تنظیم خواب شبانه کودکان مدرسه ای ۱

تنظیم خواب کودکان مدرسه ای

دوستت دارم عزیزم …. شب خوش .

همه ما این تصویر زیبا را در ذهن خود داریم. اما در بیشتر خانه ها  همه چیز به این خوبی پیش نمیرود. برعکس زمان خواب به یک جدال ، تبدیل می شود. ما برای زمان خواب، جای خواب، کسی که همراه کودک ، بماند تا او به خواب برود و گاهی برای درخواست یک بوس یا بغل دیگه، می جنگیم. گاهی آنقدر می جنگیم، تا هم خودمان و هم آنها از پای بیفتند و بعد در حالیکه، هنوز آنها به خواب نرفته اند، تسلیم میشویم. در تختخواب تنگ آنها خودمان را جا میدهیم و یا آنها را به اتاق خودمان می بریم… بالاخره  هر دو میخوابیم، اما نه آنطور که دلمان می خواست.

به طور تقریبی ۴۵% مردم دنیا ، مشکل خواب دارند. اختلال خواب، روی همه امور زندگی ما  اثر میگذارد. کودکان هم از این قاعده مثتثنی نیستند. از بد اخلاقی و بهانه گیری گرفته تا توانایی تمرکز در مدرسه، همگی از عوارض بد خوابی هستند که ما به عنوان والدین، با آنها آشنایی کاملی داریم.

عادات بد خیلی زود شکل میگیرند، در حالیکه از بین بردن آنها بسیار زمان بر و دشوار است.

میدانم که همه ی اینها را میدانید، اما گاهی راه درستی برای برون رفت از این مسئله ندارید.

ما به عنوان پدر یا مادر نقش مهمی در کمک به کودک خود ، برای ایجاد و پرورش عادات خوب داریم. در این مقاله قصد داریم ، به چگونگی ایجاد عادت خوب خوابیدن در فرزندانمان بپردازیم.

خوب خوابیدن ، مسئله ای  نیست که خود به خود اتفاق بیفتد. خوب خوابیدن یک مهارت است و تنها شما میتوانید بیشترین کمک را به کودک خود در ایجاد این مهارت بکنید.

میزان مناسب خواب برای سنین مختلف:

  • میزان مناسب برای خواب کودکان، در سنین مختلف متفاوت است و اختلاف نظر های اندکی هم درباره آن وجود دارد. درباره کودکانی که به مهدکودک یا مدرسه میروند، میزان خواب مناسب برای آنها طبق جدول زیر است:

 

                   سن             میزان خواب           حداقل میزان خواب
             ۳ تا ۵ سال        ۱۰ تا ۱۳ ساعت               ۱۰ ساعت
             ۵ تا ۱۲سال        ۹ تا ۱۱ ساعت               ۹ ساعت
            ۱۲ تا ۱۸ سال       ۸ تا ۱۰ ساعت              ۸ ساعت

 

در جدول بالا کمترین میزان لازم برای خواب کودکان هم نمایش داده شده است . ستون آخر این جدول به زبان ساده، یعنی، بیشتر کودکان باید دست کم به این میزان بخوابند تا مغز و بدن آنها به خوبی استراحت کند و با احساس خوبی از خواب بیدار شوند.

قدم به قدم تا خواب خوب شبانه :

قدم اول: تعیین زمان مناسب خواب شبانه

طبق جدول بالا ساعت خواب مناسب فرزندتان را ، تعیین کنید و همیشه به آن پایبند باشید. خیلی خوب است (به نظر من ضروری است)  که برای این کار فرزند خود را نیز وارد ماجرا کنید. مثلا میتوانید جدولی را به صورت یک نوار روی یک کاغذ بکشید و آنرا با مداد به قسمت های مساوی تقسیم کرده و روی هر یک از خطوط را به ترتیب از ساعت ۸ شب تا ۸ صبح مشخص کنیدو با توجه به سن فرزندتان از او بخواهید، دور ساعتی که لازم است صبح ها بیدار شود تا به مدرسه برود، خط بکشد و بعد برایش توضیح دهید که چند ساعت خواب شبانه برای سن او لازم است و از او بخواهید به تعداد ساعت های لازم برای خواب شبانه ، بشمارد و به عقب برگردد و دور عددی که میرسد، خط بکشد. این ساعت بهترین ساعت به خواب رفتن اوست.

 حالا از او میخواهیم نیم ساعت دیگر به عقب برگردد ، و دور آن یک چهارگوش بکشد. این ساعت بهترین ساعت برای به رختخواب رفتن است. تا اینجا ما سه عدد داریم . که دو عدد آخر برای برنامه ریزی درست، مورد نیاز ما هستند.

  1. زمان به رختخواب رفتن  زمان خوابیدن

تصویر زیر نواری است که من برای فرزند خود کشیده و ساعت مورد نظر را درآن مشخص کرده ایم. بهتر است تا ایجاد عادت خواب شبانه صحیح ، تصویری مانند تصویر زیر نقاشی کنید وآنرا به دیوار اتاق فرزند خود نصب کنید.

نکته مهم:

اگر این زمان ها با زمان به خواب رفتن کودک شما یکی است ، همه چیز عالیست، در غیر اینصورت لازم است تا انتهای مقاله با من همراه باشید.

این دو عدد زمان های ایده آل ما هستند و ما میخواهیم به این ساعت ها برسیم. برای رسیدن به چنین هدفی لازم است اقداماتی انجام بدهیم.

کودکانی که خواب مناسبی ندارند را میتوان به دو دسته تقسیم کرد:

دسته اول: بسیاری از کودکان در ساعت مناسب به رختخواب میروند، ولی ساعت ها در حالی که بیدار هستند، در رختخواب دراز می کشند. اگر کودک شما هم با این مسئله مواجه است، لازم است دیرتر به رختخواب برود.

چند شب او را زیر نظر بگیرید و به طور میانگین مشخص کنید که چه ساعتی به خواب میرود، بعد از مشخص شدن ساعت به خواب رفتن او ، در شبهای بعد لازم است که او تنها ، نیم ساعت زودتر از زمانی که کاملا به خواب میرود، به رختخواب برود.

مثلا فرض کنید کودک شما ساعت ۹ به رختخواب میرود، اما ساعت ۱۰ خوابش میبرد، لازم است تا مدتی ، او ساعت ۹:۴۵به رختخواب برود. فعلا این زمان مناسب برای به رختخواب رفتن فرزند شماست. به مرور زمان  با انجام روتین های شبانه که در ادامه با آن آشنا خواهید شد، شما هر بار که او با رفتن به رختخواب خوابش برد، می توانید زمان را به ده دقیقه جلوتر بکشید و او را ساعت ۹:۳۵ دقیقه راهی رختخواب کنید، تا زمانی که به ساعت مورد نظر خود برسید باید این روند را ادامه دهید. این کار خستگی شما را کم می کنید. و لازم نیست هر شب بر سر خوابیدن، جدال کنید.

