چگونه کودکی قوی داشته باشیم؟ بر اساس یک مطالعه در وبسایت Ovid روی 1528 کودک سوری در لبنان، محققها دریافتند که این کودکان حدود 10 رویداد جنگی را پشت سر گذاشتهاند. آنها کودکان را به 2 گروه Low Symptom (LS) و High Symptom (HS) تقسیم کردند. گروه اول (19 درصد از کودکان) کسانی بودند که مشکل روانی قابلتوجهی نداشتند و گروه دوم (81 درصد از کودکان) شامل افرادی میشد که PTSD، افسردگی یا رفتارهای پرخطر داشتند. بر اساس این آمار، محققها فهمیدند که حدود یکپنجم کودکان حتی در شرایط جنگ توانستند تابآوری بالایی از خود نشان دهند و قوی بمانند؛ اما راز قوی شدن کودکان چیست؟ چطور میتواند به آنها کمک کرد که در سختترین شرایط قوی باقی بمانند؟ در این مقاله در این مورد صحبت میکنیم.
قدرت اراده چیست و چطور در زندگی تاثیر دارد؟
قدرت اراده اغلب به عنوان توانایی فرد برای اعمال کنترل خود و مقاومت در برابر وسوسه توصیف میشود. برای مثال، این که کودک شما تا چه میزان به هوس بازی کردن غلبه میکند و پای تکالیف خود مینشیند، چطور برای هدفی که دارد تلاش میکند و… همه نمونههای کوچکی از اراده است.
اما اراده کودکان میتواند نقش کلیدی در بخشهای مختلف زندگی آنها داشته باشد. برای مثال:
- اراده میتواند به کودکان کمک کند تا تصمیمات متفکرانه بگیرند و بر موانع غلبه کنند.
- با پرورش اراده، کودکان اغلب یاد میگیرند که تلاش و انرژی خود را بر روی کارهایی متمرکز کنند که برای آنها مفید هستند.
- اراده به کودک کمک میکند تا تلاشگر باشد و در زندگی موفق عمل کند.
- کودکانی که با ارادهترند عزت نفس بهتری نیز دارند.
- افراد با اراده چه در کودکی و چه بزرگسالی بهتر میتوانند استرس را مدیریت کنند. (منبع: doi.org)
برای آشنایی بیشتر با مباحثی مثل پریدن کودک میان حرف دیگران و افزایش اعتماد به نفس در نوجوانان دختر میتوانید به همین مقالات مراجعه کنید.
علاوه بر دوران کودکی، قدرت اراده در بزرگسالی نیز نقش بسیار پررنگی دارد. به طوری که تحقیقات نشان داده افراد با اراده کمتر به سراغ رفتارهای خطرناک میروند، تصمیمات بهتری در زندگی میگیرند، میتوانند روابط سالم و سازندهتری را شکل دهند و در نهایت از سلامت روان بهتری برخوردارند. (منبع)
افرادی که دارای اراده قوی باشند از نظر تحصیلی برتر هستند، سبک زندگی سالمتری را پیش میگیرند و مهارتهای اجتماعی قوی را توسعه میدهند. در واقع، مطالعات APA نشان داده است که قدرت اراده بهتر از هوش یا استعداد به تنهایی، موفقیت بلندمدت را پیشبینی میکند. با القا و پرورش اراده در فرزندانمان، ممکن است آنها را در مسیری به سوی آیندهای پر از امکانات قرار دهیم. (منبع)
چه عواملی بر شکل گیری قدرت اراده تاثیر دارند؟
برخی از محققان بر این باورند که قدرت اراده تا حدی توسط ژنتیک تعیین میشود. این یعنی برخی از کودکان ممکن است به طور طبیعی دارای اراده قوی باشند، در حالی که برخی دیگر ممکن است به راهنمایی و حمایت بیشتری نیاز داشته باشند. (منبع: doi.org)
با این حال، عوامل دیگری از جمله تربیت، تجربیات زندگی، شخصیت و عوامل اجتماعی اقتصادی نیز میتوانند در قدرت اراده نقش داشته باشند. برای نمونه، سبکهای فرزندپروری میتواند نقش مهمی در شکلگیری اراده کودک داشته باشد. سبک فرزندپروری مقتدرانه ممکن است مساعدترین روش برای رشد اراده در کودکان باشد. ایجاد تعادل ساختار و استقلال اغلب به کودکان اجازه میدهد تا مهارتهای تصمیمگیری را توسعه دهند و در عین حال رعایت قوانین و مرزها را بیاموزند.
در ضمن اگر تمایل به یادگیری عمیقتری دربارهی موضوعاتی مثل کنترل خشم کودک و راهکار برای جلوگیری از گاز گرفتن کودک دارید، پیشنهاد میکنیم این مقالات را بخوانید.
بیشتر بخوانید:
چگونه کودکی قوی داشته باشیم؟ راه های افزایش قدرت اراده در کودکان
اکنون که قدرت اراده، اهمیت آن در شکلگیری عادتهای مختلف زندگی، و اینکه چگونه سبکهای فرزندپروری میتواند آن را شکل دهد، درک کردیم، بیایید به چند استراتژی عملی برای پرورش این ویژگی در فرزندانمان بپردازیم.
