استقلال کودک

با دادن مسئولیتهای ساده به فرزندمان کمک می کنیم، او تصویر مثبتی از خود داشته باشد. این تصویر مثبت، احساس خوبی در او ایجاد می کند و همانطورکه قبلا اشاره شد وقتی ما احساس خوبی داشته باشیم میتوانیم رفتار خوبی از خودمان بروز بدهیم.

مثلا درخانه ما هر گاه چیزی گم میشود، میگویم علی جان من فلان چیز رو نمیدونم کجا گذاشتم. به نظرت میتونم رو کمکت حساب کنم؟ پسرم هم بدون لحظه ای مکث میدود و میگوید: « مامان به من بسپارش.» با این روش او احساس میکند جزیی از راه حل مسائل است و علاوه بر افزایش اعتماد به نفسش، سعی میکند کمک کننده باشد.

یا برای مثال چون دستگیره کابیتنمان، زیاد شل می شود خیال خودم را راحت کرده ام و میگویم علی جان کمک بزرگیه اگه پیچ گوشتی رو بیاری و به داد این دستگیره وامونده برسی. او هم با چهره ای مصمم خودش را به آشپزخانه میرساند و انگار کار سختی میخواهد انجام دهد، با دقت دستگیره را وارسی کرده و آن را محکم میکند.

معمولا ما خیلی صبور نیستیم و وقتی فرزندمان را می بینیم که چند ثانیه ای ست مشغول پوشیدن لباس یا بستن دکمه هایش است، به کمک او می شتابیم و خودمان آن کار را انجام میدهیم. این به ظاهر کمک ها، موجب ایجاد احساساتی در کودک ما میشوند که با هم به مرور آنها می پردازیم.

نگاهی به رفتارهای خودمان:

  • عزیزم اون لباس بهت نمیاد، بیا اینو امتحان کن.
  • ببین همه کاپشن پوشیدن. هوا خیلی سرده، تو هم بیا کاپشنت رو تنت کن.
  • نترس. من کمکت می کنم.
  • با عرشیا دوست شو، پسر خوبیه.
  • بده مداد و من بتراشم. اینجوری که تو میتراشی یه سال طول می کشه.
  • میخوای برات لقمه بگیرم؟ دستت کره ای میشه.
  • لباست کثیف میشه، بده من در شیر و برات باز کنم.لطفا خود را چند لحظه به جای فرزندتان قرار دهید: _ شاید مامان بهتر میدونه(عدم اعتماد به احساس خود).
  • _ راست میگه. من نمیتونم، لباسم و کثیف میکنم.
  • _ من این لباس و دلم میخواد. به جز اینم هیچ چیز دیگه ای نمی پوشم. (شروع بحث)
  • احساسات برانگیخته شده در کودک:

لطفا خود را چند لحظه به جای فرزندتان قرار دهید:

_ من این لباس و دلم میخواد. به جز اینم هیچ چیز دیگه ای نمی پوشم. (شروع بحث)

_ شاید مامان بهتر میدونه(عدم اعتماد به احساس خود).

_ راست میگه. من نمیتونم، لباسم و کثیف میکنم.

همین اطلاعات ساده، دلگرمی ها، اهمیت دادن به تلاش های کودک و تشویق او، او را مسئولیت پذیر میکند. او به این باور می رسد که من میتوانم این کارها را انجام بدهم.

دادن حق انتخاب های به ظاهر ساده، کودک را در معرض تصمیم گیری قرار میدهد. مطمئنا با تمرین این تصمیم گیری ها در خانه ی امن شما و زیر نظرِ دلسوزانه ی شما، او می تواند اعتماد به نفس کافی برای مواجهه با تصمیمات دشوار و مهم زندگی اش را بیابد.

 

 

0

قانونگذاری در خانه

داشتن قوانین در خانه حیاتی است، شناگری را در نظر بگیرید که تازه شنا کردن را آموخته است اگر به او بگویند قسمت عمیق و کم عمق آب نشانه گذاری نشده است، شناگر احساس ناامنی می کند و ممکن است اصلا از شنا کردن در آن استخر صرف نظر کند.کودکان ما هم نیاز دارند چهار چوب های مشخص و البته محدودی را در زندگی تجربه کنند. این چهارچوب ها به آنها احساس امنیت میدهد. در عین حال برای وضع قانون باید به چند نکته مهم توجه کنیم:

  • وضع قوانین تا حدود چهار سالگی کودکان، تقریبا یک طرفه و از سوی والدین است اما با ورود کودک به دنیای استقلالِ چهار سالگی، برای اینکه او را به رعایت قوانین ترغیب کنیم، ناچاریم بجز در موارد خاص قوانین را با تبادل نظر با خود کودک وضع کنیم.
  • تعداد قوانین ما نباید زیاد باشد. زیاد بودن قوانین همان قدر مضر است که نبودن قوانین.
  • همانطور که گفتیم در هر شرایطی باید دو پیام را به فرزندمان منتقل کنیم: درکت میکنم و در کنارت هستم. در تعیین قوانین هم دقیقا این نکته را در نظر داریم و مراقبیم نگاه از بالا به پایین نداشته باشیم. هر چه ارتباط عاطفی ما با کودکمان عمیقتر باشد، او بهتر و راحت تر محدودیت ها و قوانین را می پذیرد و به آنها احترام میگذارد.
  • همه اعضای خانواده باید به قوانین عمل کنند. مثلا همه اعضای خانواده ما، در صورت به زبان آوردن کلمه ای که نشان دهنده توهین یا بی ادبی باشد، باید دهان خود را سه بار بشویند. وقتی قانونی برای همه وضع شود کودکان تمایل بیشتری برای رعایت آن دارند.
  • اگر قانونی وضع میکنید، حتما باید مقتدرانه به آن عمل کنید. اگر به مرور زمان دیدید قانونی کارایی لازم را ندارد انعطاف پذیر باشید، قانون خود را تغییر دهید!