دسته دوم: بعضی کودکان هم به محض رفتن به رختخواب خوابشان میبرد ولی میزان خواب آنها کافی نیست. در اصل آنها کمی دیر به رختخواب میروند. فرض کنیم فرزند شما ساعت ۱۰ به رختخواب میرود و زود هم به خواب میرود، اما طبق جدول بالا و هدفی که تعیین کردید لازم است، او ساعت  بخوابد. برای دستیابی به این هدف، در ابتدا لازم است زمان به رختخواب رفتن او را تنها  ۱۰ دقیقه زودتر قرار دهید یعنی ساعت ۹:۵۰٫ به مرور زمان وقتی فرزند شما ، در زمان جدید فورا به خواب رفت، دوباره ۱۰ دقیقه زمان به رختخواب رفتن را به عقب میکشیم و او را ساعت ۹:۴۰ به رختخواب میفرستیم. این کار را ادامه میدهیم و هر بار حداکثر زمان  به رختخواب رفتن را ۱۰ دقیقه جلو میکشیم تا وقتی که زمان به خواب رفتن فرزندمان با زمانی که در برنامه مان نوشتیم یکی شود.

میدانم به خاطر نگه داشتن این همه ساعت سخت است. شما حتما به کاغذ و خودکار نیاز دارید. اما کافیست فقط روند کار را یاد بگیرید و بعد از آن کافیست تنها یک عدد را به خاطر نگه دارید و آن هم عددی است که به عنوان هدف مشخص کرده اید و برای رسیدن به ساعت مورد نظر، تلا ش کنید.

 در ابتدای شکل گیری این عادت لازم است همیشه و حتی در تعطیلات پایان هفته هم به این ساعت پایبند باشید . بعدها با شکل گیری عادت خوب خوابیدن ، میتوانید انعطاف پذیری به خرج دهید و در صورت درخواست کودک، مثلا پنج شنبه شب ها و یا در میهمانی ها این ساعت را تغییر دهید. ادامه مطلب را در مقاله بعدی بخوانید.

0

معرفی یک سایت انگلیسی

اگر این مقاله را برای خواندن انتخاب کرده اید ، به احتمال زیاد تمایل دارید از محتوای مقالات انگیسی زبان در زمینه تربیت کودک استفاده کنید. خیلی از مقالات فارسی، ترجمه ی مقالات انگایسی هستند. یافتن مقاله ای که نتیجه تحقیق علمی و نه کپی برداری باشد ، چندان کار ساده ای نیست. گاهی برای داشتن اطلاعات به روز و علمی ناچاریم به سایت های انگلیسی زبان مراجعه کنیم. سایت های مختلفی وجود دارند که من با توجه به تجربه شخصی خودم، سایت https://www.parents.com/

را پیشنهاد می کنم این سایت دارای مطالب مفیدی در زمینه کودک است و البته محتوای آن  از زمان بارداری تا تربیت  کودک تا دوازده سالگی را شامل می شود.

اگر انگلیسی تان بد نیست ، کافی است با خود قرار بگذارید و هر هفته روی یک مقاله از سایت که مطلب آن با مسائل شما، مرتبط است ، وقت بگذارید. صد البته در روزهای اول دیکشنری دائما در دستتان است. اما بعد از گذشت حدود یک سال ، از پیشرفت خود شگفت زده خواهید شد. به احتمال زیاد آن زمان ، نیاز چندانی به دیکشنری نخواهید داشت. امیدوارم به سایتhttps://www.parents.com/ سر بزنید و از مقالاتش استفاده کنید.

0

یک راه حل دائمی برای تربیت؟!

مطمئنا برای همه ما به عنوان پدر یا مادر پیش آمده است که بر سر دو راهی یا حتی چند راهی قرار بگیریم و ندانیم باید چه بکنیم یا از چه راه حلی استفاده کنیم.گاهی آرزو می کنیم که کاش راه حلی دائمی وجود داشت. 

احتمالا شما هم با من هم عقیده باشید که هیچ راه حلی همیشگی نیست. گاهی یک راه حل ساده جواب میدهد گاهی مجبوریم از ترکیبی از را ه حل ها استفاده کنیم ، گاهی باید راه حل های مختلف را بیازماییم و حتی گاهی راه حل ها کاملا مقطعی هستند . به خصوص که در سنین مختلف، کودکان تغییرات زیادی می کنند. پس عاقلانه نیست که انتظار داشته باشیم راه حل هایی که برای سه سالگی مناسب بود و برای فرزندمان جواب داد ، در شش سالگی هم جواب بدهد.

فرزند من تا پنج سالگی با شنیدن جمله: ظهر، همگی استراحت می کنیم، این یه قانونه، کاملا متقاعد می شد .گاهی لازم می شد اضافه کنم برای بدنِ بچه های زیر شش سال، ۱۳ ساعت خواب لازمه . اما فرزند من در شش سالگی با این جواب ها قانع نمی شود و از من اختیار بیشتری می خواهد . برای مادریِ آگاهانه، لازم است با توجه به نیازش به او اختیار بدهم:

«دیگه به اندازه کافی بزرگ شدی، و میتونی در این مورد خودت تصمیم بگیری، اما ازت انتظار دارم آروم به کارات برسی تا مامان و بابا استراحت کنن.»

این روش پیام های زیادی برای فرزندم دارد. او با این اختیارِ کوچک، اعتماد به نفس زیادی پیدا می کند، علاوه بر این سعی می کند، طبق انتظار من عمل کند تا آبرویش جلوی من حفظ شود.

گاهی هم پیش آمده که به خاطر سر و صدایش نتوانم ظهر استراحت کنم، در این شرایط انتظارم را به طور دقیق به او میگویم:

«وقتی به من میگی من آروم بازی می کنم و تو اتاقتون نمیام، من رو حرفت حساب میکنم.»

گاهی حتی لازم می بینم فردا را اجازه بیدار ماندن به او ندهم، و وقتی با اعتراض او مواجه می شوم ، سریع جواب نمیدهم و می پرسم:

«تو فکر می کنی مامان چرا نمیذارن  بیدار بمونی؟»

 

و او معمولا می گوید:

«مامان باشه، قول میدم امروز آروم باشم، بیدارتون نمی کنم. »

و من در مقابل اصرار های او به این جمله اکتفا می کنم که:

پسرم فردا میتونم این فرصت رو بهت بدم، امروز نیاز به استراحت دارم و لازمه که حتما بخوابم.

در این روش پیام مهمی نهفته است.

رفتار تو تعیین کننده ارتباط بقیه با تو است. اگر می خواهی آزادی بیشتری داشته باشی ، باید بتوانی خودت را کنترل کنی.

اما یکی از راه های کلی که در اکثر مواقع دشوار جواب میدهد، حل تعارض است . اگر یاد بگیریم چگونه تعارض ها و اختلاف نظرهایمان را با فرزندمان حل کنیم، ارتباط بسیار زیبایی را با آنها تجربه خواهیم کرد. فرزندان ما به مرور زمان با این تکنیک ارتباط خوبی برقرار خواهند کرد و این روش سرمایه عظیمی برای زندگی فردی و اجتماعی آنها خواهد شد.

0

اقتصاد ژتونی

یکی از راه های مهم برای از بین بردن عادات بد و یا ایجاد عادات جدید تمرکز بر رفتارهای مثبت کودکمان است.برای این کار روش های زیادی وجود دارد که تمرکز همه آنهابر پاداش دادن و توجه به رفتارهای مثبت کودک است. یکی از این  روش ها اقتصاد ژتونی است. در این مقاله قصد دارم درباره همین موضوع صحبت کنم.

 

پاداش به رفتارهای مثبت کودک:

  1. تقویت مثبت

مربی حیوانات برای اینکه فیل را وادار به بلند شدن روی دو پای خود یا دلفین را وادار به پرش های زیبا بکند، رفتار و حرکات فیل یا دلفین را زیر نظر می گیرد به محض اینکه حیوان حرکت مورد نظر را به طور طبیعی انجام بدهد، به او غذا می دهد تا آن رفتار تقویت شود، این روند ادامه پیدا می کند تا جایی که حرکت مورد نظر به اندازه کافی تقویت شود،  و حیوان یاد بگیرد حرکات را مطابق میل مربی انجام می دهد.

