از آنجا که نوجوانی، مرحلهای است که فرد از دنیای سرخوش و بیخیالی کودکی خارج شده و با فشارهای اجتماعی، تصمیمگیریهای جدید و تغییرات هویتی روبهرو میشود، مشکلات متعددی برای نوجوان به وجود میآید. علاوه بر این، در دوره نوجوانی، کنجکاوی و استقلالطلبی افزایش مییابد، اما از آنجا که تجربه زندگی فرد محدود است، اضطراب و سردرگمی در پی دارد. در ادامه مطلب به شما خواهیم کفت مهمترین چالشها و مشکلات نوجوانان چیست و راهحلهای مواجه با آنها را نیز توضیح میدهیم.
چالش ها و مشکلات نوجوانان
با شروع دوره نوجوانی، چالشهای ناشی از تغییرات جسمی، هیجانی و اجتماعی فرد شروع میشود. دوره بلوغ با تغییرات هورمونی، شکلگیری هویت و یادگیری مهارتهای اجتماعی همراه است و از طرفی فشارهای خانواده در زمینه تحصیلات، رفتارهای اجتماعی و غیره افزایش مییابد. به همین دلیل نوجوانان با مشکلات روحی متعددی روبهرو میشوند. بر اساس گزارش National Institute of Mental Health (NIMH)، حدود 31.9 درصد از نوجوانان 13 تا 18 سال حداقل یک اختلال اضطرابی را در این دوران تجربه میکنند و تقریبا 13 درصد نوجوانان 12 تا 17 سال دستکم یک دوره افسردگی اساسی را پشت سر میگذارند. در ضمن، تحقیقات Pew Research Center نشان میدهد که حدود 59 درصد نوجوانان احساس میکنند که حضور در شبکههای اجتماعی باعث میشود فشار مقایسه با دیگران و اضطراب اجتماعی در آنها افزایش یابد. این آمار نشان میدهد که چالشهای روانی و اجتماعی به بخش جداییناپذیر زندگی نوجوانان تبدیل شدهاند. بنابراین نوجوانان بهشدت نیازمند توجه و مراقبت خانواده هستند.
موارد زیر شایعترین اختلالات و مشکلات نوجوانان محسوب میشوند:
۱_ اضطراب و اختلالات اضطرابی
اضطراب در نوجوانی صرفا یک نگرانی ساده نیست، بلکه به دلیل تغییرات شدید عصبی، هورمونی و اجتماعی اتفاق میفتد. در دوره نوجوانی، بخش هیجانی مغز که به آن آمیگدالا میگویند، فعالتر از بخش منطقی و تصمیمگیرنده مغز یا همان قشر پیشپیشانی عمل میکند. به همین دلیل است که شما واکنشهای هیجانی شدیدتر و سریعتری را در نوجوانان مشاهده میکنید. آنها در این سن نسبت به قضاوت دیگران حساستر میشوند، بیش از هر زمان دیگری به پذیرش اجتماعی نیاز دارند و ترس از طرد شدن یا شکست در آنها افزایش مییابد. تمامی این عوامل منجر به اضطراب مزمن میشود که ممکن است انزوای اجتماعی، افت عملکرد تحصیلی و حتی مشکلات جسمی را در پی داشته باشد.
مثال: نوجوانی که شب قبل از ارائه کلاسی، دچار تپش قلب، حالت تهوع و بیخوابی میشود و حتی به فکر غیبت از مدرسه میافتد.
“Globally, one in seven 10–19‑year‑olds experiences a mental disorder, accounting for 15% of the global burden of disease in this age group. Depression, anxiety and behavioural disorders are among the leading causes of illness and disability among adolescents.”
طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت (WHO)، حدودا یک نفر از هر هفت نوجوان 10–19 سال با اختلالات رفتاری، اضطراب و افسردگی روبهرو هستند که از دلایل اصلی بیماری و ناتوانی در این گروه سنی محسوب میشود.
