نشانه های عدم اعتماد به نفس در نوجوانان چیست؟ بسیاری از والدین با مشکل کمبود اعتماد به نفس در فرزندشان درگیر هستند.

مطالعه‌ای که در ویتنام روی ۱۱۴۹ دانش‌آموز دبیرستانی انجام شده است، نشان می‌دهد در بین دانش‌آموزان با میانگین سنی ۱۶ سال، ۱۹/۴ درصد اعتماد به نفس پایینی داشتند. (منبع: Frontiers in Psychiatry)

در ادامه به اصلی‌ترین نشانه‌های عدم اعتماد به نفس در نوجوانان و اصولی‌ترین راهکارها می‌پردازیم.

قبل از هر چیز؛ اعتماد به نفس چیست؟

بیایید در قدم اول به این سؤال بپردازیم: از نظر شما اعتماد به نفس به چه معناست؟ شاید با فکر کردن به این واژه، تصویر افرادی در ذهنتان نقش ببندد که پرحرف و اجتماعی هستند، نظر خودشان را بیان می‌کنند، با دیگران راحت می‌جوشند (!) و … .

اما این تصویر درستی از اعتماد به نفس نیست و فقط می‌تواند نشانه‌ای از اضطراب‌های درونی شما باشد؛ اضطرابی که می‌گوید:«فرزندم همیشه همین‌جوری می‌مونه و نمی‌تونه قوی و مستقل باشه.»

دکتر بکی کندی، روانشناس معروف در حوزه‌ی کودک و نوجوان، می‌گوید:«اعتماد به نفس، تجربه‌ی آگاه بودن از احساسات خود و باور داشتن به این است که اشکالی ندارد در آن احساس، در آن لحظه، خودتان باشید.»

پس نوجوانی که در ابتدای حضور در جمع، کمی تردید دارد و صبر می‌کند تا آمادگی پیوستن به دیگران را پیدا کند، این هم می‌تواند شکلی از اعتماد به نفس باشد؛ چون در آن لحظه، با بودنِ در تردید و اضطراب مشکلی ندارد و می‌تواند به خودش زمان بدهد تا آمادگی پیدا کند.

دکتر بکی در ادامه بیان می‌کند: «اعتماد به نفس آماده بودن نیست؛ دانستن این است که کی آماده‌اید.» بیایید با یک سوال باور قبلی‌‌تان را در مورد اعتماد به نفس به چالش بکشیم؛ اگر جمعی که نوجوان در آن قرار دارد، شامل گروهی از نوجوانان با رفتارهای ناسالم باشد، آیا باز هم می‌خواهید فرزندتان سریع به جمع بپیوندد؟ یا به احساس خودش مبنی بر «بی‌علاقگی نسبت به آن فعالیت‌ها» اعتماد کند و از خودش محافظت کند؟

نشانه های عدم اعتماد به نفس در نوجوانان

بر اساس توضیحات ارائه‌شده در بخش قبل، نشانه‌های کمبود اعتماد به نفس لزوماً شامل کم‌صحبتی و مشکل در برقراری ارتباط نیست؛ بلکه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

1ـ از سر و کله زدن با چالش‌ها اجتناب می‌کند

این رفتاری است که در بسیاری از مواقع به آن برچسب «تنبلی در نوجوانان» زده می‌شود! اما اگر لایه‌های رویی را کنار بزنیم، به این موضوع می‌رسیم که نوجوان باور ندارد که می‌تواند از عهده‌ی مسائل مختلف بر بیاید و برای هر موقعیتی راه‌حلی پیدا کند.

2ـ تقلب می‌کند و دروغ می‌گوید

جاهایی که نوجوان عملکرد ضعیفی دارد و قرار است ببازد، به رفتارهای ناپخته و بچگانه رو می‌آورد؛ مثلاً قشقرق زیادی به پا می‌کند، دروغ می‌گوید، پرخاشگر می‌شود و … .

3ـ مدام از دیگران نظر می‌خواهد

در مورد روش انجام کارها، شیوه‌ی جواب دادن به دیگران، تصمیم‌ها، انتخاب‌ها و … مدام از شما یا اطرافیان نظر می‌پرسد و نمی‌تواند به احساس درونی خودش اطمینان کند.