وقتی قانونی وضع می کنید، باید حتما شرایط اجرایی شدن آن را فراهم کنید. یادمان باشد هدف ما از وضع قانون ایجاد امنیت و آرامش بیشتر برای خودمان و فرزندمان است. متاسفانه گاهی اوقات بعضی قوانین بیشتر از اینکه آرامش ما را تامین کنند، باعث ناراحتی، دلخوری و حتی کشمکش در خانه های ما میشوند.

به عنوان مثال، وقتی دیدن تلوزیون را در خانه محدود می کنیم و مشخص می کنیم که فرزند ما در روز مثلا یک یا دو ساعت اجازه دیدن تلوزیون را دارد، باید حتما موجبات سرگرمی فرزندمان را فراهم کنیم. بچه ها و حتی بزرگتر ها تلوزیون را انتخاب می کنند چون سرگرمی راحتی است. به نفع ما و فرزندمان است که در عمل به قوانین، احساس خوبی ایجاد کنیم و تا جای ممکن در اجرای آنها، همراه و حامی کودکانمان باشیم.

 

قوانین نباید برای فرزند ما عذاب آور باشند. ما میتوانیم به گونه ای قوانین را وضع کنیم که عمل به آنها برای فرزندانمان راحت تر شود.

گاهی که کودک ما بی حوصله است، نیازی نیست از کلمه قانون استفاده کنیم تا حالت دفاعی به خود بگیرد. در این شرایط کمی شوخ طبعی می تواند ما را به نتیجه دلخواه برساند.

مادر: پسرم یه کارتون دیگه میتونی ببینی دوست داری ماجراهای نیلز رو ببینی یا پاندای کونگ فو کار؟

کودک: مامان پاندای کونگ فوکار.

مادر( در حال خاموش کردن تلوزیون): تا اون موقع با هم کاردستی درست کنیم یا بازی کنیم؟

کودک: بازی کنیم

مامان: باشه، عالیه عزیزم

شاید تا مدتی نیاز باشد با فرزندتان همراهی کنید تا قوانین را بپذیرد و رعایت کردن آنها برایش طبیعی شود. اما مطئنا این سبک اجرا کردن قوانین در خانه دستاورد ارزشمندی دارد که علاوه بر عمیق تر کردن روابط شما با فرزندتان، به او پیام های زیادی منتقل می کند.

تمرین:

  1. سه تا از قوانینی که فکر می کنید لازم است در خانه تان وضع کنید را مشخص کنید.
  2. فکر می کنید چه کارهایی میتوانید انجام بدهید که فرزند شما هر یک از قوانین بالا را راحت تر بپذیرد و با شما همکاری کند؟

 

 

0

روتین قبل از خواب

روتین قبل از خواب:

روتین قبل از خواب چیست؟

معمولا خواباندن نوزاد یا کودک، خصوصا کودکان مدرسه ای برای والدین شبیه به یک کابوس شبانه است که هر شب تکرار می شود. اغلب والدین فکر میکنند، خواباندن نوزاد یا کودک، نیاز به مراسم و قاعده و قانون خاصی ندارد. در خیال آنها، کودکان به دو دسته تقسیم میشوند: یک دسته از کودکان، آنهایی هستند که حرف گوش کن و نرم و سر به راه هستند، و دسته دیگر آن دسته از کودکانی هستند که بسیار سرسخت هسنتد و برای انجام هر کاری، جان آدم را به لب میرسانند. اگر شما هم از این دسته از والدین هستید از شما دعوت میکنم تا پایان این مقاله با من همراه باشید.
اگر انتظار دارید، هر شب سر ساعت مشخصی فرزندتان به رختخواب برود سخت در اشتباهید. تحقیقات علمی چیزی خلاف این  انتظار تقریبا همگانی، را ثابت میکند. برای داشتن یک خواب خوب، ضروری است هر شب مراسم خاصی را در خانه اجرا کنید که اصطلاحا به آن روتین های شبانه یا مراسم قبل از رختخواب میگویند.
روتین قبل از خواب شبانه، به مجموعه کارهایی گفته میشود که هرشب، حدود نیم ساعت قبل از رفتن به رختخواب انجام داده می شود تا به مغز هشدار دهد، زمان هوشیاری به پایان رسیده و زمان خواب و آرامش است.
روتینِ قبل از خواب چگونه عمل میکند؟ 
روتین قبل از خواب این پیام را به مغز می دهدکه هنگام آرامش است. وقتی این پیام توسط مغز دریافت می شود، به بدن فرمان میدهد که ماده ای به نام ملاتونین بسازد.
آشنایی با ملاتونین:
ملاتونین نام هورمونی در مغز است که کمک می کند بخوابیم و در طول شب خواب بمانیم. ملاتونین فرا رسیدن شب را به بدن اطلاع میدهد. بدن ما  هنگامی که نور کم میشود، ملاتونین می سازد. متاسفانه نور، ترشح ملاتونین را کنترل می کند.
طبیعت با تاریک شدن آسمان کمک می کند تا ملاتونین که برای خوابیدن به آن نیاز داریم، آسانتر ساخته شود. متاسفانه وجود برق این موضوع را کمی پیچیده می کند. چون هنگامی که بیرون از خانه هوا رو به تاریکی ست، خانه های ما روشن میشوند و این بدن را سردرگم می کند، در نتیجه بدن احساس میکند هنوز روز است و ملاتونین کافی ساخته نمی شود.
پس برای آغاز روتین قبل از خواب شبانه، بهترین و البته مهمترین کار اینست که در اتاقی کم نور باشیم و کارهای آرام بخش و ملایم انجام بدهیم.
پیشنهاد چند روتین قبل از خواب: (قبل از ۱/۵ سال)
خاموشی همه وسایل الکترونیکی از جمله تلوزیون، موبایل و ….
کم کردن نور
ماساژ ملایم با روغن مخصوص
دوش آب گرم
پوشاندن لباس پوشیده و گرم
عوض کردن پوشک
خواندن کتاب یا قصه گفتن
dornasharifi.com
بهتر است با هم فکری همسرتان، لیستی از روتین های  مناسب انتخاب کنید و در جایی نصب کنید. برای کودکان بزرگتر، حوالی ۴سال به بالا، هم فکری و استفاده از نقطه نظرات خود آنها ضرورت دارد. این امر مشارکت کودک را بیشتر میکند.
مهمترین نکته در انتخاب روتین، آرام بخش و سرگرم کننده بودن و همچنین الکترونیکی نبودن آن است. البته، بهتر است آخرین قسمت روتین شبانه را با یک فعالیت ثابت که هر شب آنرا انجام میدهید به پایان برسانید. مثل عوض کردن پوشک و یا ماساژ با روغن مخصوص.
سه چهار فعالیت مناسب را انتخاب کنید که هر شب بتوانید آنرا انجام بدهید.
پیشنهاد چند روتین قبل از خواب :( مناسب برای ۱/۵ سال به بالا )
خاموشی  همه وسایل الکترونیکی مثل تلوزیون، موبایل و ….
کم کردن نور
تماشا کردن آسمان از پشت بام، تراس، حیاط یا حتی پنجره
یک بازی فکری مانند پازل، لگو یا شطرنج
کشیدن نقاشی
موزیک ملایم
دوش آب گرم
مسواک و سرویس بهداشتی
شب بخیر گفتن و بوسیدن اعضای خانواده
هر شب، نیم ساعت قبل از رفتن به رختخواب، یک یا چند روتین  را با مشارکت فرزندتان انتخاب کنید و انجام دهید. در این سن میتوانید روتین ها را متغیر و از روی لیستی که با هم تهیه کرده اید، به صورت شبانه انتخاب کنید. به عنوان مثال در حالیکه نور منزل را کم کرده اید و وسایل الکترونیکی خاموشند، می پرسید دخترم امشب منچ بازی کنیم یا شطرنج… رفته رفته با شکل گیری این عادت، او به تنهایی روتین ها را انجام خواهد داد و نیازی به همراهی شما نیست.
مشارکت همه اعضای خانواده و بخصوص پدر و مادر در این مسئله ضرورت دارد. یعنی بهتر است همه ما تا زمانی که فرزندمان به طور کامل، مهارت خوابیدن را پیدا نکرده است، او را همراهی کنیم. مطمئنا وقتی او ببیند که همه ما در حال انجام کارهایی مانند تماشای تلوزیون و کار با موبایل و کامپیوتر و …هستیم، خوابیدن برایش سخت میشود. اما اگر فضای خانه، فضایی نیمه تاریک  و آرام باشد و همه در حال آماده شدن برای خواب باشند، همکاری او بیشتر خواهد شد.
در کودکان بزرگتر هر شب روتین ها می توانند متفاوت باشند. با این همه توصیه میشود تا زمانی که عادت صحیح خواب تثبیت نشده است، از روتین های یکسان استفاده کنید.
مهمترین نکته در انتخاب روتین یادتان هست؟
آرام بخش و سرگرم کننده بودن و همچنین الکترونیکی نبودن آن .
برای کودکان بزرگتر هم بهتر است آخرین قسمت مراسم شبانه را با یک فعالیت ثابت که هر شب آنرا انجام میدهید به پایان برسانید. مثل مسواک زدن و به دستشویی رفتن یا شب بخیر گفتن به گلدانی کوچک یا ماهی های آکواریوم و کارهایی از این قبیل.
حالا نوبت قسمت دوم از مراسم خواب شبانه است که در رختخواب انجام میشود و من به آن مراسم رختخواب میگویم.
مراسم رختخواب.
بعد از انجام روتین های شبانه به مدت نیم ساعت، وارد رختخواب می شویم. بهترین کار اینست که مراسم رختخواب  هر شب، یکسان باشد. خصوصا اگر زمان زیادی طول می کشد تا فرزند ما به خواب برود. اما به محض اینکه مدت زمان به خواب رفتن، کم شد می توانیم برای آرام سازی از دو یا سه فعالیت مختلف استفاده کنید. در ابتدا بهتر است با همکاری فرزندتان تنها یک فعالیت را انتخاب کنید. به احتمال زیاد، بعد از مدتی کودک شما به یک بوسه بسنده خواهد کرد و در همان روتین های شبانه شاهد خمیازه های او خواهید بود.

