طی تحقیقات سایت USDA افرادی که خودشان را خانهدار معرفی کردند، بهطور میانگین ۵۱ ساعت در هفته صرف کارهای خانه میکنند. برنامه ریزی روزانه زنان خانه دار با توجه به چنین آماری ضروری به نظر میرسد؛ چراکه بدون شک زندگی روزمره یک بانوی خانهدار پرمشغله است و هر کسی لزوما نمیتواند از پس کارها برآید. این در حالی است که برنامه ریزی روزانه زنان خانه دار خلاف ظاهر بیاهمیت خود، روی روند زندگی همه اهالی خانواده تاثیر میگذارد. پس در این مقاله سلام آگاهی از نکات و ترفندهای ظریفی خواهیم گفت که برنامه ریزی روزانه زنان خانه دار را به بهترین نحو پیش میبرد.
نمونه جدول برنامهریزی روزانه زن خانهدار
| ساعت و زمان | اقدام مورد نظر |
|---|---|
| ۶:۰۰ تا ۷:۰۰ صبح | بیدار شدن، انجام کارهای شخصی و آماده کردن صبحانه |
| ۷:۰۰ تا ۸:۰۰ صبح | صرف صبحانه با خانواده و آماده کردن اعضای خانواده برای شروع روز |
| ۸:۰۰ تا ۹:۳۰ صبح | مرتب کردن خانه، جمعآوری وسایل و نظافت اولیه |
| ۹:۳۰ تا ۱۰:۳۰ صبح | انجام کارهای آشپزخانه و آمادهسازی ناهار |
| ۱۰:۳۰ تا ۱۲:۰۰ ظهر | انجام خریدهای ضروری یا رسیدگی به کارهای شخصی |
| ۱۲:۰۰ تا ۱۳:۰۰ | آماده کردن و صرف ناهار |
| ۱۳:۰۰ تا ۱۴:۰۰ | استراحت کوتاه و زمان آرامش |
| ۱۴:۰۰ تا ۱۶:۰۰ | رسیدگی به فرزندان، انجام تکالیف یا فعالیتهای آموزشی |
| ۱۶:۰۰ تا ۱۷:۳۰ | مرتب کردن خانه یا انجام کارهای عقبافتاده |
| ۱۷:۳۰ تا ۱۹:۰۰ | آماده کردن شام |
| ۱۹:۰۰ تا ۲۰:۰۰ | صرف شام با خانواده |
| ۲۰:۰۰ تا ۲۲:۰۰ | وقت خانوادگی، گفتگو یا تماشای برنامه مورد علاقه |
| ۲۲:۰۰ | آماده شدن برای خواب |
نمونه جدول برنامهریزی روزانه زن شاغل
| ساعت و زمان | اقدام مورد نظر |
|---|---|
| ۶:۰۰ تا ۶:۳۰ صبح | بیدار شدن، انجام کارهای شخصی و آماده شدن برای شروع روز |
| ۶:۳۰ تا ۷:۰۰ صبح | آماده کردن و صرف صبحانه |
| ۷:۰۰ تا ۷:۳۰ صبح | آماده شدن برای رفتن به محل کار و خروج از خانه |
| ۷:۳۰ تا ۸:۳۰ صبح | مسیر رفتن به محل کار |
| ۸:۳۰ تا ۱۲:۳۰ | انجام وظایف کاری و تمرکز بر کارهای مهم |
| ۱۲:۳۰ تا ۱۳:۳۰ | استراحت و صرف ناهار |
| ۱۳:۳۰ تا ۱۶:۳۰ | ادامه فعالیتهای کاری و تکمیل وظایف روزانه |
| ۱۶:۳۰ تا ۱۷:۳۰ | بازگشت به خانه |
| ۱۷:۳۰ تا ۱۸:۳۰ | استراحت کوتاه و رسیدگی به کارهای شخصی |
| ۱۸:۳۰ تا ۱۹:۳۰ | آماده کردن شام |
| ۱۹:۳۰ تا ۲۰:۳۰ | صرف شام با خانواده |