4ـ نمی‌تواند در شرایطی که لازم است نظرش را بگوید

در کلاس درس از پرسیدن سؤال یا بیان کردن نظرش خودداری می‌کند و نگران است که نظراتش احمقانه یا مسخره به نظر برسد. در این شرایط شاید به سراغ تقویت فن بیان نوجوان برویم، در صورتی که ریشه‌ی مشکل چیز دیگری است.

5ـ از نظر اجتماعی گوشه‌گیر است

گروه دوستی کوچکی دارد یا اصلاً دوستی ندارد و نمی‌تواند روابط اجتماعی برقرار کند. البته شاید بگویید :«شما که گفتید کم‌حرفی لزوماً نشانه‌ی اعتماد به نفس پایین نیست!» بله؛ اما اگر نوجوان در اکثر موقعیت‌ها نمی‌تواند ارتباط راحتی با دیگران برقرار کند و ریشه‌ی آن ترس است، به اعتماد به نفس پایین مربوط می‌شود (مثلاً ترس از قضاوت شدن یا بد به نظر رسیدن.)

6ـ زبان بدن راحتی ندارد

یکی دیگر از نشانه های عدم اعتماد به نفس در نوجوانان این است که زبان بدن خمیده‌ای دارد، نمی‌تواند تماس چشمی برقرار کند، در جمع‌ها نقطه‌ی حاشیه‌ای را برای نشستن انتخاب می‌کند و … .

7ـ نمی‌تواند از خودش دفاع کند

اگر فرزندتان در بحث‌ها یا اختلاف‌نظرها نمی‌تواند از خودش دفاع کند، ممکن است ناشی از اعتماد به نفس پایین باشد؛ چون نمی‌تواند به حس درونی خودش در آن لحظه اعتماد کند یا توانمندی درونی برای دفاع کردن را در خودش نمی‌بیند(مثلاً خشم، غم، حس بی‌عدالتی و …).

8ـ اگر در مورد آینده و اتفاقات احتمالی بیش از حد نگران است

اگر بیش‌تر از حد طبیعی در مورد چالش‌های پیش رو و اتفاقات ناخوشایندی که ممکن است رخ دهد احساس نگرانی دارد؛ چون می‌تواند ناشی از این باشد که توانایی روبه‌رو شدن با چالش‌ها یا پیدا کردن راه‌حل را در خود نمی‌بیند.

9ـ تفکراتش حول محور «نمی‌توانم» می‌چرخد

می‌بینید که دلیل دوری کردنش از فعالیت‌های جدید یا انزوا و بی‌انگیزگی‌اش، راحت بودن با این سبک زندگی نیست؛ بلکه نوعی باور به «نمی‌توانم» را در دل خود دارد.

10ـ بعد از برخورد با اولین مانع یا اشتباه سریع خودش را می‌بازد

مورد بعدی از نشانه های عدم اعتماد به نفس در نوجوانان، این است که وقتی نوجوان به اولین مانع برخورد می‌کند یا اشتباه کوچکی منجر می‌شود، سریع عقب‌نشینی می‌کند یا دست به دامن دیگران می‌شود تا مانع به وجود آمده را از میان بردارند.

دلایل عدم اعتماد به نفس در نوجوانان

در بخش قبل به نشانه های عدم اعتماد به نفس در نوجوانان پرداختیم؛ اما چه دلایلی باعث می‌شود این ویژگی‌ها در نوجوانان ایجاد شود؟

1ـ والدین هلیکوپتری!

اولین و مهم‌ترین دلیل، والدین هلیکوپتری هستند! والدینی که از کودکی وقتی چالشی برای فرزندشان پیش می‌آید، سریع مثل هلیکوپتر خودشان را می‌رسانند و مسئله را حل و فصل می‌کنند؛ رفتاری که معمولاً از روی محبت و برای این‌که کودک اذیت نشود، انجام می‌شود.