تقویت مثبت یکی از مفید ترین راه ها برای ترغیب همه انسانها  به خصوص کودکان به انجام کاری است که انتظار داریم. حتی برای ایجاد عادت های جدید در خودمان لازم است لیستی از لذت های خود را یادداشت کنیم و وقتی به تعهدات خود عمل می کنیم به خودمان هدیه ای بدهیم.

وقتی میخواهیم فرزندمان را به کاری ترغیب کنیم یا عادت جدیدی  را در او ایجاد کنیم و یا حتی عادت بدی را در او کاهشصح دهیم ، این روش میتواند بسیار کارآمد و موثر باشد.

 

در ابتدا باید دقیقا مشخص کنیم چه رفتار مطلوبی را میخواهیم تقویت کنیم : به عنوان مثال فرزند مان وقتی از مدرسه به خانه می آید عادت دارد لباس هایش را به این طرف و آن طرف بیندازد و ما میخواهیم این عادت غلط را در او از بین ببریم و او را ترغیب به همکاری کنیم. پس از مشخص کردن دقیق خواسته و هدف خود، از درِ احساسِ فرزند مان وارد میشویم. میتوانیم به او بگوییم: میدونم که وقتی از مدرسه میای خسته ای و  حوصله نداری لباس هات رو روی چوب لباسی آویزون کنی. اصلا راحت نیست وقتی خیلی خسته و گرسنه ای بخوای به آویزون کردن لباست فکر کنی. در گام بعد، کوتاه  و شفاف احساس خود را بیان میکنیم: این مسئله منو خیلی ناراحت میکنه. اصلا دوست ندارم هی  راه برم و خونه رو مرتب کنم . حالا که فرزندمان دقیقا مسئله را میداند اجازه داریم به گام بعد برویم. من تصمیم گرفتم یه کاری بکنم که به تو کمک کنه بهتر بتونی این کارو انجام بدی. هر بار که لباسهات رو آویزون کنی من یک کارت به تو میدم و وقتی کارت های تو پنج تا شدن (تعداد روزهایی که در هفته به مدرسه میرود)تو میتونی یک هدیه خوب داشته باشی . و با هم در مورد آن هدیه ی خوب، تصمیم میگیریم.

ژتون:

هر رفتار مطلوب فرزند ما(که قبلا دقیقا مشخص شده چه رفتاری است) یک کارت (ژتون) به دنبال دارد و فرزند ما تنها در صورت انجام دادن آن کار معین (که در این مثال آویزان کردن لباسش روی چوب لباسی است )می تواند کارت دریافت کند.

ژتون باید ملموس و عینی باشد و بلا فاصله بعد از رفتار مورد نظر ، به کودک داده شود. یادمان باشد اگر با خوردن یک کیک خامه ای بزرگ به همراه یک شام کامل، صبح روز بعد، می دیدیم آنقدر چاق شده ایم که توان حرکت نداریم مطمئنا هرگز پر خوری نمی کردیم.  پس برای موثر واقع شدن این روش ، رعایت فاصله زمانی بین رفتار مطلوب و پاداش اهمیت اساسی دارد. مانند مربی حیوانات دقیقا با مشاهده رفتار توافق شده ، باید ژتون را به فرزند خود بدهیم. برچسب ها ی مختلف به شکل  ستاره، رباط ، صورتک خندان، گل و …  که با توجه به علاقه فرزند ما تهیه می شوند یا حتی زدن تیک یا علامت  روی  دیوار یا  تخته میتوانند گزینه های مناسبی  برای ژتون باشند. یادمان باشد ژتون تنها با نشان دادن رفتار مطلوبِ تعیین شده، قابل دریافت است.

 

جایزه(پاداش)

وقتی تعداد  کارت ها (علامتها، تیک ها یا هر چه به عنوان ژتون در نظر گرفته ایم) به حد نصاب رسید، بلا فاصله باید جایزه و پاداش وعده داده شده را در اختیار فرزند مان قرار بدهیم .

جایزه نباید حق طبیعی کودک باشد. اگر همیشه هفته ای یک بار به پارک می رویم، یا اگر ماهی یک بار به رستوران می رویم و یا اگر فرزند مان روزی یک ساعت تلوزیون تماشا می کند، اجازه نداریم همان را به عنوان جایزه و پاداش در نظر بگیریم. جایزه باید یک وسیله مورد علاقه کودک یا انجام فعالیتی که دوست دارد باشد. شاید دیدن یک کارتون بیشتر در روزبه مدت سه روز، خرید یک اسباب بازی مورد علاقه یا با هم رفتن به کافی شاپ بتواند برای فرزند ما انگیزه کافی را ایجاد کند. من لیستی از فعالیت ها، خوراکی ها و وسایل مورد علاقه فرزندم دارم که در این گونه موارد کمک کننده خوبی است  تهیه کرده ام و با آمادگی کامل وارد مذاکره با فرزندم می شوم.

لیست من :

لوگو                                                              خرید لباس ورزشی

سی دی                                                          رفتن به استخر و خورد ذرت مکزیکی

لباس دزدان دریایی                                             دستکش دروازه بانی

دایره المعارف داینا سور ها                                          فوتبال دستی                                                                                                         جوراب فوتبالی                   عروسک سگ ها ی نگهبان                             زانو بند فوتبال

رفتن به رستوران

با دوست مورد علاقه به گردش رفتن

شب خوابیدن در اتاق مامان و بابا

ظهرجمعه نخوابیدن

 

کادر: تمرین

لطفا لیستی از آنچه فکر می کنید برای فرزندتان وسوسه بر انگیز باشد و انگیزه کافی برای ایجاد عادتی جدید را ایجاد کند، بنویسید.

تعداد ژتون ها :

تعداد کارت ها (ژتون ها )در ابتدا باید کم باشد ،تا زود رسیدن به جایزه، انگیزه کافی را در فرزند ما ایجاد کند.  هدیه و پاداش تعیین شده ،  میتواند رفتن به سینما ، دانلود یک بازی رایانه ای، اسباب بازی یا  خوراکی مورد علاقه  کودک یا هر چیز دیگری که شما بر سر آن توافق می کنید باشد. مهم ترین نکته د ر تعیین پاداش اینست که برای فرزند مان  با ارزش و دوست داشتنی باشد و همچنین امکان تهیه آن برای ما وجود داشته باشد . مطمئنا نباید از هدیه های گران قیمت استفاده کنیم مگر آنکه شرایط خاصی وجود داشته باشد. مثلا آن هدیه برای ما بسیار ارزشمند است و ما به طور کلی تصمیم داریم آن را برایش بخریم و این شرایط بهانه ایست برای عملی کردن این تصمیم.

به علاوه  قبل از آنکه ژتون های دریافت شده از جانب فرزندما ن به حد نصاب برسد پاداش باید تهیه شده باشد. یادمان باشد که فرزند ما برای رسیدن  به هدیه اش به اندازه کافی تلاش کرده و صبوری به خرج داده ، صبر بیش از اندازه او را از ادامه همکاری با ما دلسرد می کند.