چند پیشنهاد برای مراسم  رختخواب: (مناسب کودکان کمتر از ۱/۵ سال )

خوردن شیر
دراز کشیدن کنار او
حرف نزدن با او یا با دیگران
نگاه نکردن در چشم های او
نخندیدن به کارهای او
چند پیشنهاد برای مراسم  رختخواب: (مناسب کودکان ۱/۵ سال به بالا )
خواندن یا گوش دادن به یک داستان
صحبت درباره خاطرات خوب گذشته با صدای آرام و ملایم
صحبت یا نوشتن درباره اتفاقات مثبتِ روز سپری شده( در صورت نیاز، از چراغ مطالعه استفاده کنید.)
گوش دادن به تک تک صداهایی که میشنویم و داستان سازی یا صحبت درباره آنها
بغل کردن مادر و پدر
چند دقیقه ماندن مادر یا پدر کنار کودک یا یک ماساژ نرمِ پشت، همراه با یک نجوای دوستت دارمِ دلنشین قبل از خروج پدرو مادر از اتاق. هدف این است که مغز کودک بفهمد، رختخواب فقط برای خواب است.
به مرور زمان با انجام الگوی خواب شبانه و تکرار آن خواهید دید که به محض ورود به رختخواب، فرزند شما احساس خواب آلودگی خواهد کرد. مغز کودک شما پیش بینی میکند که چه چیزی در پیش است و برای آن آماده میشود و کودک شما، مانند یک خواب آلوی حرفه ای به خواب میرود.
فقط یک ماه به خود کمی سختی بدهید و طبق برنامه گفته شده، مراسم قبل از خواب و مراسم رختخواب را بدون یک شب غفلت، به طور مداوم تکرار کنید. از نتایج آن شگفت زده خواهید شد.
بعد از تثبیت عادت خواب، در کودکان بزرگتر، میتوانید یک شب در هفته، مثلا پنج شنبه ها را استثنا قائل شوید و اجازه دهید او حداکثر دو ساعت بیشتر بیدار بماند.
0

تنظیم خواب شبانه کودک

تنظیم خواب شبانه کودک

 تنظیم خواب شبانه کودک،رویا یا واقعیت؟

 حتما در فیلم های خارجی دیده اید که کودک، سر ساعت مشخصی به پدر و مادر شب بخیر میگوید و به رختخواب رفته و می خوابد. یا حتی احتمالا دیده اید که کودک شش ماهه، در اتاق مستقل خودش میخوابد….یا دیده اید که کودکان خارجی در فیلم هایشان ، دوش آب گرم میگیرند و لباس خواب می پوشند و بعد میخوابند…..
اما این تصاویر زیبا و دوست داشتنی برای اغلب ما فقط در فیلم ها اتفاق می افتد و رویایی بیش نیست. اگر دوست دارید،چنین تصاویر جذابی، هر شب در خانه تان اتفاق بیفتد، لطفا بعد از خواندن این مقاله، که تلاش زیادی برای آن شده است، روی کاغذی نکات مهم را یادداشت برداری کنید  و در معرض دیدتان قرار دهید. مثلا آنرا روی یخچال نصب کنید و به آنها مو به مو عمل کنید.
اغلب والدین فکر میکنند، خواباندن نوزاد یا کودک نیاز به مراسم و قاعده و قانون خاصی ندارد. در صورتی که تحقیقات علمی چیزی خلاف این را ثابت میکند. برای داشتن یک خواب خوب، ضروری است هر شب مراسم خاصی را در خانه اجرا کنیم. کودکان حتی در اوایل تولد و نوزادی نه تنها  میتوانند، بلکه ضروری است، مهارت خوب خوابیدن را آموزش ببینند. به مرور زمان، با صبر و پایداری شما، نوزاد به برنامه خوابی که از ابتدا به او آموزش داده میشود، عادت کرده و به راحتی و بدون ذره ای تلاش به خواب میرود.

اهمیت تنظیم خواب شبانه:

تنظیم خواب شبانه، جزء اولین مهارتهاییست که باید به نوزادتان آموزش دهید. این آموزش را هر چه زودتر شروع کنید، خصوصا همان ماه اول تولد، به نفع خودتان است. البته اگر فرزندتان بزرگ تر شده حتی در سنین دبستان است به راحتی میتوانید خواب او را اصلاح کنید.
وقتی هر شب، ساعت خواب، یکسان باشد کودک به همان ساعت عادت میکند و همیشه در همان زمان، حالت خواب آلودگی پیدا میکند. آموزش این مهارت به نوزادی که تازه پا به این دنیا گذاشته است، بخش زیادی از مشکلات شما را حل خواهد کرد.
هر چه کودک بزرگتر شود، آموزش مهارت خواب و تنظیم خواب شبانه او سخت تر خواهد شد و ایجاد این عادت، زمان بیشتری طول خواهد کشید. اما در نهایت همه کودکان این توانایی را دارند که سر ساعت مشخصی و با قاعده معینی بخوابند.