منبع: who.int
راهکارهای حل مشکل اضطراب
برای مدیریت بهتر اضطراب و کاهش اثرات آن در زندگی روزمره نوجوانان، میتوانید از راهکارهای زیر استفاده کنید:
- تمرین تنفس عمیق و آرامسازی عضلات برای کنترل حملات اضطراب
- تعیین برنامه روزانه منظم برای کاهش استرس
- صحبت با یک مشاور یا روانشناس برای یادگیری مهارتهای مدیریت اضطراب
- تمرین مواجهه تدریجی با موقعیتهای ترسناک، بهجای اجتناب کامل از موقعیتها
- استفاده محدود و آگاهانه از شبکههای اجتماعی و محیطهای محرک اضطراب
۲_ افسردگی و احساس پوچی
افسردگی در نوجوانی بیشتر خودش را پنهان میکند تا در بزرگسالی. در نوجوانی معمولا بهجای نشانههای غم آشکار، تحریکپذیری، بیحوصلگی، پرخاشگری یا بیتفاوتی افزایش پیدا کند. نوجوان در این مرحله از زندگی در حال شکلدادن به تصویر ذهنی از خود و آیندهاش است. بنابراین اگر در این مسیر احساس شکست، طرد یا ناکامی کند، ممکن است به این باور برسد که «ارزشمند نیست» یا «هیچچیز هرگز تغییر نمیکند». از طرفی، تغییرات هورمونی نیز این حساسیت هیجانی را افزایش میدهند. عدم درمان افسردگی، تبعات بسیار زیادی در نوجوانی و بزرگسالی در پی دارد.
مثال: نوجوانی که قبلا به ورزش یا هنر علاقهمند بود، اما اکنون بیشتر وقتش را در اتاق میگذراند و میگوید «هیچ چیز برام مهم نیست»، احتمالا دچار افسردگی شده است.
براساس دادههای NIMH و CDC، حدود 13.3 درصد از نوجوانان 12 تا 17 سال حداقل یک دوره دو هفتهای افسردگی اساسی را تجربه کردهاند.
راهکارهای حل مشکل افسردگی و حس پوچی
برای کاهش احساس افسردگی و رهایی از حس پوچی، میتوان با ایجاد تغییرات تدریجی و کمک گرفتن از حمایتهای اطراف، گامهای مؤثری برداشت:
- فعالیتهای بدنی منظم برای افزایش ترشح اندورفین و بهبود خلقوخو
- ایجاد برنامه روزانه با اهداف کوچک و قابل دستیابی برای ایجاد حس موفقیت
- صحبت نوجوان با والدین، معلم یا مشاور درباره احساسات خود
- ثبت احساسات در دفترچه یا یادداشت برای شناخت الگوهای منفی
- شرکت در گروههای حمایتی همسالان یا فعالیتهای اجتماعی مثبت
۳_ بحران هویت و سردرگمی شخصیتی
هنگامی که فرد به نوجوانی پا میگذارد، کمکم پرسشهای وجودی به ذهنش راه مییابد؛ پرسشهایی از قبیل «من کیستم؟» یا «قرار است چه کسی باشم؟». به همین دلیل نوجوان به سراغ انتخاب ارزشها، باورها، اهداف و سبک زندگی خاص خود میرود. از طرفی، تعدد باورها و ارزشها در بین همسالان و تعارض بین خواستههای نوجوان و خانواده، فشار زیادی بر او وارد میکند. همین امر باعث سردرگمی نوجوان میشود. مطالعات نشان میدهد بیش از 50 درصد نوجوانان دورههایی از سردرگمی هویتی را تجربه میکنند.
مثال: نوجوانی که هر چند ماه یکبار تصمیمش درباره انتخاب رشته تحصیلی تغییر میکند و مدام بین خواستههای خودش و خانواده مردد است.
راهکارهای حل مشکل بحران هویت
برای عبور سالم نوجوانان از بحران هویت و رسیدن به درک روشنتری از خود، میتوان با آگاهی، تجربهکردن و دریافت حمایت مناسب از راهکارهای زیر کمک گرفت:
- امتحانکردن فعالیتها و علایق مختلف برای شناخت بهتر خود
- یادداشت اهداف، ارزشها و ترجیحات شخصی برای شفافیت هویت
- گفتوگو با مربی یا مشاور درباره مسیرهای مختلف زندگی و تصمیمگیری
- دریافت بازخورد از والدین یا دوستان قابل اعتماد، بدون فشار
- پذیرش اینکه تغییر و تردید بخشی طبیعی از روند رشد محسوب میشود
۴_ فشار تحصیلی و اضطراب عملکرد
در بسیاری از فرهنگها و کشورها، از جمله ایران، ارزشمندی نوجوان را برابر با موفقیتهای تحصیلی او میدانند. بنابراین این فکر به نوجوان القا میشود که آیندهاش بهطور کامل به نمراتی که امروز میگیرد، بستگی دارد. در این صورت دچار اضطراب میشود و ممکن است بیشتر اشتباه کند. بنابراین هر اشتباه جزئی یا افت عملکرد، عزتنفسش را کاهش میدهد. این اضطراب و فشار مداوم باعث عوارضی مثل بیخوابی، کمالگرایی افراطی و حتی فرسودگی جسمی و روحی میشود.