اما در بلندمدت به فرزند این باور را القا می‌کند که خودش توانایی حل مسئله ندارد و هنگام روبه‌رو شدن با چالش‌ها باید چشم امیدش به اطرافیان باشد.

2ـ نادیده گرفتن مداوم احساسات فرزند

همان‌طور که در ابتدای مقاله توضیح دادیم، اعتماد به نفس از طریق اعتماد به احساساتمان در لحظات مختلف ساخته می‌شود؛ وقتی والدین به طور مداوم احساسات فرزندشان را سرکوب می‌کنند، بیهوده می‌دانند یا حتی در آن لحظات به تحقیر کردن روی می‌آورند، به او یاد می‌دهند به احساساتش شک داشته باشد (با گفتن جملاتی مثل «مگه بچه‌ای که گریه می‌کنی!»، «این که نگرانی نداره.»، «ترس نداره؛ بیخودی بزرگش نکن!).

3ـ وابسته کردن فرزند به نظرات بیرونی

وقتی از کودکی به فرزندمان یاد می‌دهیم همیشه برای تأیید نتیجه‌ی کارش از دیگران نظر بپرسد، به مرور یاد می‌گیرد نگاهش به بیرون باشد، نه درون. مثلاً نقاشی‌اش را به مادربزرگ نشان دهد، برای نمرات خوبش از دیگران تشویق بگیرد و … .

در صورتی که یکی از پایه‌های اصلی اعتماد به نفس، از تمرکز بر احساسات درونی و نظرات خود ساخته می‌شود؛ یعنی نظر خودِ کودک در مورد نقاشی‌اش، نظر درونی‌اش درباره تلاش‌هایش برای درس خواندن و … .

4ـ انتقاد مداوم و سرزنش‌گری زیاد والدین

والدینی که مدام انتقاد می‌کنند و زاویه‌ی نگاهشان روی کاستی‌ها و اشتباهات متمرکز است، تیشه بر ریشه‌های اعتماد به نفس نوجوان می‌زنند! چون این باور را برای او درونی می‌کنند که تو هر چه‌قدر هم تلاش کنی، باز هم نقص‌هایی در عملکردت وجود دارد.

سرزنش‌گری زیاد در مورد اشتباهات، به فرزند یاد می‌دهد که اشتباه خطرناک است و او را به سمت انفعال و ترس سوق می‌دهد. (نه این‌که اشتباهات بخشی طبیعی از زندگی هستند و می‌توان به شکل سالمی آن‌ها را هضم و ازشان گذر کرد.)

5ـ کنترل‌گری بیش از حد والدین

کنترل‌گری هم شکل دیگری از محافظت افراطی و آسیب‌زننده محسوب می‌شود (مشابه والدین هلیکوپتری)؛ والدین کنترل‌گر، به نوجوان اجازه نمی‌دهند هویت مستقل خودش را داشته باشد، به استعدادها و توانمندی‌هایش اجازه‌ی رشد دهد و به زبان ساده‌تر، خودش گلیم خودش را از آب بکشد! این دسته از والدین معمولاً به خاطر ترس‌های درونی‌شان، جلوی رشد خودباوری درونی نوجوان را می‌گیرند.

6ـ انتظارات غیرواقعی

بسیاری از والدین، فکر می‌کنند با تعیین انتظارات سطح بالا به فرزندشان کمک می‌کنند و به او می‌آموزند که عملکردش را رشد دهد. در صورتی که اگر انتظارات تعیین‌شده واقع‌بینانه نباشند، احساس توانمندی و کافی بودن را از بین می‌برد.

7ـ آسیب‌های دوران کودکی

غفلت هیجانی والدین، تنبیه بدنی، سوء‌استفاده جنسی، از دست دادن یکی از عزیزان، خشونت خانگی، اعتیاد والدین و … می‌تواند روی اعتماد به نفس نوجوانان اثر زیادی داشته باشد؛ یا در واقع هر تجربه‌ای که در لحظه‌ی رخ دادن، فراتر از ظرفیت روانی کودک بوده است.

8ـ شبکه‌های اجتماعی

در مقاله‌ی تاثیرات شبکه اجتماعی بر نوجوانان به طور مفصل به این موضوع پرداخته‌ایم. وقتی نوجوانان به طور مداوم در معرض محتواهای اینستاگرام قرار دارند، با حس مزمنی از ناکافی بودن درگیر می‌شوند. دیدن تصاویر بی‌نقص از افراد، کسب‌ و کارهایشان و جشن‌ها یا تفریحات لاکچری (!) می‌تواند در نوجوانان این فکر را ایجاد کند که لابد آن‌ها بی‌عرضه‌اند که نمی‌توانند به همچین زندگی‌هایی دست پیدا کنند.

علاوه بر این، شبکه‌های اجتماعی با تزریق باورهای مختلف، شکل‌گیری هویت منحصر به فرد نوجوان را با مشکل رو‌به‌رو می‌کند.

9ـ نظام آموزشی غیراستاندارد

در بسیاری از مدارس، دیدن بنری از دانش‌آموزان با نمره برتر یک مسئله‌ی رایج است؛ اما باورهای مسئولین مدرسه چه تفکراتی به نوجوانان القا می‌کند؟ این‌ که تنها استعدادی که روی دیوار مدرسه به نمایش گذاشته می‌شود، مربوط به نمرات و عملکرد تحصیلی است!

در این سیستم، سایر استعدادها یا ویژگی‌های مثبت معمولاً نادیده گرفته می‌شوند؛ در نتیجه، نوجوانانی که نتوانند در زمینه‌ی عملکرد تحصیلی عملکرد خوبی نشان دهند، در حاشیه باقی می‌مانند و این موضوع می‌تواند روی اعتماد به نفس آن‌ها اثر منفی داشته باشد.

10ـ فشار خانواده برای قبولی در رشته‌های دهن پر کن!

فشار آوردن زیاد روی فرزندان برای درس خواندن و قبولی در رشته‌های دهن پر کن، معمولاً با اصلِ نادیده گرفتن احساسات و نیازهای فرزند پیش می‌رود. این مسئله می‌تواند ناشی از این باشد که والدینی که نتوانسته‌اند از درون احساس ارزشمندی داشته باشند یا ارزشمندی خودشان را فقط با تحصیلات و موقعیت اجتماعی ارضا کرده‌اند، به فرزند نوجوانشان هم فشار افراطی وارد می‌کنند.

اهمیت اعتماد به نفس

خب حالا که در مورد دلایل و نشانه‌های عدم اعتماد به نفس در نوجوانان به تفصیل صحبت کردیم (!)، بیایید به این پرسش بپردازیم که اصلا اعتماد به نفس چرا مهم است؟

• نوجوان را به این باور درونی مجهز می‌کند که می‌تواند از عهده‌ی چالش‌های زندگی برآید.
• انگیزه و پشتکار دارد برای توسعه‌ی مهارت‌هایش اقدام کند.
• از امتحان کردن ایده‌ها و تجربه‌‌های جدید نمی‌ترسد.
• مطالعه‌ی طولی منتشر شده در سایت Journal of Personality and Social Psychology نشان می‌دهد نوجوانانی که اعتماد به نفس بالاتری دارند، کم‌تر در معرض ابتلا به افسردگی هستند.
• اعتماد به نفس بالا با انعطاف‌پذیری بیش‌تر، کاهش اضطراب و تجربه کردن بهتر زندگی همراه است.
• احتمال موفقیت تحصیلی نوجوانان را بالا می‌برد.
• توانایی نه گفتن به دوستان ناباب نوجوانان را افزایش می‌دهد؛ در موقعیت‌هایی که همسالان به رفتارهای پرخطر یا آسیب‌زننده می‌پردازند، نوجوان راحت‌تر می‌تواند مقاومت کند.
• شجاعت را افزایش می‌دهد و مهارت‌های برقراری روابط اجتماعی را تقویت می‌کند.
• توانایی نوجوانان را برای حل تعارض‌ها بالا می‌برد.
• توانایی تصمیم‌گیری مستقل را ایجاد می‌کند؛ چون نوجوان می‌تواند بر اساس ارزش‌ها و خواسته‌های درونی خود انتخاب کند و تصمیم‌های امنی بگیرد.