چرا لازم است، خواب شبانه کودکم را تنظیم کنم؟

خواب خوب و مناسب کودک، باعث می شود شما و همسرتان نیز خوب استراحت کنید و برای کارها و علایقتان وقت داشته باشید. متاسفانه موضوع اهمیت به علایق، موردی است که اغلب والدین به آن توجه نمیکنند و به مرور زمان، باعث بروز افسردگی و ناراحتی یا حتی عصبانیت و نارضایتی در آنها میشود.
اغلب والدین از شب زنده داری کودک خود،گله دارند. این موضوع، انرژی زیادی از شما و همسرتان خواهد گرفت و به مرور زمان و با تکرار این روند، نه تنها روابط شما و همسرتان را دچار تنش خواهد کرد، بلکه شما، انرژی ای برای ارتباط صبورانه و مهربانانه با فرزندتان نخواهید داشت.

اگر  این مهارت را به موقع، به فرزندتان، آموزش ندهید، به مرور و با بزرگتر شدن او، همواره بر سر موضوع خواب، بحث خواهید داشت و این موضوع نه تنها اعتماد به نفس کودک را کاهش میدهد، بلکه به ارتباط شما و فرزندتان آسیب جدی وارد خواهد کرد.
خصوصا در سالهای تحصیل و مدرسه این موضوع به دغدغه ی مهمی برای شما تبدیل خواهد شد و وابستگی کودک به شما را زیاد خواهد کرد.

عوارض بی نظمی خواب کودک:

خواب نامناسب، عوارض زیادی دارد که از جمله آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
  • کاهش آمادگی بدن و مغز
  • کاهش  هوش و یادگیری
  • تجمع مواد سمی در بدن
  • کوتاهی قد
  • بدخلقی و بهانه گیری
  • کاهش سطح انرژی

شرایط محیطی

 کودکان نیز مانند بزرگسالان به فضای خوابشان، مانند تشک، پتو، بالش و حتی دکور و محیط اتاقشان عادت میکنند. این وضعیت به آنها احساس امنیت و آرامش میدهد.
 هر چه از سن کودک بیشتر میگذرد، این وابستگی ها بیشتر میشود و شما با جمله هایی مثل « من فقط تو تخت خودم خوابم میبره » مواجه میشوید.

                                                                                تنظیم خواب کودک

این وابستگی باعث خواب خوب و راحت کودکان شده و اگر از حد تعادل خارج نشود، نه تنها ضرر ندارد بلگه سود هم دارد.

شرایط مناسب خواب در نوزادی:

 در ابتدای تولد، کودک میتواند در کنار مادر اما نه در رختخواب او بخوابد. میتوانید تخت، گهواره و یا جای خواب او را کنار مادر قرار دهید. بهتر است اگر اتاق مستقلی برای کودک در نظر گرفته اید، از ابتدای تولد تا حوالی پنج شش ماهگی، شما و همسرتان به اتاق او نقل مکان کنید. این اسباب کشی کوتاه مدت، بعدها که میخواهید اورا مستقل و تنها در اتاقش بخوابانید، کمک بزرگی است.
برخی نیز راحت ترند که کودک را در اتاق خودشان و درکنار تخت خودشان بخوابانند وبعد او را به اتاق دیگر منتقل کنند…. به هر حال نکته مهم و قابل توجه اینست که باید بعد از تصمیم به جابجایی محل خواب کودک، حتما دکوری شبیه به اتاق خودتان را در آنجا به وجود بیاورید. لازم است زاویه دید کودک از تختش نسبت به در، لوستر، رنگ دیوار، جای کمد و…. کاملا مشابه محیط قبل باشد تا کودک کمتر متوجه این اسباب کشی و تغییر محل خواب بشود.

[alert type=”info”]

یعنی فضایی مثل فضای قبل را برای کودک ایجاد کنید تا احساس امنیت و آرامش او به هم نخورد. ثبات محیطی، اهمیت زیادی در پذیرش شرایط جدید توسط کودک دارد.

[/alert]

ویژگی ها:

  • بهتر است محیط خواب کودک، ساده و به دور از شلوغی باشد.
  • تشک نوزاد نباید زیاد نرم باشد، بلکه لازم است تا حدی خشک و امن باشد.
  • پتو روی سر و صورت نوزاد را نپوشاند.
  • بهتر است نوزاد به پهلو یا پشت خوابانده شود.
  • خوابیدن نوزاد روی شکم میتواند خطر مرگ ناگهانی را افزایش دهد.
  • هرگز نوزاد را در تخت خود نخوابانید. در صورت اجبار، میتوانید جای خواب او را کنار خودتان و البته حتما در رختخواب مستقل قرار دهید.

میزان خواب کافی:

اختلاف نظر هایی درباره میزان خواب کافی کودکان، برای سنین مختلف وجود دارد. با صرف نظر از این تفاوت های اندک، به طور کلی میتوان گفت میزان خواب مناسب برای کودکان در دوره های سنی مختلف به شرح زیر است :
  • ابتدای تولد تا سه ماهگی :  ۱۴ تا ۱۸  ساعت
  •  سه ماهگی تا یک سال : ۱۳ تا ۱۸ ساعت
  •  یک تا سه سالگی : ۱۲ تا ۱۴ ساعت
  • سه تا پنج سالگی : ۱۱ تا ۱۳ ساعت
  • شش تا دوازده سالگی :۱۰تا۱۱ساعت
  • دوازده تا هفده سالگی : ۹ تا ۱۰ساعت
 به حداقل خواب مورد نیاز کودکتان توجه کنید و با توجه به نکاتی که در این مقاله قرار داده می شود، تلاش کنید میزان مناسب خواب را برای فرزندتان فراهم کنید.
0

تنظیم خواب شبانه کودکان مدرسه ای ۲

در ادامه مقاله قبل تصمیم داریم به نحوه تنظیم خواب کودکان مدرسه ای بپردازیم:

مراسم قبل از خواب:

احتمالا برای شما هم پیش آمده است که با این که روز خسته کننده ای را با فرزندتان گذرانده اید و انتظار دارید به محض ورود به رختخواب ، خوابش ببرد باز هم این اتفاق به سادگی نمی افتد.

یکی از موثرترین تکنیک ها برای داشتن خواب مناسب برای کودکان ( و البته خودمان) داشتن روتین همیشگی قبل از خواب است. که ما در خانه مان به آن مراسم قبل از خواب میگوییم. روتین قبل از خواب به مجموعه کارهایی گفته میشود که فرزند ما  به طور دائم و هر شب نیم ساعت قبل از رفتن به رختخواب انجام میدهد.

روتین قبل از خواب چگونه عمل میکند؟

روتین قبل از خواب این پیام را به مغز می دهدکه هنگام آرامش است. وقتی این پیام توسط مغز دریافت می شود، به بدن فرمان میدهد که ماده ای به نام ملاتونین بسازد.

آشنایی با ملاتونین

ملاتونین  نام هورمونی در مغز است که کمک می کند بخوابیم و در طول شب خواب بمانیم. ملاتونین فرا رسیدن شب را به بدن اطلاع میدهد. بدن ما  هنگامی که نور کم میشود ، ملاتونین می سازد. متاسفانه نور ،ترشح ملاتونین را کنترل می کند.

طبیعت با تاریک شدن آسمان کمک می کند تا ملاتونین که برای خوابیدن به آن نیاز داریم، آسانتر ساخته شود. متاسفانه وجود برق این موضوع را کمی پیچیده می کند. چون هنگامی که بیرون از خانه هوا رو به تاریکی ست، خانه های ما روشن میشوند و این بدن را سردرگم می کند، در نتیجه بدن احساس میکند هنوز روز است و ملاتونین کافی ساخته نمی شود.

پس برای آغاز روتین های شبانه ، بهترین کار اینست که در اتاقی کم نور باشیم و کارهای آرام بخش و ملایم انجام بدهیم.

پیشنهاد چند روتین برای مراسم قبل از خواب:

خاموشی تلوزیون، موبایل و ….

کم کردن نور

تماشا کردن آسمان از پشت بام ، تراس ، حیاط یا حتی پنجره

یک بازی فکری مانند پازل ، لوگوی کوچک یا شطرنج

کشیدن نقاشی

موزیک ملایم

دوش آب گرم

مشارکت همه اعضای خانواده و بخصوص پدر و مادر در این مسئله ضرورت دارد . یعنی بهتر است همه ما تا زمانی که فرزندمان به طور کامل، مهارت خوابیدن را پیدا نکرده است، او را همراهی کنیم. مطمئنا وقتی او ببیند که همه ما در حال انجام کارهایی مانند تماشای تلوزیون و کار با موبایل و کامپیوتر و …هستیم، خوابیدن برایش سخت میشود. اما اگر فضای خانه ، فضایی نیمه تاریک  و آرام باشد و همه در حال آماده شدن برای خواب باشند، همکاری او بیشتر خواهد شد.

 

بهتر است با هم فکری هم، لیستی از روتین های  مناسب انتخاب کنید و در جایی نصب کنید . هر شب نیم ساعت،  قبل از رفتن به رختخواب، با هم یک یا چند روتین  را انتخاب کنید و انجام دهید. رفته رفته با شکل گیری این عادت در فرزندتان ، او به تنهایی روتین ها را انجام خواهد داد و نیازی به همراهی شما نیست.

هر شب روتین ها می توانند متفاوت باشند . مهمترین نکته در انتخاب روتین ، آرام بخش و سرگرم کننده بودن و همچنین الکترونیکی نبودن آن است. البته، بهتر است آخرین قسمت مراسم شبانه را با یک فعالیت ثابت که هر شب آنرا انجام میدهید به پایان برسانید. مثل مسواک زدن و به دستشویی رفتن یا شب بخیر گفتن به گلدانی کوچک یا ماهی های آکواریوم و کارهایی از این قبیل.

مراسم رختخواب:

بعد از انجام روتین های شبانه به مدت نیم ساعت، وارد رختخواب می شویم. بهترین کار اینست که مراسم رختخواب در رختخواب هر شب، یکسان باشد، خصوصا اگر زمان زیادی طول می کشد تا فرزند ما به خواب برود. اما به محض اینکه مدت زمان به خواب رفتن، کم شد می توانیم برای آرام سازی از دو یا سه فعالیت مختلف استفاده کنید. در ابتدا بهتر است با همکاری فرزندتان تنها یک فعالیت را انتخاب کنید. به احتمال زیاد، بعد از مدتی کودک شما به یک بوسه بسنده خواهد کرد و در همان روتین های شبانه شاهد خمیازه های او خواهید بود.

چند پیشنهاد برای مراسم  رختخواب:

 خواندن یا گوش دادن به یک داستان

صحبت درباره خاطرات خوب گذشته با صدای آرام و ملایم

صحبت یا نوشتن درباره اتفاقات مثبتِ روز سپری شده

گوش دادن به تک تک صداهایی که میشنویم و داستان سازی یا صحبت درباره آنها

بغل کردن مادر و پدر

چند دقیقه دراز کشیدن مادر یا پدر کنار کودک با یک ماساژ نرمِ پشت ، همراه با یک نجوای دوستت دارمِ دلنشین قبل از خروج پدرو مادر از اتاق.

به مرور زمان با انجام الگوی خواب شبانه و تکرار آن ، خواهی دید که به محض ورود به رختخواب ، فرزند شما احساس خواب آلودگی خواهد کرد. مغز کودک شما پیش بینی میکند که چه چیزی در پیش است و برای آن آماده میشود و کودک شما ، مانند یک خواب آلوی حرفه ای به خواب میرود.

فقط یک ماه به خود کمی سختی بدهید و طبق برنامه گفته شده ، مراسم قبل از خواب و مراسم رختخواب را بدون یک شب غفلت ، به طور مداوم تکرار کنید. از نتایج آن شگفت زده خواهید شد.

 

 

 

 

 

 

 

0

تنظیم خواب شبانه کودکان مدرسه ای ۱

تنظیم خواب کودکان مدرسه ای

دوستت دارم عزیزم …. شب خوش .

همه ما این تصویر زیبا را در ذهن خود داریم. اما در بیشتر خانه ها  همه چیز به این خوبی پیش نمیرود. برعکس زمان خواب به یک جدال ، تبدیل می شود. ما برای زمان خواب، جای خواب، کسی که همراه کودک ، بماند تا او به خواب برود و گاهی برای درخواست یک بوس یا بغل دیگه، می جنگیم. گاهی آنقدر می جنگیم، تا هم خودمان و هم آنها از پای بیفتند و بعد در حالیکه، هنوز آنها به خواب نرفته اند، تسلیم میشویم. در تختخواب تنگ آنها خودمان را جا میدهیم و یا آنها را به اتاق خودمان می بریم… بالاخره  هر دو میخوابیم، اما نه آنطور که دلمان می خواست.

به طور تقریبی ۴۵% مردم دنیا ، مشکل خواب دارند. اختلال خواب، روی همه امور زندگی ما  اثر میگذارد. کودکان هم از این قاعده مثتثنی نیستند. از بد اخلاقی و بهانه گیری گرفته تا توانایی تمرکز در مدرسه، همگی از عوارض بد خوابی هستند که ما به عنوان والدین، با آنها آشنایی کاملی داریم.

عادات بد خیلی زود شکل میگیرند، در حالیکه از بین بردن آنها بسیار زمان بر و دشوار است.

میدانم که همه ی اینها را میدانید، اما گاهی راه درستی برای برون رفت از این مسئله ندارید.

ما به عنوان پدر یا مادر نقش مهمی در کمک به کودک خود ، برای ایجاد و پرورش عادات خوب داریم. در این مقاله قصد داریم ، به چگونگی ایجاد عادت خوب خوابیدن در فرزندانمان بپردازیم.

خوب خوابیدن ، مسئله ای  نیست که خود به خود اتفاق بیفتد. خوب خوابیدن یک مهارت است و تنها شما میتوانید بیشترین کمک را به کودک خود در ایجاد این مهارت بکنید.

میزان مناسب خواب برای سنین مختلف:

  • میزان مناسب برای خواب کودکان، در سنین مختلف متفاوت است و اختلاف نظر های اندکی هم درباره آن وجود دارد. درباره کودکانی که به مهدکودک یا مدرسه میروند، میزان خواب مناسب برای آنها طبق جدول زیر است:

 

                   سن             میزان خواب           حداقل میزان خواب
             ۳ تا ۵ سال        ۱۰ تا ۱۳ ساعت               ۱۰ ساعت
             ۵ تا ۱۲سال        ۹ تا ۱۱ ساعت               ۹ ساعت
            ۱۲ تا ۱۸ سال       ۸ تا ۱۰ ساعت              ۸ ساعت

 

در جدول بالا کمترین میزان لازم برای خواب کودکان هم نمایش داده شده است . ستون آخر این جدول به زبان ساده، یعنی، بیشتر کودکان باید دست کم به این میزان بخوابند تا مغز و بدن آنها به خوبی استراحت کند و با احساس خوبی از خواب بیدار شوند.

