وبسایت News-Medical گزارش میدهد که از هر 4 کودک بین 11 تا 16 سال، یک نفر رابطه جنسی داشته است. وبسایت CDC نیز نقل میکند که تخمین زده میشود 55 درصد از نوجوانان مرد و زن تا سن 18 سالگی رابطه جنسی داشتهاند.
این آمار نشان از اهمیت بیداری جنسی در کودکان دارد. با افزایش سن، کودک در مورد مسائل جنسی و نقشهای جنسیتی کنجکاوی بیشتری بروز میدهد. والدین در این بازه باید بیداری جنسی کودک را بپذیرند و بدون قضاوت او را حمایت کنند. ما در این مقاله میخواهیم درباره بیداری و میل جنسی در کودکان صحبت کنیم.
بیداری جنسی در کودکان از چه زمانی آغاز می شود؟
در واقع با بزرگشدن فرزندان درک آنها نسبت به مسائل جنسی و جنسیتی بیشتر میشود؛ این وضعیت که بیداری جنسی در کودکان نام دارد چالشهایی فرزندپروری خاص خود را به همراه دارد. همه کودکان بیداری جنسی و مراحل رشد جنسی را تجربه میکنند. این تغییرات از بدو تولد وجود دارند و با افعال و احساسات فیزیکی آغاز میشوند.
همانطور که کودکان بزرگ میشوند و رشد میکنند، تمایلات جنسی نیز در آنها به وجود میآید. توجه به بیداری جنسی در کودکان نقش کلیدی در تربیت جنسی آنها دارد. رفتارهای کودکان نشاندهنده رشد جنسی آنها در سنین مختلف است. برخی از رفتارها ناسالم و غیرطبیعی هستند که والدین باید به آنها توجه کنند.
| رده سنی | رفتارهای جنسی طبیعی (کنجکاوی و اکتشاف) | نحوه برخورد صحیح والدین |
|---|---|---|
| نوزادی تا ۲ سالگی | دست زدن به اندام تناسلی هنگام تعویض پوشک یا حمام (کشف بدن)، لذت بردن از لمس بدن (بدون درک جنسی). | واکنش خنثی: اخم نکنید و دستش را پس نزنید. این کار مثل دست زدن به گوش یا انگشت پا، فقط کشف بدن است. از اسامی صحیح علمی استفاده کنید. |
| ۳ تا ۵ سالگی | کنجکاوی درباره تفاوت بدن دختر و پسر، بازی «دکتر بازی» (دیدن بدن همسالان از روی کنجکاوی)، لمس خود برای آرامش (خودارضایی کودکانه). | تعیین حریم خصوصی: تنبیه نکنید. فقط قانون بگذارید: «این کار شخصیه و فقط توی اتاق خودت/حمام انجام میشه، نه جلوی دیگران.» مفهوم “خصوصی بودن” را آموزش دهید. |
| ۶ تا ۸ سالگی | تمایل بیشتر به پوشاندن بدن (حیا)، شوخیهای کلامی درباره دستشویی یا اندامها، پرسیدن سوال درباره چگونگی تولد نوزاد. | پاسخ صادقانه: به سوالات در حد سنشان کوتاه و علمی جواب دهید. به حریم خصوصیشان در حمام و لباس پوشیدن احترام بگذارید. |
| ۹ تا ۱۲ سالگی | تغییرات فیزیکی بلوغ، صحبت با دوستان درباره مسائل جنسی، داشتن علاقه عاطفی (Crush) به سلبریتیها یا همکلاسیها. | گفتگو درباره بلوغ: قبل از وقوع تغییرات بدنی، با او صحبت کنید. منابع اطلاعاتی او را کنترل کنید و فضایی امن برای پرسیدن سوالاتش فراهم کنید. |
ما در مقاله تربیت جنسی کودک، روشهای آموزش اصولی کودکان برای تربیت جنسی کودک را مطرح کردهایم که میتوانید برای اطلاعات بیشتر به این مقاله مراجعه کنید. همچنین اگر آیندهی جنسی فرزندتان برایتان مهم است حتما به مقاله گرایش جنسی در نوجوانان سر بزنید.
-
- بیشتر بخوانید: مراحل رشد جنسی کودک
- بیشتر بخوانید: بازی با آلت تناسلی در کودکان
آزمون رابطه والد و کودک! (رایگان)
این آزمون روانشناسی 33 سوال دارد. بعد از پاسخ دادن به سوالات، پاسخنامه به طور خودکار به شما میگوید که:
- چقدر با فرزندتان صمیمی هستید،
- چقدر وابستگی ناسالمی بین شما وجود دارد،
- چقدر در زمینه حل تعارض موفقید!
بیداری جنسی در کودکان – از تولد تا دو سالگی
رفتارهای کودک از تولد تا دو سالگی که به رشد جنسی وی کمک میکند:
- از مکیدن شیر لذت میبرد.
- اعضای بدن خود را کاوش میکند.
- از لمس کردن سینه مادر و تماس پوست با پوست لذت میبرد.
- برهنگی را دوست دارد و به آن تمایل نشان میدهد.
تست احساس راحتی والدین در گفتگو در مورد موضوعات جنسی
نتیجه این تست روانشناسی به شما نشان میدهد که در گفتگو با فرزندتان درباره مسائل جنسی چقدر موفق هستید! همینطور نکات آموزشی روانشناسی در انتهای تست برای شما قرار گرفته.
تا چه حد علاقه دارید در مورد عبارات زیر با فرزندان خود گفتگو کنید؟ (چقدر احساس راحتی میکنید؟)
برای آشنایی بیشتر با مباحثی مثل علت ترس کودک از تنها ماندن و معذرت خواهی والدین از کودک میتوانید به همین مقالات مراجعه کنید.
کنجکاوی جنسی در سنین سه تا چهار سالگی کودک
کودکان سه تا چهار ساله چه رفتارهای خاصی دارند که نشاندهنده درک آنها از مسائل جنسیتی است؟
- حریم خصوصی و برهنگی را درک میکند.
- درمورد تفاوتهای جنسیتی آگاه و کنجکاو میشود.
- با دیگران دکتر بازی میکند تا بدن آنها را کشف کند.
- درمورد اندام تناسلی همسالان و بزرگسالان کنجکاوی نشان میدهد.
- ممکن است خودارضایی کند، اما نباید به چشم بزرگسال به او نگاه کنید.
- سوالات خود را در مورد چگونه به وجود آمدن بچه از پدر و مادر میپرسد.
ما در مقاله کنجکاوی کودکان در مورد اعضای بدن، بیشتر در مورد کنکجاویهای آنها توضیح میدهیم که میتوانید برای اطلاعات بیشتر این مقاله را بخوانید.
درک مسائل جنسیتی در سنین پنج تا هشت سالگی کودک
کودک پنج تا هشت ساله چه درکی از مسائل جنسی و تفاوتهای جنسیتی دارد؟
- درمورد بارداری و زایمان کنجکاو میشود.
- بر روی سبک لباس پوشیدن و گفتار همسالان خود تمرکز میکند.
- حس هویت جنسیتی و مرد یا زن بودن را پرورش میدهد و درک میکند.
- ممکن است درک اولیهای از جهتگیریهای جنسیتی مانند همجنسگرایی پیدا کند.
نکته مهم: اگر با سرکشی کودک خود روبرو هستید حتما مقاله لجبازی کودک را بخوانید.
صوت روانشناسی: سوالات مهم درباره تربیت جنسی!
سخنران: درنا شریفی، روانشناس کودک
سنین 9 تا 12 سالگی و بیداری جنسی کودک
سنین 9 تا 12 سالگی دوران مدرسه و بلوغ کودک و همراه با رفتارها و کنجاویهای خاص است که عبارتند از:
- نشانههای بلوغ از جمله قاعدگی و انزال در خواب آغاز میشوند.
- نیاز به حریم خصوصی را درک میکند.
- نوسانات خلقی در او دیده میشود.
- علایق عاشقانه به بزرگسالان یا افراد مشهور را تجربه میکند.
- برای رسیدن به ارگاسم خودارضایی میکند.
- به طور قابل توجهی تحت تاثیر همسالان قرار میگیرد.