| ۲۰:۳۰ تا ۲۲:۰۰ | وقت خانوادگی، رسیدگی به فرزندان یا فعالیتهای مورد علاقه |
| ۲۲:۰۰ تا ۲۲:۳۰ | آماده شدن برای خواب |
نمونه جدول برنامهریزی روزانه زنان دارای فرزند مدرسهای
| ساعت و زمان | اقدام مورد نظر |
|---|---|
| ۶:۰۰ تا ۶:۳۰ صبح | بیدار شدن و آماده کردن صبحانه |
| ۶:۳۰ تا ۷:۰۰ صبح | بیدار کردن فرزند و آماده شدن برای مدرسه |
| ۷:۰۰ تا ۷:۳۰ صبح | صرف صبحانه و آماده کردن وسایل مدرسه |
| ۷:۳۰ تا ۸:۰۰ صبح | بردن فرزند به مدرسه یا آماده کردن او برای رفتن |
| ۸:۰۰ تا ۱۰:۰۰ صبح | انجام کارهای خانه مانند نظافت و مرتب کردن |
| ۱۰:۰۰ تا ۱۱:۳۰ صبح | خریدهای روزانه یا رسیدگی به کارهای شخصی |
| ۱۱:۳۰ تا ۱۲:۳۰ | آماده کردن ناهار |
| ۱۲:۳۰ تا ۱۳:۳۰ | استراحت کوتاه یا انجام کارهای سبک |
| ۱۳:۳۰ تا ۱۴:۳۰ | استقبال از فرزند پس از مدرسه و صرف ناهار |
| ۱۴:۳۰ تا ۱۶:۰۰ | کمک به فرزند برای انجام تکالیف مدرسه |
| ۱۶:۰۰ تا ۱۷:۳۰ | زمان بازی، تفریح یا فعالیت آموزشی کودک |
| ۱۷:۳۰ تا ۱۹:۰۰ | آماده کردن شام و انجام کارهای باقیمانده خانه |
| ۱۹:۰۰ تا ۲۰:۰۰ | صرف شام با خانواده |
| ۲۰:۰۰ تا ۲۱:۳۰ | وقت خانوادگی و آماده شدن کودک برای خواب |
| ۲۱:۳۰ تا ۲۲:۳۰ | استراحت و آماده شدن برای خواب |
نکات مهم برنامه ریزی روزانه زنان خانه دار
تعداد مسئولیتهای بر عهده شما در جایگاه یک زن خانهدار، بسیار فراوان است. از شما انتظار میرود که بار سنگینی را به دوش بکشید. در مقابل وقتی از چند جهت درگیری ذهنی دارید، بههمریختگی و سردرگمی اولین اتفاق خواهد بود. همین امر خود باعث میشود تا کمتر بتوانید امور را پیش ببرید و همواره درگیر کارهای عقبافتاده خواهید بود. بنابراین، باید برای چگونگی انجام همه کارهای خود، برنامهای داشته باشید.
Louisa May Alcott نویسنده کتاب زنان کوچک میگوید: ساعات منظمی برای کار و تفریح قرار دهید؛ هر روز را مفید و دلپذیر بسازید و با استفاده درست از زمان، ثابت کنید که ارزش آن را درک میکنید. (منبع: goodreads)
باور کنیم یا نه هر کدام از ما و اعضای خانوادهمان اگر موفق هستیم، بهلطف همین برنامه ریزی اصولی است. یک برنامه اصولی به شما کمک میکند تا منظم و در مسیر وظایف خود حرکت کنید. همچنین با اطمینان همه کارهایی را که باید انجام میدهید. در عوض بدون برنامه درست، بهراحتی از مسیر منحرف میشوید و وظایف مهم را فراموش میکنید.
