم . او از برنامه های روزانه اش برای من میگفت و اینکه شبها تا نیمه های شب به مطالعه میپردازد . معلم محبوب من همیشه کتابهای بسیار خوبی برای معرفی در چنته داشت وچون از اهمال کاری دانش آموزانش خبر داشت و میدانست ممکن است ما آن کتابها را تهیه نکنیم گاها تعدادی از آنها را تهیه میکرد و میگفت «از اون کتابی که میگفتم چند تا سفارش دادم که اگه کسی خواست راحت تر تهیش کنه »و این کار او مارا عملا وارد ماجرای کتابخوان شدن و خوره کتاب شدن میکرد …سالهای سال ار آن ماجرا میگذردو هم نشینی با این مربی خوره کتاب، مرا نیز به این درد مبتلا کردو الان من یک کرم کتاب به تمام معنا هستم و تمام دلخوشی ام کتاب است…

.تجربه های من و فرزندم

زمانی که صاحب فرزند شدم با مطالعه در این زمینه متوجه شدم باید از همان ابتدا کتاب را به عنوان یک اسباب بازی در میان اسباب بازی های کودکم بگذارم . چند کتاب حمام تهیه کردم و آن را در بین جغجغه های کودکم گذاشتم و همیشه و نه گاه به گاه در بازیهایمان از این اسباب بازی استفاده میکردیم آن را ورق میزدیم و با هیجان و با زبان بدن گویا وادا واطوارو خنده و شادی آن را به فرزندم معرفی می کردم تا مدتها و حوالی یک سالگی فرزندم دائما کتابها را دردهان فرو میبرد و تلاش در پاره کردن و پرت کردن آنها داشت.هرگز مانع او نمیشدم.چون آرزویم این بود که در بزرگسالی کتاب خور شود!خوشحال بودم که کتابهایش را مانند اسباب بازی هایش دوست دارد.در کتابی خوانده بودم بهتر است تا حوالی دو سالگی کتابهایی با تصاویر واقعی برای کودکان تهیه شود زیرا آنها تصاویر کارتونی را به خوبی در ک نمیکنند . از حوالی۶ماهگی کتاب هایی مثل نخودی ها که یک مجموعه پنج جلدی است وکتاب بابا تو بهترینی ومجموعه کتابهای نی نی داینا و بچه های دنیا و پرهام لطیف و نازه و…که همگی حاوی عکس های واقعی ازکودکان و کارهای روزمره شان با حیوانات و…است را همه جای خانه در دسترس فرزندم گذاشته بودم و وقتی میهمان به خانه مان می امد از آنها میخواستم تمام صفحات کتابها را با چسب پنج سانتی جلد بگیرند.چون با این کار دیگر نگران کثیف شدن کتابها به خاطر دستهای آبگوشتی یا دهان خوروشی فرزندم نبودم ،نمیخواستم با تذکرهای متوالی او را ازکتاب دلزده کنم علاوه براین همگی سرگرم میشدیم و فرزندم نیز از این کار لذت میبرد وشعرهایی را که بارها و بارها برایش خوانده بودم، با زبان کودکانه و گاها دست و پا شکسته برای بقیه میخواند.منتظر کوچک ترین اشاره ای از جانب فرزندم بودم،اگر احساس میکردم به موضوع یا سبک خاصی از شعر و داستان علاقمند است بدون لحظه ای تردید کتابهایی در آن زمینه برایش تهیه میکردم، اگر به کتابی علاقه نشان نمیداد اصراری نمیکردم و فقط آن را در کتابخوانه میگذاشتم، گاهی بعد از مدتی درخواست میکرد آن را برایش بخوانم و گاهی هم اصلا توجهی نمیکرد. برای خرید کردن همیشه برنامه داشتیم و فرزندم هم از این قوانین خبر داشت مثلا هفته ای یک بار خرید خوراکی از سوپرمارکت، امابرای کتاب مجاز بودیم و هستیم هر وقت دلمان بخواهدخرید کنیم…دائما در خانه این جمله را به بهانه های مختلف تکرار میکنیم که « کتاب خریدن سرمایه گذاریه نه پول خرج کردن» و این جمله در خانه ما به شکل اصل درآمده است.اگر امکان خرید کتابی را به هردلیلی مثل کمبود وقت نداشته باشم به گونه ای که فرزندم متوجه شود در گوشی یا دفتر چه ام یادداشت میکنم تا هم اهمیت موضوع را به فرزندم نشان بدهم و هم خودم فراموش نکنم.

دیگران را تشویق به خرید کتاب برای او میکردم و لیست کتابهای مورد علاقه فرزندم را به آنها میدادم یا درتولد ها چند کتاب خریداری کرده واز میهمانان میخواستم در کنار هدیه شان ایز به کودکم هدیه بدهند….

خیلی وقتها در پرسش های فرزندم عجله نمیکنم و فرزانگی خودم را به رخش نمی کشم بلکه میگویم مثلا« یادت هست فلان کتابت درباره اون نوشته بود یا در این باره اطلاعات دقیقی ندارم و نمیدونم،شاید بد نباشه کتابی دراین باره بخریم» و به او این پیام را میدهم که برای یافتن پرسشهایمان کتاب یک منبع خیلی خوب است.

گاهی کتاب رابه صورت اینترنتی خریداری کرده و از پست یا پیک موتوری درخواست میکنم آن را به فرزندم تحویل دهد،این روش جادو میکند، فرزندم چنان ذوقی میکند که انگار بهترین اسباب بازی دنیا را خریده است.

خودم دائما کتاب به دست هستم و سعی میکنم روز بدون مطالعه نداشته باشم و گاهی آگاهانه وقتی فرزندم میگوید مامان یه فیلم باحال داره مثلا میگویم «توی کتابی که امروز شروع به خوندنش کردم به یه موضوع جالب برخوردم و ترجیح میدم برای اون وقت بگذارم»

مراقب گزینه هایی که به فرزندم پیشنهاد میدهم هستم،وقتی حوصله اش سرمیرود یا حالش خوب نیست یا بیمار است یکی از گزینه هایم حتما یکی از پیشنهادهایم خواندن کتاب های مورد علاقه اش است.

خوشبختانه پسر کوچولوی من الان  یک خوره کتاب واقعی است اما میدانم که این مسیر ادامه دارد و حتی با یادگیری خواندن، باید کتابخواندن برای او را ادامه بدهم.  امیدوارم این تجربه ها برای شما نیز سودمند باشد.

 

0