لازم به ذکر است که اگر کودکتان را در حال خود لمسی مشاهده کردهاید حتما مقاله درمان مالیدن کودک به زمین و علت تحریک شدن کودک را بررسی کنید.
سنین 13 تا 18 سالگی و مسائل جنسی و جنسیتی
اواخر کودکی و دوران نوجوانی چه مرحلهای از رشد جنسی و کنجاوی جنسی فرزندانتان است؟
- نوجوان در این سنین تمایلات خود را برای مستقل شدن ابراز میکند.
- به دنبال راههایی را برای بیان هویت خود است.
- با تصمیماتی در مورد انجام رابطه جنسی یا استفاده از مواد مخدر روبهرو خواهد شد.
- رفتارهای جنسی را بروز میدهد.
اگر فرزند دختر دارید برای آگاهی از شرایط بیولوژیک بدن یک دختر حتما مقالات علائم پریود شدن دختران و توضیح پریود برای کودکان را مطالعه کنید.
نکاتی برای مراقبت از سلامت جنسی کودک در سن بیداری جنسی در کودکان
والدین باید نسبت به تمام رفتارهای فرزندان خود در سنین مختلف توجه کنند. هشدارهای بیمورد و ایجاد احساس گناه از اشتباهات والدین در پاسخ به رفتارهای جنسی کودکان هستند. والدین باید رفتارهای جنسی کودکان را مشاهده کرده و فعالیتهای آموزشی مربوط به هر سن را انجام دهند. در اینجا، مراقبتهای سلامتی جنسی کودک را به تفکیک سنین، قرار دادهایم. همچنین برای آموزش اندام خصوصی به کودکان حتما به این مقاله سر بزنید و کتاب های تربیت جنسی کودکان را هم برای درک بهتر تربیت جنسی کودکتان بخوانید.
مراقبتهای جنسی از تولد تا 2 سالگی
- اسامی صحیح بدن را در هنگام پوشک عوض کردن یا زمان حمام به کودک آموزش دهید.
- تفاوت بین مرد و زن را به کودک بگویید.
- نحوه تعاملات محترمانه با دیگران را به کودک آموزش دهید.
- درمورد عملکرد بدن به طور ساده به کودک توضیحاتی را ارائه دهید.
همچنین به عنوان والدین آگاه باید مراقب رابطه جنسی در حضور نوزاد هم باشید. برای اطلاعات بیشتر حتما به مقاله سر بزنید.
مراقبتهای جنسی از 2 تا 5 سالگی
- اطلاعات اولیه درمورد تولید مثل مانند نوزاد در رحم مادر را به کودک خود توضیح دهید.
- کودک را به حفظ حریم خصوصی تشویق کنید.
- تفاوت میان لمس و آغوش را به کودک آموزش دهید و به او بگویید که همه آغوشها خوشایند نیستند.
- مرزهای بدن کودک را برای او تعیین کنید و بگویید اگر دوست ندارد کسی بدنش را لمس کند، از آن جلوگیری کند.
در ضمن اگر تمایل به یادگیری عمیقتری دربارهی موضوعاتی مثل مهارت نه گفتن در نوجوانان و بی خوابی کودک دارید، پیشنهاد میکنیم این مقالات را بخوانید.
مراقبتهای جنسی سنین 5 تا 8 سالگی
- کودک را به درک جنسیت و هویت جنسی تشویق کرده و اگر نشانههایی از تراجنسیتی یا ناسازگار مشاهده کردید، او را به درستی هدایت کنید.
- مبانی تولید مثل را برای او به سادگی شرح دهید.
- در مورد تغییرات فیزیکی که در دوران بلوغ به وجود میآید، با کودک خود صحبت کنید.
- به کودک خود بگویید که خودارضایی در مکانهای اجتماعی کار درستی نیست.
- در مورد حقوق شخصی به کودک آموزش دهید و بگویید که بدن او به خودش تعلق دارد.
اگر کودک پسر دارید حتما مقالات نعوظ در کودکان و درک مفهوم جنسیت در کودک مراجعه کنید.
مراقبتهای کودک در سنین 9 تا 12 سالگی
- در مورد جنبههای فیزیکی بلوغ و تغییرات بدن با کودک خود صحبت کنید و اطلاعات کافی را به او ارائه دهید.
- احساسات جدید که در دوران بلوغ بروز پیدا میکنند را عادیسازی کرده و جنبههای عاطفی آن را به کودک آموزش دهید.
- تمایلات و اطلاعات جنسی مناسب سن کودک را به او ارائه دهید. بهتر است اطلاعات اولیه در مورد رفتارهای جنسی و عفونتهای مراقبتی را ارائه دهید.
- روابط و دوستیهای سالم را تشویق کرده و از کودک خود حمایت کنید.
کدام رفتارهای جنسی کودک نگرانکننده است؟
والدین آگاه باید رفتارهای کودکان خود را زیر نظر بگیرند تا از هرگونه مشکلات و مسائل جدی در آینده کودک جلوگیری کنند. همانطور که در این مطلب اشاره کردیم، برخی از رفتارهای جنسی در سنین مختلف طبیعی و نرمال هستند. برخی دیگر از رفتارها نگرانکننده هستند و والدین در صورت مشاهده آنها باید تدابیر لازم را انجام دهند.
| رفتارها | توضیحات |
| رفتارهای جنسی اجباری | رفتارهای جنسی اجباری، زوری یا پرخاشگری بسیار نگرانکننده هستند. |
| بازیهای جنسی | دکتر بازی و نشان دادن اندامهای خصوصی باید با فرزندی مشابه و همسن او باشد. اگر کودک این بازی را با کودکانی که خیلی کوچکتر یا بزرگتر هستند انجام دهد، نگرانکننده است. |
| لمس جنسی | لمس جنسی دیگران بدون رضایت آنها از رفتارهای نگرانکننده کودک است. |
| اطلاعات جنسی کامل | کودک نباید اطلاعات جنسی کاملی داشته باشد. بهتر است رسانهها را در دسترس او قرار ندهید. |
| نشاندادن اندام جنسی | کودک نباید اندامهای جنسی خود را در معرض مشاهده دیگران بگذارد. |
| مشکلات رفتاری و کلامی | مشکلات رفتاری و استفاده بیش از حد از کلمات جنسی و اعضای جنسی بدن در کودکان عادی نیست. |
| برقراری رابطه جنسی | تقلید یا تلاش برای برقراری رابطه جنسی با اسباببازیها، حیوانات خانگی یا کودکان دیگر نگرانکننده است. |
| فعالیت جنسی با دیگران | تحت فشار قرار دادن یا وادار کردن دیگران به هر نوع فعالیت جنسی مشکلساز است. |
به خاطر داشته باشید که کودک شما از رفتارهای خود آگاه نیست و نباید او را تنبیه یا سرزنش کنید. بروز این رفتارها میتواند نشانه اختلال عصبی، سواستفاده فیزیکی یا قرار گرفتن در معرض محتوای جنسی باشد.
ما در مقاله رفتارهای جنسی خطرناک کودکان و نوجوانان، بیشتر در مورد رفتارهای نگرانکننده آنها صحبت میکنیم که میتوانید برای اطلاعات بیشتر به این مقاله مراجعه کنید.
در صورت مشاهده رفتار جنسی اشتباه در کودک چه باید کرد؟
در صورتی که هر یک از رفتارهای اشتباه و نگرانکنندهای که ذکر کردیم را از کودک خود مشاهده کردید، مراحل زیر میتواند به شما کمک کند. توصیه میشود که از مشاور کودکان کمک بگیرید. برای دریافت کمک از متخصص بهتر است رفتارهای فرزندتان را زیر نظر داشته باشید و دوره درمانی او را آغاز کنید.
- به رفتارهای کودک و روابط او با کودکان دیگر توجه کرده و آنها را زیر نظر داشته باشید.
- به رفتارهای او به طور دقیق توجه کنید و ببینید چند وقت یکبار این کارها را انجام میدهد.
- به کودک آموزش دهید که چه کارهایی درست و چه کارهایی اشتباه و غیرمجاز است. سپس، رفتارهای مثبت او را تحسین کنید.
- محیط خانوادگی خود را بدون هیچ رفتارهای جنسی، گفتگوی جنسی یا فیلم و … ایجاد کنید و کودک را در معرض رفتارها و مواد جنسی قرار ندهید.
شما ممکن است که فرزند خود را در حال خودارضایی ببینید. پیشنهاد میدهیم که در این زمان رفتار مناسبی از خود بروز دهید. ما در مقاله برخورد صحیح با خودارضایی کودکان، در این باره بیشتر صحبت میکنیم.
در ادامه، مطالعه مقالات روبرو میتوانند به افزایش درک شما از موضوعاتِ آموزش دستشویی رفتن به کودک 4 ساله، 2 ساله و 3 ساله و ترس کودک از پدر و مادر کمک کنند.
کلام آخر
با بزرگ شدن کودکان، کنجکاوی و آگاهی آنها در مورد اندامهای جنسی و رفتارهای جنسی افزایش پیدا میکند. والدین باید بیداری جنسی در کودکان خود را درک کرده و از هر گونه رفتار پرخاشگرانه و منفی جلوگیری کنند. در این مقاله رفتارهای جنسی طبیعی و غیرطبیعی کودکان را بررسی کردیم. اگر هر کدام از رفتارهای جنسی را در کودک خود مشاهده کردید، صبور باشید و واکنش عصبی از خود نشان ندهید. در صورت نیاز به مشاور، رفتارهای کودک را به خاطر سپرده و به متخصص مراجعه نمایید.
منابع:
10 دیدگاه دربارهٔ «میل جنسی در کودکان از تولد تا 18 سالگی»
تشکر از مقاله تون. خوندنش باعث شد بفهمم خیلی از نگرانی های ما از ناآگاهی خودمونه. با این حال هنوز برام سواله که اگه این رفتارها تکرارشون زیاد بشه یا تو جمع اتفاق بیفته، از کجا بفهمیم دیگه طبیعی نیست و لازمه از متخصص کمک بگیریم؟
از این نشونهها میفهمیم دیگه طبیعی نیست و باید از متخصص کمک گرفت:
تکرار طولانی: اگه رفتاری بیشتر از ۲–۳ هفته ادامه داره و بهتر نمیشه.
شدت رو به افزایش: اگه دفعات یا شدت رفتار داره بیشتر میشه.
مشکل تو جمع: اگه تو مهد، مهمونی یا جمع باعث دردسر جدی میشه و قابل مدیریت نیست.
اختلال تو زندگی روزمره: خواب، غذا، بازی یا رابطهها رو به هم میزنه.
همراهی با علائم دیگه: اضطراب شدید، پسرفت رشدی، بیحالی یا درد جسمی.
نگرانی مداوم والد: اگه با وجود آگاهی، دلنگرانی ولتون نمیکنه.
قاعده ساده:
رفتار طبیعی معمولا گذرائه و با آرامش بهتر میشه؛ رفتار نگرانکننده میمونه یا بدتر میشه.
اونجا مراجعه به پزشک اطفال یا روانشناس کودک بهترین و بهموقعترین کاره.
خیلی ممنون از توضیحاتتون. بخشی که گفتین میل جنسی کودکان با میل جنسی بزرگسال فرق داره، واقعا ذهنم رو آروم کرد. من قبلا با عصبانیت تذکر میدادم. الان سوالم اینه که بهترین جمله ای که هم حد و مرز رو مشخص کنه و هم بچه رو نترسونه چیه؟
خواهش میکنم. **چند جمله آماده، امن و بدون ترساندن کودک:**
– «میدونم این کارت از روی کنجکاویه، ولی این کار خصوصیِ و فقط تو جای خلوت انجام میشه.»
– «بدنت مال خودته، ولی بعضی کارهاش فقط وقتی تنها هستی اشکال نداره.»
– «کنجکاوی طبیعیه، اما این کار رو جلوی بقیه انجام نمیدیم.»
– «اگه بدنت حس خاصی داره، میتونی بری اتاقت، اینجا جاش نیست.»
**قاعده طلایی:**
آرام، بدون عصبانیت، بدون شرمدادن؛ حد و مرز واضح ولی لحن امن.
ممنون بابت مقاله خوبتون. خیلی قشنگ توضیح دادین که بعضی رفتارها تو کودکی طبیعی هستن و نباید زود برچسب بزنیم. من همیشه نگران بودم نکنه این رفتارها به رابطه جنسی در کودکان ربط داشته باشه. به نظرتون واکنش اشتباه والدین میتونه این رفتارها رو شدیدتر کنه؟
خواهش میکنم، نگرانيتون کاملا قابل درکه.
بله، واکنش اشتباه والدين ميتونه اين رفتارها رو شديدتر يا ماندگارتر کنه؛ نه به اين معنا که والد مقصره، بلکه چون کودک از واکنش ما معنا ميگيره.
به طور خلاصه، اين واکنشها معمولا مشکل رو بيشتر ميکنن:
عصبانيت، داد زدن يا شرمدادن → کودک ميترسه، ولي رفتار از بين نميره و مخفيانه ميشه.
برچسب زدن يا جنسي ديدن رفتار کودکانه → کنجکاوي طبيعي تبديل به اضطراب ميشه.
تذکرهاي مکرر و وسواسگونه → توجه ناخواسته ميده و رفتار تقويت ميشه.
و اين واکنشها کمککنندهان:
آرامش + حد و مرز ساده («اين کار خصوصيه و جلوي بقيه انجام نميشه»)
بيهيجان رد شدن بعد از تذکر (نه بحث، نه بازجويي)
طبيعيسازي بدون عاديسازي (ميگيم طبيعيه، اما مرز داره)
تشکر میکنم از شما. من همیشه از شنیدن عبارت میل جنسی کودکان جا میخوردم و فکر میکردم اصلا نباید وجود داشته باشه. الان فهمیدم منظور حس های بدنی و شناخت بدنه، نه چیزی که ما بزرگترا تو ذهنمونه. ولی سوال من اینه که چطور بدون ترسوندن یا شرم دادن، با بچه درباره این موضوع حرف بزنیم؟
سوالتون خیلی مهمه و دقیقا جای درستی ایستادین. کلیدش لحن آروم + کلمات ساده + بدون قضاوته.
چطور حرف بزنیم که نترسه و خجالت نکشه؟
اسم واقعی و خنثی بدن رو بگین، نه اسم ترسناک یا شوخی.
کوتاه و به اندازه سنش توضیح بدین، نه بیشتر.
احساس رو طبیعی کنین، رفتار رو مرزبندی کنین.
جملههای آماده و امن:
«بعضی حسها تو بدن طبیعیان، ولی بعضی کارها خصوصیان.»
«بدنت مال خودته، اما این کار رو فقط وقتی تنها هستی انجام میدیم.»
«کنجکاوی طبیعیه، اگه سوال داری میتونی از من بپرسی.»
«این موضوع ترسناک یا بد نیست، فقط قانون داره.»
چی نگیم؟
«این کار زشته»
«اگه انجام بدی بد میشه»
«دیگه ازت انتظار نداشتم»
ممنون از مقاله تون. راستش وقتی برای اولین بار درباره رابطه جنسی در کودکان خوندم، خیلی ترسیدم و فکر کردم حتما یه اتفاق بد افتاده. ولی توضیح دادین که خیلی از این رفتارها از روی کنجکاوی بدنه، نه چیز دیگه. سوالم اینه که ما چطور فرق کنجکاوی طبیعی رو با رفتار نگران کننده تشخیص بدیم؟
به طور خلاصه این نشانهها کمک میکند فرقشان را بفهمید:
بیشتر شبیه کنجکاوی طبیعی است اگر:
بین دو کودک همسن باشد.
حالت بازی و کنجکاوی کوتاه داشته باشد.
وقتی بزرگسال میگوید «این کار درست نیست»، متوقف شود.
اجبار، ترس یا پنهانکاری شدید در آن نباشد.
نگرانکنندهتر است اگر:
اختلاف سن زیاد باشد.
یکی از بچهها اجبار یا فشار بیاورد.
رفتار تکراری و مخفیانه باشد.
کودک دانش جنسی خیلی فراتر از سنش نشان دهد.
یکی از بچهها بترسد، ناراحت شود یا آسیب ببیند.
در موارد نگرانکننده بهتر است با روانشناس کودک مشورت شود.