حتما باید هدیه را با نظر کودک انتخاب کنیم ، چون احتمال دارد هدیه ایی که ما انتخاب می کنیم برای فرزند ما  جذاب و دوست داشتنی نباشد. کودکان اصلا قابل پیش بینی نیستند ، شاید برایتان اتفاق افتاده است که با ذوق و شوق و اطمینان برای فرزندتان هدیه ای را تهیه کرده باشید اما او آن را نپسندیده باشد. د ر مورد کودکان بزرگ تر برای پیشگیری از بروز بحث می توانیم در حین مذاکره، سقف تعیین کنیم. مثلا هدیه ای را انتخاب می کنیم که ارزشش حداکثر سی هزار تومان باشه .

 

هنگامی که برای تقویت یک رفتار از این روش استفاده می کنیم، باید تا مدتی که انجام دادن رفتار مورد نظر برای فرزندمان راحت شود، استفاده از پاداش (یا به عبارتی انگیزه  واقعی یا تقویت کننده مثبت ) را ادامه دهیم.

روند اعطای کارت هدیه (ژتون) ادامه پیدا می کند اما با یک تفاوت کوچک ، آن هم اینکه به مرور زمان تعداد ژتون ها  برای رسیدن به پاداش بیشتر می شود.  یعنی تعداد کارت ها را افزایش میدهیم و باز هم مثل قبل با فرزند مان بر سر یک پاداش معین توافق می کنیم. وقتی با هم فکری فرزندمان بر سر جایزه ای توافق می کنیم ، تا جای ممکن آن جایزه را تغییر نمی دهیم. در صورتی که نظر کودکمان تغییر کرد می توانیم بگوییم فکر خیلی خوبیه . حتما یادداشت می کنم . برای دور جدید کارت ها، این هدیه رو به عنوان جایزه برات تهیه کنیم. اما اگر این کار فرزندمان را عصبانی  یا ناراحت می کند ، می توانیم بر سر جایزه ای جدید توافق کنیم. یادمان باشد هدف ما  ایجاد انگیزه برای تقویت یک رفتار مطلوب، در فرزندمان است پس تا حد امکان بحث های بیهوده را کنار گذاشته و اجازه دهیم گاهی او برنده بحث باشد.

گاهی می توانیم به فرزندمان تقلب برسانیم  و بگوییم فقط یه کارت دیگه مونده تا به هدیت برسی و به تلاش او سرعت بیشتری ببخشیم.

این روند تا زمانیکه فرزند مان مهارت کافی در انجام آن عادت مورد نظر پیدا کند ادامه پیدا میکند. بعد از ایجاد عادت جدید پاداش و تشویق را کنار نمی گذاریم بلکه گاهی به او هدیه ای کوچک و غیر منتظره مثل بستنی میدهیم و میگوییم : این بستنی به خاطر اینه  که تو وقتی از مدرسه میای وسایلت را سر جای خودشون  میگذاری و یا حتی گاهی از تشویق های کلامی استفاده میکنیم  و در حالیکه می دانیم فرزندمان صدای ما را می شنود به دیگران مثل مادر بزرگش می گوییم : مامان امیرحسین وقتی از مدرسه میاد لباس هاش رو روی چوب لباسی آویزون می کنه . خدا رو شکر من سر ریخت و پاش و نظافت اصلا با امیرحسین مسئله ای ندارم .

یا نمیدونی چه کمک بزرگی به من میکنی که وسایلت رو وقتی از مدرسه میای سر جای خودشون می گذاری.

رام کنندگان حیوانات کاملا می دانند که حیوان، به زودی، تا پاداش نگیرد، رفتار مورد نظر را انجام نمی دهد خصوصا اگر سیر باشد اصلا به پاداش توجهی نمی کند. همه ما اینگونه هستیم، اگر برای انجام کاری مدام یک پاداش  تکراری دریافت کنیم، جذابیت پاداش برای ما از بین می رود و به امری کاملا کسل کننده تبدیل می شود. فرض کنید هر روز قرار باشد غذای مورد علاقه تان را بخورید، مطمئنا خیلی زود زده می شوید و اصلا تمایلی به خوردن آن غذا نخواهید داشت. به همین دلیل بعد از آنکه  رفتاری تثبیت شد، و احساس کردیم فرزندمان رفتار مورد نظر را راحت و بی دردسر آن انجام می دهد مثلا بعد از حدود یک ماه ، باید از پاداش های متغیر استفاده کنیم. به این ترتیب پایدار شدن عادت مورد نظر را تضمین می کنیم.  یعنی بعد از این مرحله پاداش منظم را قطع می کنیم،  و گاه به گاه به فرزندمان پاداش غیرمنتظره می دهیم. پاداش متغیر یکی از نیرومند ترین روش های شرطی کردن در دنیاست. پس بعد از مدتی فرزند خود را به طور ناگهانی به یک تعریف و تمجید هدفمند، یا یک هدیه جذاب دعوت کنید و با این روش ثبات عادات صحیح را در او تضمین کنید.

مطمئنا ایجاد عادت جدید و یا از بین بردن  عادات غلط ساده نیست و در عمل زمان بر است . گاهی حتی لازم است این موضوع را با فرزند مان در میان گذاشته و بگوییم :

از شر عادت خلاص شدن کار ساده ای نیست. خوشبختانه تحقیقات نشون میده بچه ها توی از بین بردن عادت های بد یا ایجاد عادت های درست خیلی بهتر و سریع تر از بزرگتر ها عمل می کنن. هر وقت به کمک نیاز داشته باشی میتونی روی کمک من حساب کنی. شاید گرفتن هدیه این مسیر رو برات راحت تر کنه.

مطمئنا بعد از به پایان رسیدن پاداش ها ی منظم فرزند ما تمایلی به ادامه همکاری ندارد چون دلیل و انگیزه اصلی از میان رفته است .به همین دلیل پاداش جدیدی برای رفتار جدیدی در نظر می گیریم.

 

خلاصه :

  • رفتار مطلوب باید دقیقا مشخص باشد.
  • پاداش باید مشخص بوده و با توافق دو طرف تعیین شود.
  • تعداد ژتون ها برای دریافت هدیه و پاداش کاملا معلوم باشد
  • شرایط دریافت ژتون شفاف و روشن باشد.
  • تعداد ژتون ها باید به مرور زمان و نا محسوس افزایش پیدا کند.
  • تا ایجاد مهارت کافی در کودک، اعطای ژتون ادامه خواهد داشت.
  • بعد از قطع ژتون ها ، هر از گاهی با یک تعریف به جا یا هدیه جذاب فرزند خود را غافل گیر کنید
  • بعد از تثبیت یک رفتار ، یک هدیه جدید برای یک رفتار جدید

سوالات متداول:

اگر فرزند مان بعد از قطع پاداش حاظر به ادامه همکاری نشد چه کنیم ؟

اگر کودک به اندازه کافی مهارت و عادت در انجام رفتار مورد نظر را پیدا کرده باشد میتوانیم با تغییر جهت در فکر او، ذهن او را روی موضوع دیگری متمرکز کنیم و بگوییم توی این کار مهارت کافی پیدا کردی و به نظرم خیلی خوب از پسش بر میای . نظرت چیه یک رفتار دیگه رو بررسی کنیم و برای اون  یه پاداش  خوب در نظر بگیریم.

0

چند نکته درباره کتاب خواندن برای کودکان

در ادامه مجموعه مقالات سریالی با موضوع راهکارهایی برای خوره کتاب کردن بچه ها، در این مقاله، به چند نکته مفید دیگه اشاره می کنم.امیدوارم با به کار گرفتن اونا به نتایج دلخواهتون برسین .