1_ قدرت اراده را یک ماهیچه در نظر بگیرید!
پیش از این که بخواهید بدانید چه کارهایی را باید برای تقویت اراده کودک انجام دهید، باید ابتدا بدانید که قدرت و مهارت اراده درست مانند یک ماهیچه است. بنابراین ، درست مانند هر عضله دیگری، اراده در کودکان را میتوان با صرف زمان و تلاش ایجاد و تقویت کرد. به کارگیری نیروی اراده نیز ممکن است آن را در برابر تحلیل رفتن کمتر آسیبپذیر کند.
برای کودک خود کارهای ساده و کمی چالشبرانگیز تعیین کنید که نیاز به مقداری تلاش داشته باشد. برای مثال از او بخواهید هربار که از اتاق خارج میشود چراغ را خاموش کند.
2_ اهداف قابل دسترسی و واضح برای کودک مشخص کنید
به کودک خود کمک کنید تا استعداد و تواناییهای خود را بشناسد. سپس او را راهنمایی کنید تا اهدافی که میتواند در کوتاه مدت به آنها برسد را با توجه به علایقی که دارد انتخاب کند. شما همچنین میتوانید با تقسیم اهداف بزرگ به مراحل کوچکتر و قابل کنترلتر، حس پیشرفت و موفقیت را در کودک ایجاد کنید.
3_ به کودک آموزش دهید خواستهها و تکانهها را به تاخیر بیاندازد
یکی از بارزترین ویژگیها در کودکان این است که خواستههای آنی دارند و میخواهند بدون معطلی به آن برسد. بنابراین، برای تقویت قدرت اراده در کودک، او را تشویق کنید تا خواسته خود را به تعویق بیاندازد.
البته برای این که کودک راضی به این کار شود باید به او مزایای بلند مدتی بدهید. این کار به کودک کمک میکند تا بتواند خود را بهتر کنترل کند و حتی با وجود چالشها روی هدف خود متمرکز بماند.
بچههایی که اعتماد دارند بعداً مارشمالوهای بیشتری برای خوردن وجود خواهد داشت، بهتر میتوانند لذت را به تأخیر بیندازند. اما کودکانی که مطمئن نیستند که آیا میتوانند به چیزهایی که در آینده در دسترس هستند متکی باشند یا نه، احتمال بیشتری دارد که فورا مارشمالو را بخورند. (منبع: doi.org)
در ادامه، مطالعه مقالات روبرو میتوانند به افزایش درک شما از موضوعاتِ فرزند پروری زنان شاغل و تربیت کودک زودرنج کمک کنند.
4_ روال و برنامه زندگی نسبتا ثابتی داشته باشید
میپرسید چگونه کودکی قوی داشته باشیم؟ با روال و برنامه زندگی ثابت! روتین زندگی ثابت معمولاً این احساس را به کودک میدهد که شرایط قابل پیشبینی است. اینگونه کودک میتواند نظم و انضباط را توسعه دهد و احساس کنترل داشته باشد. همچنین داشتن روتین منظم مطالعه، ساعات خواب مشخص و حتی زمان غذا خوردن منظم میتواند عادتهای سالمی را برای کودک شکل دهد.
5_ پشتکار کودک را تشویق کنید و انعطافپذیری را به او آموزش دهید
مواجه شدن با ناکامیها و چالشها در زندگی انکارناپذیر است. طبیعی است که هر پدر و مادری دوست دارد که فرزندش بدون سختی رشد کند اما باور کنید کمی سختی کشیدن برای هر فردی لازم است. بنابراین، اجازه دهید کودک با چالشهای کنترل شدهای روبرو شود و شما در مقابل به او یادآوری کنید اشتباه کردن هم بخشی از یادگیری است و نیاز نیست همیشه بهترین باشد.
لازم است اضافه کنیم که منابع روبرو اطلاعات جامعتری دربارهی موضوعاتی مثل آموزش سلام و چیکار کنم بچم پررو بشه؟ ارائه میدهند.
6_ فرصتهایی را برای انتخاب کردن و تصمیم گیری کودک فراهم کنید
اگر دقت کرده باشید، زمانی که به کودک امر میکنید کاری را انجام دهد، به خصوص اگر کودک در سنین پیش دبستانی باشد، اغلب مواقع لجبازی چیزی است که با آن مواجه میشوید. این به این دلیل است که کودک به طور غریزی احساس میکند آزادیاش به خطر افتاده است.
بنابراین، به کودک فرصتهایی مناسب به سن او بدهید و چند گزینه محدود نیز برای انتخاب به او ارائه کنید. این کار قدرت اختیار کودک را تشویق میکند و به او خودکنترلی را میآموزد.
بیشتر بخوانید:
7_ به کودک کمک کنید که کارها را خودش انجام دهد
یک نوزاد، وقتی بتواند یک فنجان را در دست بگیرد یا اولین قدمهایش را بردارد، احساس مثبتی دارد. زمانی که نوزاد بهمرور رشد میکند، یاد گرفتن نحوه لباس پوشیدن یا دوچرخهسواری برای او احساس موفقیت بههمراه دارند. در تمام این کارها، والدین ابتدا در کنار فرزندانشان هستند، اما بهمرور اجازه میدهند که فرزندان خود به تنهایی این کارها را انجام دهند، حتی اگر در این مسیر شکست بخورند.