قدم به قدم تا خواب خوب شبانه :

قدم اول: تعیین زمان مناسب خواب شبانه

طبق جدول بالا ساعت خواب مناسب فرزندتان را ، تعیین کنید و همیشه به آن پایبند باشید. خیلی خوب است (به نظر من ضروری است)  که برای این کار فرزند خود را نیز وارد ماجرا کنید. مثلا میتوانید جدولی را به صورت یک نوار روی یک کاغذ بکشید و آنرا با مداد به قسمت های مساوی تقسیم کرده و روی هر یک از خطوط را به ترتیب از ساعت ۸ شب تا ۸ صبح مشخص کنیدو با توجه به سن فرزندتان از او بخواهید، دور ساعتی که لازم است صبح ها بیدار شود تا به مدرسه برود، خط بکشد و بعد برایش توضیح دهید که چند ساعت خواب شبانه برای سن او لازم است و از او بخواهید به تعداد ساعت های لازم برای خواب شبانه ، بشمارد و به عقب برگردد و دور عددی که میرسد، خط بکشد. این ساعت بهترین ساعت به خواب رفتن اوست.

 حالا از او میخواهیم نیم ساعت دیگر به عقب برگردد ، و دور آن یک چهارگوش بکشد. این ساعت بهترین ساعت برای به رختخواب رفتن است. تا اینجا ما سه عدد داریم . که دو عدد آخر برای برنامه ریزی درست، مورد نیاز ما هستند.

  1. زمان به رختخواب رفتن  زمان خوابیدن

تصویر زیر نواری است که من برای فرزند خود کشیده و ساعت مورد نظر را درآن مشخص کرده ایم. بهتر است تا ایجاد عادت خواب شبانه صحیح ، تصویری مانند تصویر زیر نقاشی کنید وآنرا به دیوار اتاق فرزند خود نصب کنید.

نکته مهم:

اگر این زمان ها با زمان به خواب رفتن کودک شما یکی است ، همه چیز عالیست، در غیر اینصورت لازم است تا انتهای مقاله با من همراه باشید.

این دو عدد زمان های ایده آل ما هستند و ما میخواهیم به این ساعت ها برسیم. برای رسیدن به چنین هدفی لازم است اقداماتی انجام بدهیم.

کودکانی که خواب مناسبی ندارند را میتوان به دو دسته تقسیم کرد:

دسته اول: بسیاری از کودکان در ساعت مناسب به رختخواب میروند، ولی ساعت ها در حالی که بیدار هستند، در رختخواب دراز می کشند. اگر کودک شما هم با این مسئله مواجه است، لازم است دیرتر به رختخواب برود.

چند شب او را زیر نظر بگیرید و به طور میانگین مشخص کنید که چه ساعتی به خواب میرود، بعد از مشخص شدن ساعت به خواب رفتن او ، در شبهای بعد لازم است که او تنها ، نیم ساعت زودتر از زمانی که کاملا به خواب میرود، به رختخواب برود.

مثلا فرض کنید کودک شما ساعت ۹ به رختخواب میرود، اما ساعت ۱۰ خوابش میبرد، لازم است تا مدتی ، او ساعت ۹:۴۵به رختخواب برود. فعلا این زمان مناسب برای به رختخواب رفتن فرزند شماست. به مرور زمان  با انجام روتین های شبانه که در ادامه با آن آشنا خواهید شد، شما هر بار که او با رفتن به رختخواب خوابش برد، می توانید زمان را به ده دقیقه جلوتر بکشید و او را ساعت ۹:۳۵ دقیقه راهی رختخواب کنید، تا زمانی که به ساعت مورد نظر خود برسید باید این روند را ادامه دهید. این کار خستگی شما را کم می کنید. و لازم نیست هر شب بر سر خوابیدن، جدال کنید.

دسته دوم: بعضی کودکان هم به محض رفتن به رختخواب خوابشان میبرد ولی میزان خواب آنها کافی نیست. در اصل آنها کمی دیر به رختخواب میروند. فرض کنیم فرزند شما ساعت ۱۰ به رختخواب میرود و زود هم به خواب میرود، اما طبق جدول بالا و هدفی که تعیین کردید لازم است، او ساعت  بخوابد. برای دستیابی به این هدف، در ابتدا لازم است زمان به رختخواب رفتن او را تنها  ۱۰ دقیقه زودتر قرار دهید یعنی ساعت ۹:۵۰٫ به مرور زمان وقتی فرزند شما ، در زمان جدید فورا به خواب رفت، دوباره ۱۰ دقیقه زمان به رختخواب رفتن را به عقب میکشیم و او را ساعت ۹:۴۰ به رختخواب میفرستیم. این کار را ادامه میدهیم و هر بار حداکثر زمان  به رختخواب رفتن را ۱۰ دقیقه جلو میکشیم تا وقتی که زمان به خواب رفتن فرزندمان با زمانی که در برنامه مان نوشتیم یکی شود.

میدانم به خاطر نگه داشتن این همه ساعت سخت است. شما حتما به کاغذ و خودکار نیاز دارید. اما کافیست فقط روند کار را یاد بگیرید و بعد از آن کافیست تنها یک عدد را به خاطر نگه دارید و آن هم عددی است که به عنوان هدف مشخص کرده اید و برای رسیدن به ساعت مورد نظر، تلا ش کنید.

 در ابتدای شکل گیری این عادت لازم است همیشه و حتی در تعطیلات پایان هفته هم به این ساعت پایبند باشید . بعدها با شکل گیری عادت خوب خوابیدن ، میتوانید انعطاف پذیری به خرج دهید و در صورت درخواست کودک، مثلا پنج شنبه شب ها و یا در میهمانی ها این ساعت را تغییر دهید. ادامه مطلب را در مقاله بعدی بخوانید.

0