اولا مطمئنم که حواسمون هست که هر جای خونه که ممکنه کتاب و قفسه کتاب بگذاریم واما درباره زمان کتاب خوندن ،من معتقدم از هر فرصتی برای کتاب خوندن باید استفاده کرد. مثل حمام (در سنین کم و با کتاب های مخصوص حمام)ماشین ،مطب دکتر و مسافرت و هر جای دیگه …من حتی وقتی میخوام از خونه برم بیرون یکی دو تا کتاب در کنار اسباب بازی های پسرم بر میدارم البته الان که شش سالشه خودش اغلب این کارو انجام میده …البته اینکه میگم باید از هر فرصتی برای کتاب خوندن بابچه ها استفاده کرد کاملا به شرایط شماو میزان پشتکار شما و علاقمندی تون به خوره کتاب کردن فرزندتون بستگی داره.   حواسمون به گزینه هایی که در اختیار بچه ها میگذاریم هم باشه مثلا موقع مریضی یا ناراحتی و یا وقتی حوصلشون سر میره میتونیم گزینه هایی مثل دوست داری یکم کتاب بخونیم تا حالو هوات کمی بهتر بشه رو در اختیارشون بگذاریم و یا میتونیم بگیم دوست داری کارتون ببینی…به نظرتون کدوم بهتره!

توی برنامه روزانمون حتماو حتما مطالعه کتاب با فرزندمون رو بذاریم .معمولا تو خونه ما دو بار در روزه و البته گاهی هم بیشتر.حوالی ۳سالگی فرزندم،که کتاب جزءاسباب بازی هاش بود ومن هم وقت آزاد بیشتری داشتم واقعا محدودیت نداشتیم و خیلی خیلی کتاب میخوندیم، راستش یکی از دلایل مهمی که باعث میشه بچه ها به کتاب علاقه پیدا کنن اینه که در زمان کتاب خوندن در کنار ماهستن و ما کاملا به اونها توجه داریم واوناعاشق این توجهن …. البته اگه میخواید تازه کتاب خوندن رو شروع کنید بهتره عجله نکنید و آهسته و پیوسته حرکت کنید تا مسیر عصبیش شکل بگیره.برای ایجاد عادات بلند مدت، حتما باید حوصله به خرج بدیم و سنجیده عمل کنیم وگرنه به احتمال زیاد وسط راه کم میاریم .

بعضی از کارشناسا زمان خواب رو وقت مناسبی برای کتاب خوندن میدونن و میگن این جوری ذهن کودک کاملا برای خواب آماده میشه، خصوصا اگه این کار به طور منظم انجام بشه اما بعضی از کارشناسا هم دقیقا به همین دلیل با خوندن کتاب برای کودکان قبل از خواب مخالفن! اونا میگن این کار باعث میشه در بزرگسالی وقتی میخوایم کتاب بخونیم خوابمون بگیره چون ذهنمون کتاب و خواب رو کاملا به هم وصل کرده،اونا معتقدن اصلا نباید کتاب رو خوابیده خوندوحتما باید این کار رو در حال نشستن بخونیم .انتخاب با شماست … من به شخصه نظریه دوم رو بیشتر می پسندم

حواسمون باشه که اگه در بازه زمانی خاصی فرزندمون نسبت به کتاب عکس العمل منفی نشون داد دنبال دلیلش باشیم شاید ما زیادی بهش فشار آوردیم ویا شاید خودش الان حس کتاب خوندن نداره ،در هر حال بهتره اصرار نکنیم و بعد ازریشه یابی موضوع اونو نامحسوس و خردمندانه حل کنیم، مثلا گاها پیش میاد که چند روز پسرم فقط سرگرم بازی با لوگو میشه، اصلا بهش کاری ندارم و میذارم اون طور که دلش میخواد عمل کنه.

 

0

معرفی کتاب برای کودکان

در ادامه ی مجموعه مقالات سریالی، برای خوره کتاب کردن کودکان، در این نوشته تصمیم دارم به معرفی چند کتاب جالب برای دوره های سنی مختلف بپردازم ،امیدوارم ازخوندنشون هم خودتون لذت ببرید و هم دلبندتون.

۰تا ۲سالگی 

  • شیوه های تقویت هوش نوزاد (۳ تا ۹ ماهگی ،۳جلد)
  • کتاب های حمام با تصاویر ساده که کودک در اطراف میبینه
  •  کتاب نخودی ها (مجموعه ۵جلدی) مناسب برای بعد از ۶ماهگی
  • مامان میخوام بخوابم(انتشارات قدیانی) ۱۸ماهگی به بعد
  •  مجموعه کتابهای من میتوانم (۶جلد. انتشارات  قدیانی،شخصیت اصلی داستان گربه ی کیتی هستش و خیلی ساده و در قالب داستان کوتاه کارهای ساده مثل جمع کردن اسباب بازی و دستشویی رفتن رو به بچه ها آموزش میده،مناسب ۱۸ماهگی به بعد)
  • عادتهای پسندیده (۲جلد،۱۸ماهگی به بعد،نشر ریحانه ،در قالب شعر کوتاه به بچه ها درباره کارهای پرخطر مثل نزدیک شدن به اجاق گاز و پریز برق  و  ارتباط با غریبه ها و …آموزش میده،با چند بار خوندن شعرها رو یاد میگیرید و میتونید در مواقع لزوم به جای تذکر از این شعرها استفاده کنید ،تاثیرش فوق العادس

۲ تا ۴ سالگی

  • شغل آینده من (نشر افق ،۱۱جلد ، به نظر من عالین)
  • ترانه های نی نی وولکی ( نشر پنجره،  حوالی ۲سالگی)
  • سفر به ماه (نشر امیرکبیر)
  • کلمات جادویی(نشر تخت جمشید)
  • اولین تجربه های تو (۱۰جلد،نزدیک به ۴سالگی )
  • آفرین پسر گلم (۹جلد،نشر نوای مدرسه)
  • آفرین دختر گلم

۴ تا ۷ سالگی یا بالا تر

  •   کلاس کوچولوها (۸جلد،انتشارات قدیانی)
  • داستانهای فرانگلین (۲۴جلد)
  • فسقلی ها(۲۰ جلد)
  • الفی اتکینز(۱۲ جلد)
  • قصه های مزرعه(۱۲جلد،نشر قدیانی)
  • دایره المعارف کوچک من(۲۲جلد ،اگر فرزندتون به زندگی دایناسور ها علاقه داره جلد ۲۰ این  مجموعه خیلی عالیه ،هم سادس هم جالب، نشر محراب قلم)
  • خانواده خرس ها (۵۶ جلد،نشر موزون )
  • داستانهای دایناسورها برای بچه ها (انتشارات قدیانی،۶جلد و با موضوعات مختلف مثل دزد دریایی و …
  • دایره المعارف مصور دایناسور (انتشارات سایان،این کتاب رو برای بچه های عشق دایناسور پیشنهاد میکنم اما بدونید خیلی نثرش سیگینه و خودتون حتما باید سادش کنید اما تصاویر و اطلاعاتش عالیه ، برای ۵تا ۱۵سال یاحتی بالاتر هم مناسبه یه مرجع کامل درباره دایناسورها)

کتابهای چند جلدی یا اصطلاحا سریالی چون شخصیت های داستا ن در اون ها ثابت هستن خیلی تاثیر گذارن و بچه ها باهاشون خیلی خوب ارتباط برقرار میکنن. خوشبختانه کتابهای خیلی عالی و زیادی برای دوره های مختلف سنی وجود داره ،و دراین مقاله به تعداد کمی از اونها اشاره شده تا برای دسترسی راحت تر بتونید اقدام کنید .فقط دقت کنیم که همیشه علایق و نیازهای فرزندمون در کتاب خریدن در اولویته.