شما باید از همین روند در سایر جنبههای زندگی کودک استفاده کنید و ابتدا همراه فرزندتان باشید تا روش انجام کار درست را به او بیاموزید و سپس اجازه دهید که خودش کارهاش را انجام دهد.
در این زمینه میتوانید چالشهایی هم در نظر بگیرید که مطمئن هستید کودک از پس آنها بر میآید و سپس احساس قوی بودن میکند.
در این زمینه، توصیه میکنیم که مقالا «تربیت کودک مستقل» و «استقلال کودک» را هم مطالعه کنید.
8_ صداقت داشته باشید
کودکان هم مانند بزرگترها به راحتی متوجه مصنوعی بودن برخی تشویقها و تحسینها میشوند؛ مثلاً اگر کودک در بازی فوتبال عملکرد خیلی خوبی نداشت، اما شما به او بگویید که «در زمین بازی درخشیدی»، فرزندتان متوجه مصنوعی بودن تعریف شما میشود و این تعریف هیچ تاثیری روی او ندارد.
تشویق و تحسین واقعی را به زمانی موکول کنید که فرزندتان کاری را با موفقیت انجام میدهد.
مواقعی که کودک با وجود تلاش شکست میخورد یا کاری را درست انجام نمیدهد، بهجای تعریفهای بیمورد، میتوانید به او انگیزه دهید که دوباره تلاش کند؛ مثلاً برای مثال بالا به فرزندتان بگویید «هر چند امروز برخی چالشها در زمین فوتبال داشتی، اما خوشحالم که تسلیم نشدی. من مطمئنم که دفعه بعد سعی میکنی عملکرد بهتری داشته باشی.»
ما یک مقاله با عنوان «تشویق کودکان برای انجام تکالیف مدرسه» هم داریم که میتوانید آن را بخوانید.
9_ الگوی خوبی باشد
میپرسید که چگونه کودکی قوی داشته باشیم؟ خودتان تبدیل به فردی قوی شوید! وقتی شما فردی قوی در زندگیتان باشید، فرزندتان هم از شما الگو میگیرد.
مثلاً وقتی بدون غر زدن یا شکایت کردن کارهای سخت را انجام میدهید، کودک هم یاد میگیرد که از این به بعد مانند شما بهسراغ کارهای سخت برود و شکایتی بابت آنها نداشته باشد.
شما باید همچنین سعی کنید که تا پایان انجام یک کار تلاش کنید و دست از تلاش برندارید تا فرزندتان هم مانند شما تبدیل به فردی تلاشگر شود.
از شما دعوت میکنیم که از راهکارهای مقاله «مهارت های فرزند پروری» هم برای ارتباط بهتر با فرزند و تربیت کودکی قوی و مستقل کمک بگیرید.
چالش های افزایش اراده در کودکان
پرورش یک کودک با اراده آرزوی هر والدی است اما افزایش اراده در کودکان چندان هم بدون دردسر نیست. در این مسیر پرچالش کودک ممکن است شکست و ناامیدیهایی وجود داشته باشد که کودک را خسته کند. در چنین مواقعی، کافی است احساسات کودک را تایید کنید و به آنها اعتبار ببخشید. به کودک اطمینان دهید که احساسات او شنیده میشود و او را درک میکنید.
علاوه بر این، شما میتوانید کودک را راهنمایی و از او حمایت کنید تا بتواند مهارتهای حل مسئله را بهتر توسعه دهد. آموزش استراتژیهای سازنده برای مدیریت ناامیدی، مانند استراحتهای کوتاه، درگیر شدن در فعالیتهای بدنی و جستجوی حمایت از افراد مورد اعتماد نیز به کودک این فرصت را میدهد تا با احساسات دشوارتر کنار بیایند.
در این مسیر همچنین فراموش نکنید که پیشرفتهای کودک، هرچند هم کوچک را ببینید و به او جایزه دهید. سعی کنید پاداش یک رفتار خاص را هدف دهد تا به درستی رفتار مثبت را تقویت کند و به کودک احساس رضایت و اطمینان دهد.
بیشتر بخوانید:
کلام آخر
به پایان مقاله «چگونه کودکی قوی داشته باشیم؟» رسیدیم. اراده یکی از مهمترین مهارتهای فردی است که به عقیده برخی روانشناسان حتی میتواند موفقیت زندگی را تضمین کند. به طور کلی، کودکانی که اراده قدرتمندتری دارند در مدرسه عملکرد بهتری دارند و در زندگی بزرگسالی نیز میتوانند روابط سالمتری را شکل دهند و بهتر تصمیم بگیرند. بنابراین، از آنجا که بخش مهمی از اراده یاد گرفتنی است شما به عنوان والدین کودک میتوانید کمک مهمی در افزایش اراده در کودکان خود داشته باشید.