مثال: دانشآموزی که با وجود نمرات بالا، بعد از گرفتن نمره 18 احساس شکست کامل میکند و خود را «بیاستعداد» مینامد.
بر اساس گزارش American Psychological Association (APA) که در سایت washingtonpost منتشر شده، حدود 83 درصد از دانشآموزان دبیرستانی اعلام کردهاند مدرسه منبع اصلی استرس آنهاست.
راهکارهای حل مشکل فشار و اضطراب تحصیلی
برای کاهش فشار و اضطراب تحصیلی و مدیریت بهتر مسئولیتهای درسی، میتوان با بهکارگیری راهکارهای عملی و منظم از اقدامات زیر استفاده کرد:
- تقسیم وظایف بزرگ به بخشهای کوچک و قابل مدیریت برای کاهش استرس
- یادگیری مهارتهای مدیریت زمان و اولویتبندی کارها
- تمرین تکنیکهای آرامسازی قبل از امتحان، مانند مدیتیشن
- داشتن استراحتهای منظم و خواب کافی برای عملکرد ذهنی بهتر
- گفتگو با معلمان یا مشاوران درباره مشکلات نوجوانان
۵_ تاثیر شبکههای اجتماعی و مقایسه اجتماعی
جایگاه گوشیهای هوشمند و شبکههای اجتماعی در زندگی انسانهای عصر امروز، بهخصوص نوجوانان، غیر قابل انکار است. مشکل اینجاست که اغلب پستهای موجود در شبکههای اجتماعی مثل اینستاگرام، تیکتاک و غیره، نسخههای اغراقآمیز، غیرواقعی و گزینشی از زندگی افراد را نشان میدهند و نوجوان بهطور مداوم، زندگی واقعی خودش را با این تصاویر و ویدئوها مقایسه میکند. به همین دلیل احساس ناکافی بودن در او شکل میگیرد و عزتنفسش کاهش مییابد.
مثال: نوجوانی که بعد از دیدن عکسهای دوستانش در مهمانی یا سفر، احساس میکند که زندگی خودش کسلکننده و کمارزش است.
راهکارهای مدیریت عوارض شبکههای اجتماعی
برای کاهش اثرات منفی شبکههای اجتماعی و استفاده سالمتر از آنها، میتوان با آگاهی و مدیریت هدفمند از راهکارهای زیر بهره گرفت:
- محدود کردن زمان حضور در شبکههای اجتماعی به ساعات مشخص
- دنبالکردن محتوای مثبت و آموزشی، بهجای تصاویر غیرواقعی و فیلتر شده
- یادآوری اینکه تصاویر شبکههای اجتماعی، بازتاب واقعیت کامل زندگی اشخاص نیست
- تمرکز روی موفقیتها و نقاط قوت شخصی، بهجای مقایسه مداوم
- گفتوگو با دوستان واقعی و حمایتگر برای تقویت ارتباط اجتماعی سالم
۶_ قلدری و طرد اجتماعی
بیشترین دورهای که یک انسان دلش میخواهد به یک گروه از همسالان خودش تعلق داشته باشد و در آن تایید شود، دوره نوجوانی است. بنابراین ممکن است برای دریافت این تایید، دست به هر کاری بزند؛ بهخصوص اگر با دوستان ناموجه معاشرت داشته باشد. چون وقتی نوجوان از سوی همسالانش مورد تمسخر قرار میگیرد یا از جمع آنها حذف میشود، احساس میکند که هویت و عزتنفسش تهدید شده است. در بسیاری از جمعهای همسالان نوجوانان، قلدری (Bully) وجود دارد؛ بهخصوص در جمع پسران نوجوان که باعث اضطراب اجتماعی، بیاعتمادی به دیگران و حتی علائم افسردگی میشود. قلدری ممکن است هم بهصورت کلامی و هم بهصورت برخورد فیزیکی انجام شود.
مثال: دانشآموزی که بهدلیل ظاهر یا لهجهاش مسخره میشود و بهتدریج از جمع همکلاسیها فاصله میگیرد.
“Among high school students, approximately 34% reported being bullied on school property in the past year.”