لازم به ذکر است که برای آشنایی بیشتر با مباحث افزایش اعتماد به نفس در نوجوانان و رفتارهای جنسی خطرناک در کودکان و نوجوانان، میتوانید به همین مقالات مراجعه کنید.
۱ـ برای رویداد غیرمنتظره آماده بمانید
اگر برنامه ریزی روزانه زنان خانه دار از قبل انجام شود، با شروع هر روز میدانند که چه کارهایی باید انجام شود. این امر نهتنها شما را از سردرگمی نجات میدهد، بلکه باعث میشود تا در نهایت آرامش به انجام برنامه خود بپردازید.
۲ـ لیست کارهای خود را بنویسید
منظور از لیست، همان صفحهای است که پس از انجام هر کار میتوانید رویش خط بکشید. خیلیها عقیده دارند، هیچ چیز لذتبخشتر از خطکشیدن روی کارهای انجامشده در این لیست نیست. حس موفقیتی که در این زمان به شما دست میدهد، نیرویی مضاعف برای انجام کارهای دیگر فراهم میکند.
۳ـ اولویتهای خود را تعیین کنید
قبل از اینکه برنامه خود را بنویسید، اولویتهای روزانه خود را تنظیم کنید. گاهی حتی تصمیم میگیرید که چند گروه اولویت روزانه در زمینههای مختلف مثلا اولویت شخصی یا گروهی برای خود تعیین کنید. با این ترفند اگر در یک روز خاص جز اولویتها هیچ کار دیگری انجام نشود، باز هم همه چیز خوب است.
پس چند دقیقه درباره چیزهایی که قطعا میخواهید هر روز انجام شوند فکر کنید. این میتواند چیزهایی مانند شستن لباسها یا پختن غذا را معمولا نمیتوانیم به روزهای بعد موکول کنیم. همچنین کارهایی مثل ورزش یا گرفتن نوبت پزشکی خاص در لیست اولویتهایمان قرار دارند.
سپس اولویتها را به بازههای زمانی برنامه خود و در جایی اضافه کنید که به آنها بیشترین شانس انجام را میدهد. شاید هم بخواهید آنها را کنار برنامهتان و جدا از کارهای معمول یادداشت یا حتی هایلایت کنید تا به خاطر بسپارید که اولویت دارند.
۴ـ کارهای معمول خود را در برنامهتان بگنجانید
برخی از کارها هر روز و بهطور معمول انجام میشوند. با تعیین آنها و تنظیم زمانی خاص برای انجامشان، ذهنتان نسبت به کارهای روزمره بازتر میشود. اگر چنین اموری را مشخص نکردهاید، این بهترین فرصت است. این کارها بسته به نظر شما انتخاب میشوند و میتوانید حتی اولویتها را نیز در بینشان بگنجانید.
۵ـ مطمئن شوید که نظافت شما برنامه مشخصی دارد
نظافت بخش بسیار مهمی از کارهای خانهداری است. البته اینکه چه چیزی را، چگونه و چند وقت یکبار تمیز میکنید، کاملا به خودتان بستگی دارد. فقط مطمئن شوید که در روز خود زمان کافی برای مرتبکردن و همچنین نظافت اختصاص میدهید. میتوانید یک برنامه نظافت هفتگی تهیه کنید؛ به این ترتیب برای هر روز کارهای نظافتی مختلفی دارید.
برای این قسمت مهم است که واقعبین بمانید. این بدان معناست که نقاط ضعف خود را بشناسید و برای رفع آنها اقدام کنید. مثلا من بعد از ساعت ۸ شب نمیتوانم به انجام چنین کارهایی بپردازم یا بعدازظهرها حتما باید استراحت کنم و فرصتی برای کار ندارم.
در ضمن، اگر تمایل به یادگیری عمیقتری دربارهی فرزند پروری نوجوان و اختلال لجبازی در نوجوانان دارید، پیشنهاد میکنیم این مطالب را بخوانید.
۶ـ خودتان را فراموش نکنید
شما فردی سختکوش هستید و حتی با وجود یک برنامه شلوغ، لیاقت گذاشتن زمانی را برای خودتان دارید. همچنین وقتی اوضاع آنطور که انتظار داشتید یا امیدوار بودید، عالی پیش نمیرود، باید به خودتان آرامش دهید. همه ما گاهی اوقات مشکلاتی در روند کارهایمان داریم و هیچ اشکالی ندارد که بپذیریم. پس در زمان اشتباه به خودتان لطف کنید و انتظار بیشتری نداشته باشید.
۷ـ فرزندانتان را در کارهای خانه مشارکت دهید
فرزندانتان هم میتوانند در کارهای خانه مشارکت کنند. حتی کودکان کمسنوسال هم میتوانند برخی از اصول اولیه را یاد بگیرند. آنها نیز در خانه زندگی میکنند و میتوانند در موفقیت انجام امور نقش به عهده بگیرند. پس لیستی از کارهای روزانه که میتوانند در آنها به شما کمک کنند، برایشان تهیه کنید. با این روش جدای از سبکشدن کارهای روزمره شما، آنها روال درست یک زندگی اصولی را نیز آموزش میبینند. با این اوصاف قرار است یک روند بُردبُرد را پیش ببرید.
۸ـ از شر چیزهای غیرضروری خلاص شوید
وقتی وسایل فراوانی در خانه دارید، کارهای فراوانی هم برای خودتان میتراشید. مثلا چیدن وسایل دکوری مختلف در قسمتهای مختلف خانه باعث افزایش زمان گردگیری میشود. از چنین مواردی کم نداریم. کافی است حین انجام کارها با دقت بیشتری به آنها نگاه کنید.
۹ـ هر روز خودتان را به چالش بکشید
فرض کنید که به اهداف تعیینشده امروز خود نرسیدهاید. مشکلی نیست، شاید بتوانید فردا دوباره امتحان کنید. وقتی روی پیشرفت آهسته و پیوسته تمرکز میکنید، میتوانید گامهای بزرگی در جهت حل مشکلاتی بردارید که با آنها روبهرو هستید.
۱۰ـ بهدنبال راههایی برای جذابترکردن کارهای خانه بگردید
راههایی وجود دارند که کارهای خانه را جذابتر میکنند. فقط باید سعی کنید شادیهای سادهای را در نحوه انجام کارهایی بیابید. با این روش دیگر احساس سنگینی و غرقشدن در کارهایی را نخواهید داشت. البته که بعد از تنظیم یک برنامه ریزی روزانه زنان خانه دار، شما هنوز هم باید انجامشان دهید، اما این بار همه چیز مشخص است. همچنین سردرگم نیستید و میدانید کدام موراد باید زودتر انجام شوند.
۱۱ـ دستهبندی فعالیتها بر اساس انرژی مورد نیاز
کارها را به دستههای «پرتنش» و «کمتنش» تقسیم کنید. وقتی انرژی بیشتری دارید، به سراغ فعالیتهای سخت بروید و در زمانهای کمانرژی، کارهای سبکتر را انجام دهید.
۱۲ـ برنامهریزی برای یادگیری و رشد شخصی
زمان کوتاهی برای مطالعه، یادگیری مهارت جدید یا سرگرمیهای خلاقانه اختصاص دهید. این باعث میشود به حس رضایت شخصی برسید و روحیهتان برای ادامه کارهای خانه بالا برود.
۱۳ـ ارزیابی هفتگی برنامه
هر هفته زمانی را صرف مرور برنامه گذشته و شناسایی نقاط ضعف و قوت کنید. با این روش میتوانید برنامه هفته بعد را بهینه و از تکرار اشتباهات جلوگیری کنید.
۶ روند اشتباه در برنامه ریزی روزانه زنان خانه دار
با وجود تمام مواردی که ذکر کردیم، برخی مواقع هنوز هم ایرادهایی وجود دارد. این قضیه نباید باعث اختلال در انجام و ادامه برنامه قبلی شود، در مقابل میتوانید نقاط ضعف را بیابید و اصلاحشان کنید. اگر در برنامه خود عقب ماندید، دلواپس نشوید. احتمالا در طول روز، انتظارات فراوانی بوده است که نتوانستهاید، همه را انجام دهید. با این اوصاف باید فورا روی تدوین برنامه کار کنید. شاید اولویتها باید تغییر کند. شاید باید در انتخاب ساعت انجام امور تغییراتی بدهید. شاید هم فرزندانتان مجبور شوند، برای کمک به کارهای خانه مشارکت کنند که این پایان دنیا نیست. البته در ابتدا شاید کمی مقاومت کنند، اما در نهایت شما کسی هستید که قوانین را تعیین میکنید.
با وجود تصور اوقات فراغت زنان مدرن، زن خانهدار در مزرعه همیشه پرمشغله است و گاهی احساس میکند که با کارهایش همواره در حال دویدن و تلاش بیوقفه برای رسیدن به همه امور است. (منبع: usda)
بپذیرید که شما در طول روز کارهای فراوان و البته مهمی انجام میدهید، حتی اگر دیگران نپذیرند. خانواده شما در کشتیای نشستهاند که شما سکانش را به دست دارید. دیگران نه نمیتوانند و نه قدرتش را دارند که این امور را در دست بگیرند. این امر را به خاطر بسپارید و به آن ایمان بیاورید تا از بیتوجهی اطرافیان مکدر نشوید.
برنامه روزانهمان را کجا ثبت کنیم؟
برای اینکه برنامهریزی روزانه واقعاً مؤثر باشد، بهتر است آن را در جایی ثبت کنید تا همیشه در دسترس شما باشد و بتوانید پیشرفت کارهای خود را پیگیری کنید. روشهای مختلفی برای ثبت برنامه روزانه وجود دارد؛ از اپلیکیشنهای برنامهریزی گرفته تا دفترهای مخصوص یا حتی تقویمهای کاغذی. انتخاب روش مناسب به سلیقه و سبک زندگی شما بستگی دارد.
- اپلیکیشنهای برنامهریزی ایرانی: برنامههایی مانند «کارا»، «ایرانتایمر» و «تقویم بادصبا» امکاناتی برای ثبت کارهای روزانه، یادآوری و مدیریت زمان دارند.
- اپلیکیشنهای برنامهریزی خارجی: اپهایی مثل Todoist، Notion، Google Keep و Microsoft To Do برای نوشتن برنامه روزانه، دستهبندی کارها و تنظیم یادآور بسیار کاربردی هستند.
- دفتر برنامهریزی روزانه: بسیاری از افراد ترجیح میدهند برنامههای خود را در دفترهای مخصوص برنامهریزی یا پلنرهای روزانه بنویسند تا دید بهتری نسبت به کارهای روزانه داشته باشند.
- بولت ژورنال (Bullet Journal): یک روش محبوب برای برنامهریزی در دفتر است که در آن میتوانید کارهای روزانه، اهداف و یادداشتهای شخصی را در قالبی منظم ثبت کنید. برای این کار کافی است یک دفتر بولت ژورنال بخرید.
- تقویمهای کاغذی دیواری یا رومیزی: این تقویمها به شما کمک میکنند کارها و قرارهای مهم روزانه یا هفتگی را بهصورت واضح جلوی چشم داشته باشید.
- تقویم دیجیتال: استفاده از Google Calendar یا تقویم گوشی موبایل برای ثبت کارها و تنظیم یادآوریهای روزانه بسیار مفید است.
- وایتبرد یا تخته برنامهریزی در خانه: میتوانید یک تخته کوچک در خانه قرار دهید و کارهای مهم روزانه یا هفتگی را روی آن بنویسید.
اشتباهات رایج در برنامهریزی زنان
- برنامهریزی بیش از حد فشرده: گنجاندن تعداد زیادی کار در یک روز باعث خستگی و ناتمام ماندن برنامهها میشود.
- در نظر نگرفتن زمان استراحت: برخی افراد فقط کارها را در برنامه مینویسند و برای استراحت یا زمان شخصی جایی در نظر نمیگیرند.
- نداشتن اولویتبندی: انجام کارهای کماهمیت قبل از کارهای مهم باعث عقب افتادن کارهای اصلی میشود.
- انعطافپذیر نبودن برنامه: برنامهای که هیچ جای تغییر ندارد، با کوچکترین اتفاق روزانه بههم میریزد.
- انجام همه کارها بهتنهایی: برخی مادران یا زنان خانهدار همه مسئولیتها را خودشان انجام میدهند و از کمک گرفتن از اعضای خانواده خودداری میکنند.
- نداشتن برنامه برای کارهای خانه: انجام کارهای خانه بدون نظم مشخص باعث میشود کارها روی هم انباشته شوند.
- بیتوجهی به زمانهای پرت روز: زمانهایی مثل انتظار در صف یا رفتوآمد میتواند برای انجام کارهای کوچک یا برنامهریزی استفاده شود.
- نوشتن برنامه بدون بررسی واقعیت روزانه: برنامهای که با شرایط واقعی زندگی، فرزند یا شغل هماهنگ نباشد معمولاً اجرا نمیشود.
- ثبت نکردن برنامه: وقتی برنامه فقط در ذهن باشد، احتمال فراموشی یا بینظمی بیشتر میشود.
- سرزنش خود در صورت اجرا نشدن برنامه: برنامهریزی باید کمککننده باشد، نه عاملی برای ایجاد فشار و احساس شکست.
سوالات متداول
خب به سراغ سوالات متداول برویم.
۱ـ اگر نتوانستیم برنامه روزانه را کامل اجرا کنیم چه کار کنیم؟
کاملاً طبیعی است که همه روزها دقیقاً مطابق برنامه پیش نروند. در چنین شرایطی بهتر است برنامه را انعطافپذیر در نظر بگیرید و مهمترین کارها را در اولویت قرار دهید. برنامهریزی قرار است به نظم زندگی کمک کند، نه اینکه باعث فشار و استرس شود.
۲ـ بهترین روش برای شروع برنامهریزی روزانه چیست؟
برای شروع کافی است ابتدا کارهای مهم روزانه خود را یادداشت کنید و سپس آنها را بر اساس اهمیت و زمان انجام مرتب کنید. بهتر است در ابتدا برنامهای ساده و واقعبینانه بنویسید تا بتوانید بهمرور آن را کاملتر و دقیقتر کنید.
۳ـ آیا برنامهریزی روزانه فقط برای زنان شاغل یا پرمشغله است؟
خیر، برنامهریزی برای همه افراد مفید است. حتی در خانهداری نیز داشتن یک برنامه مشخص کمک میکند کارها منظمتر انجام شوند، زمان بیشتری برای استراحت یا رسیدگی به خود باقی بماند و از آشفتگی روزانه جلوگیری شود.
کلام آخر
در شبانهروز فقط ۲۴ ساعت داریم، اما انتظارات فراوانی از زنان خانهدار درخواست میشود. اگر این فشار را احساس کردهاید، بدانید که شما تنها نیستید. بسیاری از بانوان دیگر درست مانند شما نمیدانند که چگونه روز خود را پیش ببرند. به همین دلیل در این مطلب به نکات مهم برنامه ریزی روزانه زنان خانه دار اشاره کردیم. البته سایتهایی مانند سلام آگاهی نیز با ارائه نکات بیشتر به کمکتان میآیند. شما چگونه برنامهریزی میکنید؟ برای ما بنویسید!
منابع