راه‌های تقویت اعتماد به نفس در نوجوانان (برای والدین)

اما اگر فرزند نوجوانتان اعتماد به نفس پایینی دارد، به چه روش‌هایی می‌توان حس توانمندی درونی را بازسازی کرد؟ اصلی‌ترین راهکارها عبارتند از:

1ـ حل کردن مشکلات درونی والدین!

شاید این مورد عجیب به نظر برسد ولی همان‌طور که در بخش ابتدایی مقاله توضیح دادیم، پایه‌های اعتماد به نفس بر اساس اعتماد به احساسات، در هر لحظه، ساخته می‌شود. وقتی والدین ندانند باید در مواجهه با احساسات فرزندشان چه واکنشی داشته باشند، نمی‌توانند خودباوری را در او تقویت کنند.

حالا اگر مشکل را یک لایه عمیق‌تر بررسی کنیم، می‌بینیم چنین والدینی توانایی شناسایی و تنظیم احساسات خودشان را ندارند (که نمی‌توانند به هیجانات فرزند واکنش درستی نشان دهند.)؛ پس مراجعه به متخصصین سلامت روان و پرداختن به آسیب‌های درونی، می‌تواند رفتار با فرزندان را هم تغییر دهد.

2ـ تشویق کردن نوجوان به سر و کله زدن با چالش‌ها

مورد مهم بعدی، ایجاد حس توانمندی درونی، در عمل است؛ یعنی اعتماد به نفس چیزی نیست که بتوان فقط با کار کردن روی ذهن آن را تقویت کرد. هر بار نوجوان با چالش‌هایی سر و کله می‌زند و سعی می‌کند راه‌حل پیدا کند، مسیرهای عصبی جدیدی در مغز او ساخته می‌شود؛ مسیرهایی که بر اساس اتکای به خود هستند.

لازم است به عنوان والد جلوی خودتان را بگیرید و مثل سوپرمن خودتان را نرسانید! نوجوان را تشویق کنید قبل از مراجعه به شما، حداقل سه راه‌حل مختلف را امتحان کند.

3ـ واگذاری مسئولیت‌هایی به نوجوان

همان‌طور که در مقاله‌ی مسئولیت پذیری در نوجوانان بیان کردیم، لازم است مسئولیت‌های کوچکی را در مورد امورات داخل منزل به فرزندتان بسپارید؛ مثلا چک کردن مواد غذایی و تهیه‌ی لیست خرید، مرتب کردن اتاقش، شستن ظرف‌ها و … . علاوه بر این اجازه دهید نوجوان تصمیم‌گیری‌هایی را که مربوط به مسائل شخصی‌اش هستند خودش انجام دهد؛ مثلا انتخاب لباس یا کفش.

4ـ شنیدن واقعی و همدلی با احساسات فرزند!

پژوهشی که در دانشگاه مینستونا روی ۱۷۴ کودک ۱۱ تا ۱۲ ساله انجام شد، نشان داد:

Fragile self-esteem in children and its associations with perceived patterns of parent-child communication.

اعتماد به نفس پایین و ناپایدار به ادراک نوجوان از الگوهای ارتباطی والدین مربوط است. نوجوانانی که اعتماد به نفس شکننده‌ای داشتند، پدرانشان را انتقادگر و کنترل‌گر می‌دیدند و کم‌تر احساس می‌کردند که پدرشان رفتارهای مثبت آن‌ها را تقویت می‌کند. (منبع:National Library Of Medicine )

شنیدن واقعی یعنی شنیدن با قصد همدلی و کنجکاوی نسبت به جهان‌بینی فرزند؛ نه با هدف نصیحت یا سخنرانی کردن! وقتی نوجوان احساس کند فضایی امن برای گفتگو وجود دارد و احساسات یا درگیری‌های ذهنی‌اش شنیده می‌شود، امنیت درونی بیش‌تری هم تجربه می‌کند.

مثال: ـ نوجوان: «من خیلی احمقم! توی امتحانم گند زدم. از پس هیچ کاری بر نمیام.»

ـ واکنش صحیح والد: «درکت می‌کنم؛ لحظات سختیه وقتی که فکر می‌کنیم بی‌عرضه‌ایم.» و سپس «به نظرت این فکر حرف منطقی‌ای بهت میزنه؟ سعی میکنه بهت بگه تو کلا و در همه‌ی زمینه‌ها بی‌عرضه‌ای. در صورتی که از عملکردت فقط در امتحان راضی نبودی.»

5ـ مقایسه کردن ممنوع!

هر فردی مسیر رشد منحصر به فردی دارد و مقایسه کردن یک کار کاملا بیهوده است؛ چون حس توانمندی درونی نوجوان را از بین می‌برد و به او یاد می‌دهد که دستاوردهایش را فقط در مقایسه با دستاوردهای دیگران بسنجد.

6ـ برچسب زدن هم همینطور!

برچسب زدن، ویژگی‌هایی را به هویت نوجوان متصل می‌کند که بعدها می‌تواند برای او زندانِ درونی ایجاد کند؛ مثلا «خجالتی»، «تنبل»، «بی‌ادب»، «دروغگو»، «لجباز» و … . وقتی نوجوان با کلمات این‌چنینی توصیف می‌شود، نمی‌تواند دلیل پشت رفتارهایش را درک کند و به درون خودش تکیه داشته باشد؛ بلکه خود را در قالب کلمات منفی تعریف می‌کند.

7ـ الگو بودن در پذیرش نقص‌ها و اشتباهات

فرزندان به گونه‌ای با خودشان رفتار می‌کنند که والدین با خود رفتار می‌کنند؛ اگر بعد از هر اشتباه خود را به باد انتقاد می‌گیرید، نمی‌توانید نقص یا آسیب‌پذیری را در وجودتان بپذیرید و از درون حس توانمندی پایینی دارید، فرزند هم به همین شکل با خودش رفتار می‌کند. (در مقاله‌ی نحوه‌ برخورد با اشتباهات نوجوان بیش‌تر به این موضوع پرداخته‌ایم.)

8ـ توجه کردن به تلاش نوجوان نه نتیجه

وقتی به طور مداوم روی نتیجه‌ی کارهای فرزندان تمرکز می‌کنید، به آن‌ها یاد می‌دهید تلاش کردن و طی کردن مسیر به خودی خود ارزشی ندارد؛ تا زمانی که نتیجه‌ی ایده‌آلی برای ارائه نداشته باشد، تلاشی که می‌کند به درد نمی‌خورد! در حالی که توانمندی درونی با قدم برداشتن و عمل کردن ساخته می‌شود.

9ـ صحبت کردن در مورد محتوای شبکه‌های اجتماعی

زمان‌هایی که خوب باهم کنار می‌آیید و وضعیت رابطه‌تان سفید است، در مورد موضوعاتی که در شبکه‌های اجتماعی به نمایش گذاشته می‌شود باهم صحبت کنید؛ مثلا با طرح سوالاتی مثل «به نظرت این محتواها چه‌قدر روی حسی که نسبت به خودمون داریم اثر میذارن؟»، «به نظر تو تصویرهایی که نشون داده میشه چند درصد از واقعیته؟»، «تطابق با این معیارها تا چه اندازه امکان‌پذیره؟»

همیشه هم لازم نیست خودتان جواب را بدهید؛ اجازه دهید ذهن او با پاسخ این پرسش‌ها درگیر شود و تفکر انتقادی را پرورش دهد.

توصیه‌هایی به نوجوانان برای افزایش اعتماد به نفس

اگر به عنوان نوجوان این مقاله را می‌خوانید، احسنت به شما! که خودتان به دنبال راه‌حل‌هایی برای افزایش اعتماد به نفس هستید (یعنی ویژگی‌ای که می‌خواهید اصلاح شود را شناسایی کرده و مسئولیت آن را پذیرفته‌اید.). راهکارهای زیر می‌تواند کمک‌کننده باشد:

1ـ طرز فکر «می‌توانم» را جایگزین «نمی‌توانم» کنید

در اولین دفعاتی که می‌خواهید با چالش‌ها روبه‌رو شوید، صدایِ نمی‌توانمِ ذهنی‌تان بلند است و شما را به اجتناب کردن تشویق می‌کند. اما با هربار تلاش، در جهت تغییر این فکر قدمی برداشته‌اید.