گزارشهای آماری نشان داده که 34 درصد از نوجوانان 12–17 سال حداقل یک بار مورد قلدری قرار گرفتهاند و این تجربه با مشکلات اضطرابی و افسردگی همراه بوده است.
منبع: cdc.gov
راهکارهای حل معضل قلدری و طرد اجتماعی
قلدری و طرد اجتماعی اگر بهموقع مدیریت نشوند، میتوانند اثرات عمیقی بر اعتمادبهنفس، سلامت روان و عملکرد تحصیلی نوجوانان بگذارند؛ بنابراین رسیدگی به آنها و جلوگیری از تداوم این وضعیت اهمیت زیادی دارد و میتوان از راهکارهای زیر کمک گرفت:
- گزارش موارد قلدری به مدرسه یا والدین برای حمایت رسمی
- تمرین پاسخگویی امن و بیان احساسات بدون خشونت
- شرکت در فعالیتهای گروهی با دوستان قابلاعتماد برای ایجاد حمایت اجتماعی
- توسعه مهارتهای حل مسئله و اعتمادبهنفس برای مقابله با قلدری
- آشنایی با منابع حمایتی آنلاین برای نوجوانان قربانی
۷_ مشکلات خانوادگی و تعارض با والدین
نوجوانان با آغاز بلوغ، کمکم به استقلال شخصیتی علاقه نشان میدهند و دوست دارند که بهتدریج از والدین فاصله بگیرند. اغلب والدین به همین دلیل دچار سوءتفاهم میشوند و این پدیده را به حساب بیعلاقگی و بیاحترامی میگذارند. به همین دلیل تعارضات عاطفی بیشتر میشود و نوجوان احساس میکند که والدینش او را درک نمیکنند.
مثال: نوجوانی که احساس میکند والدینش او را درک نمیکنند، ممکن است هر گفتوگویی را به مشاجره ختم کند.
طبق گزارش سایت Springer نوجوانانی که روابط پرتنش با والدین دارند، بیشتر در معرض افسردگی و اضطراب قرار میگیرند.
راهکارهای مدیریت مشکلات خانوادگی
مشکلات خانوادگی اگر بهدرستی مدیریت نشوند، میتوانند بر آرامش روانی و کیفیت روابط اعضای خانواده تأثیر منفی بگذارند؛ بنابراین رسیدگی آگاهانه به آنها و تلاش برای بهبود ارتباطات اهمیت زیادی دارد و میتوان از راهکارهای زیر بهره گرفت:
- تعیین زمانهای گفتوگوی آرام و بدون تنش برای بیان احساسات
- یادگیری گوشدادن فعال و بیان نیازها بهصورت محترمانه
- توافق با والدین بر روی قواعد و آزادیهای معقول برای افزایش اعتماد به یکدیگر
- استفاده از مشاور خانواده برای میانجیگری در تعارضها
- تمرین خودآگاهی و شناخت واکنشهای هیجانی قبل از مشاجره
۸_ تصویر بدنی و نارضایتی از ظاهر
همگی خوب میدانیم که دوران بلوغ، علاوه بر تغییرات روحی با تغییرات جسمی نیز همراه است و این تغییرات سرعت زیادی نیز دارد. از طرفی، استانداردهای سختگیرانه زیبایی که در فضای مجازی دیده میشود، نوجوان را در این سن بهشدت نسبت به وزن، قد، پوست و سایر ویژگیهای ظاهریاش حساس کرده و در او احساس ناامنی و نارضایتی ایجاد میکند. بنابراین عزتنفس نوجوان کم میشود و همین امر به رفتارهای ناسالم میانجامد.
مثال: نوجوانی که از حضور در جمع یا گرفتن عکس خودداری میکند؛ چون فکر میکند که «به اندازه کافی خوب، زیبا یا خواستنی نیست».
Body dissatisfaction, appraised by the silhouette scale, affected 51% of boys and 65.6% of girls.
با استفاده از مقیاس سیلوئت (تصویر اندامی) اینگونه ارزیابی شد که نارضایتی از تصویر ذهنی از بدن، ۵۱ درصد از پسران و ۶۵٫۶ درصد از دختران را تحتتاثیر قرار میدهد.