0

بهترین زمان برای شروع کتاب خواندن برای کودکان

 

کتابخوانی را از کی شروع کنیم؟

بهترین زمان برای این کار از زمان جنیینی کودک و خصوصا ماه های آخر بارداریه که سیستم شنوایی کودک در حال تکامله . اما اگر هنوز این کار رو شروع نکردید اصلا نگران نباشید، هیچ وقت برای شروع دیر نیست همین الان دست به کار بشید و برای خرید چند کتاب خوب متناسب با سن دلبندتون اقدام کنید.

اگه احیانا کتابی رو برای فرزندتون تهیه کردید و متوجه شدید به اون علاقه نداره،اصلا نگران و دلسرد نشید و برای خوندن اون اصرار نکنید، مطمئن باشید به مرور زمان ذائقه فرزندتون رو در کتابخوانی خواهید شناخت. کافیه به عکس العمل های فرزندتون درزمان کتاب خوندن توجه کنید.

۲-برای فرزندم چه کتابهایی بخونم؟

۰تا۲سالگی

کتابهای این سن باید دارای تصاویر بزرگ و نوشته های بسیار کم،حداکثر دو بیت شعر یا نوشته قافیه دار باشن . به خوندن یا خریدن کتابی خاص اصرار نکنیم.اغلب بچه ها درسنین زیر دو سال به کتابهایی درباره کارهای روزانه مثل حمام،پوشیدن لباس،شیر خوردن وحیوانات ساده مثل سگ،اسب و گربه علاقه نشون میدن. یادمون باشه که در این سن، کودک کتاب رو وسیله بازی میدونه و اون رو گاز میگیره،در دهان فرو میبره یا حتی پاره میکنه، پس لازمه از کتابهای حمام، چوبی یا جلد سخت استفاده کنیم و یا تمام صفحات کتاب را با چسب پنج سانتی متری بپوشونیم.درفاصله سنی ۱۶ تا ۲۴ ماهگی بیشترین یادگیری کلمات اتفاق می افته، پس فعالانه کتاب بخونیم مثلا میتونیم بگیم: این اسبه…بذار ببینم چه رنگیه …آهان این یه اسب سفیده …داره میدوه …و آروم آروم میتونیم به یال و دم و یورتمه رفتن هم اشاره کنیم.رفته رفته در حین کتابخوانی نحوه ورق زدن کتاب را هم به کودکمون آموزش میدیم بهتره موقع خوندن،بلند بخونیم و زیر لغات انگشت بگذاریم یا اصطلاحا خط ببریم.

سنین ۲تا ۴سال

در این سن دلبند ما هنوز هم کتاب رو وسیله بازی میدونه،گاها اونو پرت میکنه.مجازیم موضوعات رو متنوع ترکنیم و داستانهای کوتاهی که در هرصفحه یکی دو خط نوشته داره رو به برنامه غذایی مطالعه فرزندمون اضافه کنیم.درانتخاب موضوعات کتاب میتونیم بسیار هوشمندانه عمل کنیم و کتابهایی با موضوعاتی که اون هر روزه باهاشون درگیره مثل پوشیدن مستقل لباس و کفش،تنها خوابیدن در اتاق خواب و … رو خریداری کنیم. چون در این سن گنجینه لغات کودک به سرعت در حال افزایشه هنگام کتاب خوندن بسیار باما همراهی خواهد کرد .کتابهایی مثل قصه هایی برای ۲ساله ها (والبته ۳ساله ها و ۴ساله ها ) از انتشارات ذکر ،مجموعه کتابهای شغل آینده من از انتشارات افق(۱۱جلد داره و بسیار جذاب و ساده زندگی چند پزشک و بنا و آتش نشان و معلم و …رو به تصویر کشیده وفرزندمون ازارتباط اونها باهم در خلال داستان خیلی چیزها یاد میگیره و لذت میبره مثل همدلی و کمک و…)،و اولین تجربه های تو از انتشارات قدیانی به احتمال زیاد مورد توجه بچه ها قرار خواهد گرفت.

۴تا۶سالگی

در این سن شما کاملا علائم دیوونه کتاب شدن رو در کودکتون میتونید ببینید،برای تثبیت این دیوونگی میتونید ماهی یک بار باهم به کتابفروشی بریدو مدت زیادی رو در اونجا بگذرونید و کتابهای با داستان بلندتر بخرید.البته پیشنهاد میکنم کتابفروشی ای پیدا کنید که اسباب بازی و سی دی و چیزهایی از این قبیل نفروشه که حواس کوچولوتون پرت نشه. به علاوه از قبل بهش بگید که چه تعداد کتاب میتونه بخره و اگه از کتاب های دیگه ای هم خوشش بیاد که به احتمال زیاد همینطور خواهد بود میتونه به شما بگه تا یادداشت کنید و دفعه بعد بخرید،اینجوری فرزندتون مدیریت خرید رو هم یاد میگیره .احتمالا فرزندتون با دیدن تصاویر جالب روی جلد کتاب های مختلف با ذوق زیاد اون رو برمیداره و میگه اینم بخریم ، بادیدن این وضعیت اجازه دارید با چشمای پر از اشک به خودتون تون تبریک بگید،شما دارید موفق میشیید، با خوشحالی و هیجان بگید چه کتابهای معرکه ای ،این و ببین درباره دایناسورهاس …این یکی و باش درباره سفر به ماهه …و هی دفترچه یادداشتتون رو بیرون بیارید و یکی یکی اسم کتابها رو یادداشت کنید . ما توی خونمون یه قلک هم داریم که روزانه مبلغی رو توش میندازیم که سرماه به بهانه برنامه های دیگه کتاب خریدن یادمون نره …

 

0

چگونه کودکان را به کتاب خواندن علاقمند کنیم؟

اگر از آن دسته از افرادی هستید که علاقه زیادی به کتاب خواندن داریداما تا کتاب را باز می کنید، وچند صفحه نخوانده خوابتان می گیرد یا خسته می شویدو در قفسه خود مجموعه ای از کتابهای ناتمام و یا نخوانده دارید مطمئنا ازآشنا شدن با راه هایی برای پیشگیری از این مشکل در فرزندتان و خوره کتاب کردن آنها خوشحال خواهید شد.آنگونه که به یاد دارم ازحوالی ۱۷سالگی به شدت به کتاب خواندن علاقمند شدم و دلیل آن موضوعی بود که به شدت نیاز به کسب اطلاعات درباره آن داشتم ولی درباره آن هیچ نمیدانستم،خوشبختانه معلم اهل مطالعه و بسار دلسوزی داشتم که درحیطه موضوع مورد علاقه من اطلاعات بسیار خوبی داشت و هر شنبه با دیدن من مطالبی را درباره آن موضوع به صورت بسیار جذاب و در قالب خاطره و داستان بیان میکرد. او آتش دانستن را در من شعله ور کرده بود و هر بار بادیدن او و شنیدن حرفهای او بیشتر و بیشتر به دانستن درباره آنچه میگفت علاقمند میشدم . او از برنامه های روزانه اش برای من میگفت و اینکه شبها تا نیمه های شب به مطالعه میپردازد . معلم محبوب من همیشه کتابهای بسیار خوبی برای معرفی در چنته داشت وچون از اهمال کاری دانش آموزانش خبر داشت و میدانست ممکن است ما آن کتابها را تهیه نکنیم گاها تعدادی از آنها را تهیه میکرد و میگفت «از اون کتابی که میگفتم چند تا سفارش دادم که اگه کسی خواست راحت تر تهیش کنه »و این کار او مارا عملا وارد ماجرای کتابخوان شدن و خوره کتاب شدن میکرد …سالهای سال ار آن ماجرا میگذردو هم نشینی با این مربی خوره کتاب، مرا نیز به این درد مبتلا کردو الان من یک کرم کتاب به تمام معنا هستم و تمام دلخوشی ام کتاب است…

.تجربه های من و فرزندم

زمانی که صاحب فرزند شدم با مطالعه در این زمینه متوجه شدم باید از همان ابتدا کتاب را به عنوان یک اسباب بازی در میان اسباب بازی های کودکم بگذارم . چند کتاب حمام تهیه کردم و آن را در بین جغجغه های کودکم گذاشتم و همیشه و نه گاه به گاه در بازیهایمان از این اسباب بازی استفاده میکردیم آن را ورق میزدیم و با هیجان و با زبان بدن گویا وادا واطوارو خنده و شادی آن را به فرزندم معرفی می کردم تا مدتها و حوالی یک سالگی فرزندم دائما کتابها را دردهان فرو میبرد و تلاش در پاره کردن و پرت کردن آنها داشت.هرگز مانع او نمیشدم.چون آرزویم این بود که در بزرگسالی کتاب خور شود!خوشحال بودم که کتابهایش را مانند اسباب بازی هایش دوست دارد.در کتابی خوانده بودم بهتر است تا حوالی دو سالگی کتابهایی با تصاویر واقعی برای کودکان تهیه شود زیرا آنها تصاویر کارتونی را به خوبی در ک نمیکنند . از حوالی۶ماهگی کتاب هایی مثل نخودی ها که یک مجموعه پنج جلدی است وکتاب بابا تو بهترینی ومجموعه کتابهای نی نی داینا و بچه های دنیا و پرهام لطیف و نازه و…که همگی حاوی عکس های واقعی ازکودکان و کارهای روزمره شان با حیوانات و…است را همه جای خانه در دسترس فرزندم گذاشته بودم و وقتی میهمان به خانه مان می امد از آنها میخواستم تمام صفحات کتابها را با چسب پنج سانتی جلد بگیرند.چون با این کار دیگر نگران کثیف شدن کتابها به خاطر دستهای آبگوشتی یا دهان خوروشی فرزندم نبودم ،نمیخواستم با تذکرهای متوالی او را ازکتاب دلزده کنم علاوه براین همگی سرگرم میشدیم و فرزندم نیز از این کار لذت میبرد وشعرهایی را که بارها و بارها برایش خوانده بودم، با زبان کودکانه و گاها دست و پا شکسته برای بقیه میخواند.منتظر کوچک ترین اشاره ای از جانب فرزندم بودم،اگر احساس میکردم به موضوع یا سبک خاصی از شعر و داستان علاقمند است بدون لحظه ای تردید کتابهایی در آن زمینه برایش تهیه میکردم، اگر به کتابی علاقه نشان نمیداد اصراری نمیکردم و فقط آن را در کتابخوانه میگذاشتم، گاهی بعد از مدتی درخواست میکرد آن را برایش بخوانم و گاهی هم اصلا توجهی نمیکرد. برای خرید کردن همیشه برنامه داشتیم و فرزندم هم از این قوانین خبر داشت مثلا هفته ای یک بار خرید خوراکی از سوپرمارکت، امابرای کتاب مجاز بودیم و هستیم هر وقت دلمان بخواهدخرید کنیم…دائما در خانه این جمله را به بهانه های مختلف تکرار میکنیم که « کتاب خریدن سرمایه گذاریه نه پول خرج کردن» و این جمله در خانه ما به شکل اصل درآمده است.اگر امکان خرید کتابی را به هردلیلی مثل کمبود وقت نداشته باشم به گونه ای که فرزندم متوجه شود در گوشی یا دفتر چه ام یادداشت میکنم تا هم اهمیت موضوع را به فرزندم نشان بدهم و هم خودم فراموش نکنم.

دیگران را تشویق به خرید کتاب برای او میکردم و لیست کتابهای مورد علاقه فرزندم را به آنها میدادم یا درتولد ها چند کتاب خریداری کرده واز میهمانان میخواستم در کنار هدیه شان ایز به کودکم هدیه بدهند….

خیلی وقتها در پرسش های فرزندم عجله نمیکنم و فرزانگی خودم را به رخش نمی کشم بلکه میگویم مثلا« یادت هست فلان کتابت درباره اون نوشته بود یا در این باره اطلاعات دقیقی ندارم و نمیدونم،شاید بد نباشه کتابی دراین باره بخریم» و به او این پیام را میدهم که برای یافتن پرسشهایمان کتاب یک منبع خیلی خوب است.

گاهی کتاب رابه صورت اینترنتی خریداری کرده و از پست یا پیک موتوری درخواست میکنم آن را به فرزندم تحویل دهد،این روش جادو میکند، فرزندم چنان ذوقی میکند که انگار بهترین اسباب بازی دنیا را خریده است.

خودم دائما کتاب به دست هستم و سعی میکنم روز بدون مطالعه نداشته باشم و گاهی آگاهانه وقتی فرزندم میگوید مامان یه فیلم باحال داره مثلا میگویم «توی کتابی که امروز شروع به خوندنش کردم به یه موضوع جالب برخوردم و ترجیح میدم برای اون وقت بگذارم»

مراقب گزینه هایی که به فرزندم پیشنهاد میدهم هستم،وقتی حوصله اش سرمیرود یا حالش خوب نیست یا بیمار است یکی از گزینه هایم حتما یکی از پیشنهادهایم خواندن کتاب های مورد علاقه اش است.

خوشبختانه پسر کوچولوی من الان  یک خوره کتاب واقعی است اما میدانم که این مسیر ادامه دارد و حتی با یادگیری خواندن، باید کتابخواندن برای او را ادامه بدهم.  امیدوارم این تجربه ها برای شما نیز سودمند باشد.

 

0

عملکرد مغز درایجاد عادات جدید

  • همگی میدانیم شروع هر کاری سخت ترین قسمت آن کار است،خصوصا اگر بخواهیم کاری را به عادت تبدیل کنیم یا عادت بدی را ترک کنیم،انگار میخواهیم شاخ غول را بشکنیم.حسابی خسته و ناامید می شویم وغالبا دست از کار میکشیم، به همین دلیل همیشه لیستی از کارهای ناتمام یا عقب افتاده داریم.از آنجا که برای تربیت فرزندانمان درگام اول، لازم است خودمان الگوی مناسبی باشیم آگاهی از نحوه شکل گیری عادات جدید یا نابودی عادات بد ضرورت دارد.وقتی متوجه عملکرد اشتباه خود در زمینه ای میشویم و تصمیم به تغییر می گیریم با موانع و سرعت گیرهای عجیبی در درون خود مواجه میشویم که به شدت انگیزه ما را کاهش داده و ما را ناامید میکنند… فرض کنید مادری متوجه عادت غلط مقایسه کردن در خود میشود و تصمیم به تغییر این عادت در خود می گیرد اما در عمل متوجه میشود در موقعیت های مختلف عبارت های کلامی مقایسه ای مانند رگبار از دهان او خارج میشوند و او هیچ کنترلی روی آنها ندارد، انگار مقایسه جزیی جداناپذیر از وجود او شده و یا حتی به طور مادرزادی با او متولد شده است.متاسفانه مادر باانگیزه ما درحالت خوشبینانه با یکی دو هفته تلاش  خسته شده ودست از تلاش برمیدارد.اشکال کار کجاست ؟کتابهای زیادی در زمینه ترک عادت و جایگزینی عادات خوب وجود دارد که از جمله آنها میتوان به کتاب اثرمرکب نوشته دارن هاردی اشاره کرد اما در این مقاله قصد من بررسی این موضوع از نظرگاه ساختار مغز و ارتباط آن با شکل گیری عادت ها  است .
  • برخلاف تصورما، هدف مغزآموزش ویادگیری نیست بلکه مغز ما سه هدف امنیت ،رفاه ،آرامش را دنبال میکند.ازآنجا که برای هرتغییر یا فعالیت جدیدی نیاز به خارج شدن از دایره امنمان داریم ،مغزعزیزما، نسبت به تغییر بسیار مشکوک است وبه چشم خطربه آن نگاه میکند، درنتیجه به شدت میترسد.از این رو دست از همگاری کشیده وبه گوشه ای خزیده و خود را پنهان کرده و همکاری نمیکند ،در این مقطع زمانی حساس فقط کافیست کمی صبر و حوصله به خرج دهیم چون با کمی تکراز مغز عزیز ما در حالیکه نظاره گر ماجراست و گاها سنگ اندازی نیز میکرده است متوجه میشود خطری در کار نیست و خود نیز وارد عمل شده وهمکاری را شروع میکند …در این زمان کارها خیلی خوب پیش میرود وبعد ازمدتی ثبات قدم و تداوم، رشد سریعی اتفاق می افتد و فعالیت مورد نظر به صورت عادت درآمده و ما آن را به صورت کاملا ناخودآگاه و بدو ن نیاز به فکرکردن  و به بهترین نحو انجام میدهیم .پس هرگاه دست به فعالیتی میزنیم یا تصمیم به  ایجاد یا نابودی عادتی میگیریم  کمی به مغز عزیزمان فکر کنیم که از گوشه ای نظاره گر ماست ومنتظر است تا با مساعد دیدن شرایط به همکاری بشتابد و آن موقع است که رشد به سرعت اتفاق می افتد. همچنین میتوانیم  به جای کلمه سخته از واژه جدیده استفاده کنیم. چون هم بار منفی کمتری دارد هم حس بهتری را به ما و مغز عزیز مان منتقل  میکند.

حالا بیایید مغز عزیزمان را ازلحاظ فیزیکی بررسی کنیم و ببینیم برای تبدیل یک فعالیت به عادت در مغز ،چه اتفاقاتی رخ میدهد.مغز ما ازصدمیلیارد نورون یا سلول عصبی تشکیل شده است.برای انجام هر فعالیتی نورون های مشخصی ازمغز دست به کار میشوند(فعال میشوند )و با هم ارتباط برقرار میکنند (به هم پالس الکتریکی و شیمیایی ارسال میکنند) که اصطلاحا به این ازتباط مسیر عصبی گفته میشود.

وقتی فعالیتی را برای اولین بارانجام میدهیم نورون ها از هم خییلی دور هستند و برقراری این ارتباط بسیار دشوار است اما با هر بار تکرار ،به هم نزدیک تر شده و راحت تر با   هم ارتباط برقرار میکنند . برای ساده تر شدن موضوع دو بازیکن فوتبال را درنظر بگیرید. وقتی دو بازیکن فاصله زیادی ازهم دارند پاس کاری آنها بسیار مشکل و باخطای زیاد همراه است ولی هرچه به هم نزدیک تر میشوند پاسکاری خیلی راحت تر،سریعتر،بهتروبدون نیاز به دقت زیاد صورت میگیرد. حال اگر دو بازیکن کنار هم بایستند حتی میتوانند با چشم بسته نیز به یکدیگر پاس بدهند.با تکرار اتفاق مشابهی درون مغز ما رخ میدهد .پس به جای  نمیتوانم میتوانیم از جمله ی  مسیر عصبیش شکل نگرفته استفاده کنیم  که به مراتب مثبت تر و به مزاج مغز ما خوشایندتر است ….

 

0

همدلی با (رفتار) والدین

رفتار اغلب والدین

آیا شما هم در مواجهه با برخی بدرفتاری های فرزندتان ناخودآگاه، رفتار های کاملا غیر ارادی بروز می دهید ؟ داد میزنید، تحقیر می کنید(هیچی نمیشی ….)، سرزنش میکنید(مگه نگفتم…)، کتک میزنید، یا از تنبیه های مدرن مثل نشستن روی صندلی مخصوص یا فرستادن به مکانی دیگر مثل اتاق استفاده میکنید؟

همدلی با (رفتار) والدینhttps://dornasharifi.com

اغلب ما رفتاری شبیه رفتار گذشته ی  والدینمان با خودمان، را پیش میگیریم….

اما چند سوال مهم!

آیا این روشهای تربیتی درست هستند؟ آیا این روشها و رفتارها در درازمدت باعث میشوند فرزندمان متوجه اشتباهش شده و کمتر این رفتار را انجام دهد؟ آیا این روشها عزت نفس فرزندمان را افزایش میدهد یا رنجش، تنفر، کینه و انتقام را در او دامن میزند و او را دچار احساس بی ارزشی و تنهایی و بدبختی میکنند؟ آیا خودتان نسبت به رفتار و عملکردتان احساس خوبی دارید؟ رفتار شما چه پیامی را به فرزندتان منتقل میکند؟ آِیا هدف شما هم انتقال همین پیام بود؟

درک می کنم…

احتمالا با جواب دادن به این سوالات احساس بدی دارید اما کمی صبر کنید…

میدانم که هر پدر و مادری سعی در داشتن بهترین عملکرد را دارند. من نیز آرزو داشتم مطالب لازم را از ابتدای تولد کودکم میدانستم و به کار می بستم ….هیچ یک از ما بی نقص نیستیم. بهترین والدین هم میدانند که همیشه میتوان بهتر و موثرتر عمل کرد. خوشبختانه ارتباط با کودکان هرگز بن بست ندارد …
بیایید از همین امروز شروع کنیم ، ازهمین امروز تصمیم بگیریم احترام را سرلوحه رفتارمان با فرزندانمان قرار دهیم .احترام برای خودمان و فرزندانمان و تمام احتمالات نامحدودی که در تعاملات دو انسان کاملا متفاوت با افکار کاملا متفاوت ممکن است رخ دهد.
بیاییم تصمیم بگیریم تلاش کنیم کمتر نسبت به اعمال و افکار فرزندانمان واکنش( پاسخ ناآگاهانه ) نشان دهیم، قضاوت کنیم یا سرزنش کنیم و با رشد او ما نیز بر تعداد دفعات توجه به احساسات و نیازهای او بیفزاییم ….

بیایید تصمیم بگیریم آموزش ببینیم و رشد کنیم. در قرن بیست و یکم حتی آشپزی هم ، کاملا علمی شده و نیاز به کسب مهارت های جدید دارد.

هیچ مهارت و موفقیتی بدون آموزش و یک شبه اتفاق نمی افتد.

 

 

0