2ـ ریسک امن بپذیرید

 دایره‌ی توانایی‌های فعلی شما کجاست؟ یک قدم فراتر را در نظر بگیرید و سعی کنید تنش رفتن به پله‌ی بالاتر را تاب بیاورید (مثلا یادگیری یک مهارت جدید، شرکت در کلاس زبان، یادگیری یک رشته‌ی ورزشی یا حتی قدم‌های کوچک‌تر، مثلا سوال پرسیدن در کلاس درس).

3ـ اگر نمی‌ترسیدید برای چه کاری اقدام می‌کردید؟

به پاسخ این پرسش فکر کنید و بعد از پیدا کردن جواب، قدم کوچکی در راستای تحقق آن بردارید. (تعیین قدم‌های کوچک و پایبند ماندن به آن)

4ـ با خودتان مهربانانه‌تر حرف بزنید

 اگر صداهای ذهنیتان به طور مداوم شما را با دیگران مقایسه می‌کند و در نهایت شما را بی‌عرضه و ناتوان می‌بیند، خودتان را مغلوب این افکار نکنید! افکار سرزنش‌گر را مشاهده و جملات مثبت‌تری را جایگزین قبلی‌ها کنید. (فکرهایتان شما را توصیف نمی‌کند.)

5ـ برای شناسایی استعدادهایتان تلاش کنید

وقتی کاری انجام می‌دهید که حس می‌کنید در آن خوب هستید، عضلات اعتماد به نفس تقویت می‌شود! (البته شناسایی استعدادها راحت نیست و به آزمون و خطا نیاز دارد.)

6ـ اجازه ندهید شک و تردیدها بر شما غلبه کنند

 افرادی که اعتماد به نفس پایینی دارند، کوچک‌ترین محرکی می‌تواند برایشان تردید یا اضطراب ایجاد کند. به رسمیت شناختن این احساسات و گام برداشتن به سمت جلو، از اصلی‌ترین راهکارهای تقویت اعتماد به نفس است.

7ـ عمل کردن را به مود گره نزنید!

وقتی هدفی برای خود در نظر گرفته‌اید، در همه‌ی لحظات و همیشه ممکن است آن هدف جذاب و باحال به نظر نرسد! برنامه‌ریزی برای قدم‌های کوچک و متعهد ماندن به آن در هر شرایطی، شما را به جلو می‌برد و کم‌کم حس توانمندی درونی را تقویت می‌کند.

8ـ به احساساتتان فضا دهید

به احساساتتان فضایی برای وجود داشتن بدهید؛ ترس، اضطراب، سردرگمی، احساس ناکافی بودن، ناتوانی، خشم، شرم، خجالت‌زدگی، غم و … می‌توانند وجود داشته باشند و غلط نیستند. وقتی می‌گویید من نباید بترسم یا نباید احساس سردرگمی داشته باشم، در حال حذف احساسات هستید؛ احساسات گوناگون می‌توانند در بدن وجود داشته باشند و تنظیم شوند.

کلام آخر

به پایان مقاله‌ی نشانه هان عدم اعتماد به نفس در نوجوانان رسیدیم. به عنوان نکته‌ی پایانی باید بگوییم اصلی‌ترین راهکار برای رفع این موضوع، پرداختن به مشکلات درونی خودمان به عنوان والد است؛ زمانی که گره‌های درونی خود را برطرف کنیم، به طور خودکار رفتارمان با فرزند نوجوانمان هم اصلاح می‌شود.

فرزند شما چه نشانه‌هایی از کمبود اعتماد به نفس دارد؟ نظرات و تجربیات خود را با ما به اشتراک بگذارید.

 

منابع:

• https://kidshealth.org
• euka.edu.au