منبع: Pubmed
راهکارهای بهبود نارضایتی از ظاهر
نارضایتی از ظاهر میتواند بر عزتنفس و سلامت روان تأثیر بگذارد، اما با رویکردی آگاهانه و حمایتی میتوان آن را مدیریت کرد. راهکارهای زیر میتواند کمککننده باشد:
- تمرکز روی کارکرد بدن و سلامت، بهجای تمرکزِ صرف ظاهر
- ایجاد محدودیت در دنبال کردن محتواهای رسانهای که باعث مقایسههای ناسالم میشود
- تمرین خودتاییدی و بیان جملات مثبت درباره بدن و تواناییها
- شرکت در ورزش یا فعالیت بدنی برای ایجاد حس موفقیت و انرژی مثبت
- گفتوگو با مشاور یا متخصص تغذیه در صورت نگرانی شدید نسبت به وضعیت بدن
۹_ رفتارهای پرخطر
همانطور که گفتیم، تمایل به تجربههای هیجانانگیز در نوجوانی بیشتر از هر دوره دیگری در انسان بروز پیدا میکند. دلیلش هم حساستر شدن سیستم پاداش مغز است. هرچقدر نوجوان تجربیات هیجانانگیزتری داشته باشد، دوپامین و آدرنالین بیشتری در مغزش ترشح میشود و کمکم به این هورمونها اعتیاد پیدا میکند. از طرفی، نوجوان هنوز توانایی پیشبینی کامل پیامدهای بلندمدت را ندارد. بنابراین تصمیمات عجولانه میگیرد و رفتارهای پرخطر انجام میدهد؛ بهویژه تحتتاثیر همسالان.
مثال: نوجوانی که صرفا برای پذیرفتهشدن در گروه دوستانش، مصرف سیگار یا الکل را امتحان میکند.
“In 2021, 22.3% of high school students reported that they had at least one drink of alcohol on one or more days during the 30 days before the survey.”
«در سال ۲۰۲۱، حدود ۲۲٫۳ درصد از دانشآموزان دبیرستانی آمریکایی عنوان کردهاند که در ۳۰ روز قبل از انجام نظرسنجی، حداقل یک روز یا بیشتر الکل مصرف کردهاند».
منبع: cdc.gov
راهکارهای مدیریت رفتارهای پرخطر
رفتارهای پرخطر میتوانند پیامدهای جدی و گاه جبرانناپذیری برای سلامت جسمی، روانی و آینده نوجوان داشته باشند؛ بنابراین مدیریت بهموقع آنها اهمیت زیادی دارد. راهکارهای زیر را در نظر بگیرید:
- آموزش تصمیمگیری منطقی و شناخت پیامدهای خطرات قبل از اقدام
- انتخاب دوستان مثبت و گروههای همسالان سالم و حمایتگر
- شرکت در فعالیتهای هیجانی سالم، مانند ورزش یا هنر
- گفتوگو با والدین یا مشاور درباره فشارهای همسالان
- ایجاد برنامه جایگزین برای مواقعی که احساس وسوسه به رفتار پرخطر تشدید میشود
۱۰_ اختلالات خواب
چرخه زیستی نوجوانان بهطور طبیعی به سمت دیر خوابیدن متمایل میشود. چون در این دوره، ساعت داخلی بدن بهطور طبیعی کمی به عقب میرود. در واقع اگر بخواهیم به زبان ساده بگوییم، ملاتونین (هورمون خواب) در نوجوانان نسبت به سایرین دیرتر ترشح میشود و در نتیجه، احساس خوابآلودگی دیرتر به سراغ نوجوان میآید. از طرفی، رفتن به مدرسه در هنگام صبح باعث بههم ریختن این ریتم میشود و کمبود خواب به وجود میآید. کمبود خواب نیز بر روی خلقوخو، تمرکز، حافظه و حتی تنظیم هیجانات تاثیر میگذارد.
نکته: استفاده از تلفن همراه قبل از خواب نیز ترشح ملاتونین را مختل میکند.
بر اساس گزارش سایت sleepfoundation کمتر از ۲۰ درصد نوجوانان (حدود ۱۵ درصد) در شبهای مدرسه ۸ تا ۱۰ ساعت (که برای سلامت آنها توصیهشده) میخوابند. بنابراین بیش از 70 درصد کمخوابی مزمن را تجربه میکنند.
راهکارهای حل مشکل اختلالات خواب
اختلالات خواب میتوانند تمرکز، خلقوخو و سلامت عمومی را مختل کنند، بنابراین مدیریت آنها ضروری است. راهکارهای زیر میتواند مؤثر باشد:
- داشتن برنامه ثابت خواب و بیداری، حتی در تعطیلات
- کاهش استفاده از تلفن همراه و صفحهنمایش، حداقل یک ساعت قبل از خواب
- انجام تمرینهای آرامسازی قبل از خواب، مانند تنفس عمیق
- فراهمکردن محیط خواب تاریک، خنک و بدون سروصدا
- پرهیز از مصرف کافئین یا نوشیدنیهای انرژیزا در ساعات بعدازظهر
۱۱_ احساس تنهایی و انزوا
همیشه اینطور نیست که انسان حتما وقتی هیچکس در کنارش نیست، احساس تنهایی کند. گاهی انسانها، بهخصوص نوجوانان، حتی در جمع نیز احساس تنهایی دارند. در واقع این فکر از اینجا نشات میگیرد که تصور میکنند کسی درکشان نمیکند یا رابطه عمیق عاطفی با کسی ندارند. از آنجا که تعلق اجتماعی اهمیت زیادی دارد، نبود چنین ارتباطات امنی باعث انزوا و افسردگی نوجوان میشود.
مثال: نوجوانی که در مدرسه با دیگران صحبت میکند، اما احساس میکند هیچ دوستی ندارد که واقعا حرفهایش را بفهمد.
طبق گزارش سایت jamanetwork حدود 25 درصد نوجوانان 12 تا 17 سال آمریکایی در بیشتر مواقع احساس تنهایی میکنند.
راهکارهای حل مشکل احساس تنهایی و انزوا
تنهایی و انزوا میتواند بر سلامت روان نوجوان اثر بگذارد، اما با اقدامهای آگاهانه میتوان حس تعلق و ارتباط را تقویت کرد:
- پیوستن به گروههای اجتماعی یا گروههای مدرسه برای ایجاد ارتباط عمیقتر
- یادگیری مهارتهای ارتباطی و شروع گفتگوهای کوتاه با دیگران
- ایجاد فعالیتهای مشترک با دوستان و خانواده برای تقویت تعلق اجتماعی
- استفاده از مشاوره یا گروههای حمایتی آنلاین برای نوجوانان تنها و منزوی
- تمرین مهارت همدلی و گوشدادن فعال برای ایجاد روابط عمیقتر
۱۲_ نگرانی درباره آینده
نوجوانان امروز با حجم زیادی از پیامهای مرتبط با رقابت، موفقیت و نااطمینانی اقتصادی مواجه هستند. این مسئله باعث بروز اضطراب مزمن درباره مسائل مختلف، مثل انتخاب رشته، شغل و ساخت زندگی آینده میشود. اگر نوجوان احساس کند که کنترل کمی بر آیندهاش دارد، دچار درماندگی و ناامیدی میشود.
مثال: نوجوانی که باور دارد اگر انتخاب اشتباه کند، تمام زندگیاش خراب میشود و مدام این جمله را تکرار میکند یا به ذهنش میآورد.
راهکارهای مدیریت نگرانی درباره آینده
نگرانی درباره آینده طبیعی است، اما اگر مدیریت نشود میتواند باعث اضطراب و سردرگمی شود. با رویکردی واقعبینانه و برنامهریزی تدریجی میتوان احساس کنترل و آرامش بیشتری داشت:
- برنامهریزی قدمبهقدم و تعیین اهداف کوتاهمدت و قابل تحقق
- گفتوگو با مشاور تحصیلی یا شغلی برای شناخت گزینهها و مسیرهای مختلف
- تمرین مهارت تصمیمگیری منطقی و تحلیل مزایا و معایب هر انتخاب
- یادداشت موفقیتها و پیشرفتها برای ایجاد حس کنترل و اطمینان در زندگی
- پذیرش اینکه عدم قطعیت، بخشی طبیعی از زندگی است و همهچیز در زندگی قابل کنترل نیست؛ حتی در زندگی بزرگسالان
کلام آخر
نوجوانی، مرحلهای برای شکلدادن به هویت، مهارتها و روابط است. بنابراین حتی مشکلاتی که برای بزرگسالان کوچک به نظر میرسند، ممکن است تاثیری عمیق بر روی اعتمادبهنفس و سلامت روان نوجوانان بگذارند. بنابراین شما، بهعنوان والد، باید به نشانههای اولیه مشکلات نوجوانان توجه کنید، بدون قضاوت و پیشداوری با نوجوان گفتوگوی کنید، به حرفها و دغدغههایش خوب گوش دهید و بهطور مستمر از او حمایت کنید تا نوجوان بتواند مسیر رشد سالم را راحتتر طی کند و مهارتهای زندگی را یاد بگیرد. گاهی یک گوش شنوا بهترین راهحل مشکلات نوجوانان است.
منابع:






