به گزارش وب‌سایت PR Newswire، نتایج یک نظرسنجی نشان می‌دهد که فقط 70 درصد از والدین می‌گویند که فرزندان‌شان مرتباً در کارهای خانه به آن‌ها کمک می‌کنند. این آمار هر چند بالاست، اما باز هم نشان می‌دهد که برخی کودکان در کارهای خانه وظیفه‌ای را به دوش نمی‌کشند. والدین می‌توانند با تعیین وظایف فرزندان در خانه، بار مسئولیت‌های زیاد خود را کاهش دهند و فرزندانی مسئولیت‌پذیر نیز بار بیاورند. ما در این مقاله می‌خواهیم درباره وظایف فرزندان در خانه، چه وظایف رفتاری و چه اقدامی، بیشتر صحبت کنیم.

وظایف فرزندان در خانه

در تعیین وظایف فرزندان در خانه، باید به این نکات توجه کنید:

• در تعریف همکاری برای کودکان، باید به سن آن‌ها توجه کنید. در واقع باید وظایف را متناسب با رشد جسمی و ذهنی کودک در نظر بگیرید.
• ابتدا وظایف را در کنار کودک انجام دهید تا او با شیوه درست انجام کار‌ها آشنا شود.
• در ازای انجام وظایف به کودک پاداش دهید.
• وظایف را تبدیل به کاری سخت نکنید؛ شما می‌توانید کار‌ها را به بازی شبیه‌سازی کنید.
• به کودک اجازه دهید که خود وظایفش را انتخاب کند.

برای آشنایی بیشتر با مباحثی مثل پریدن کودک میان حرف دیگران و افزایش اعتماد به نفس در نوجوانان دختر می‌توانید به همین مقالات مراجعه کنید.

خب، حالا در این‌جا وظایف فرزندان در خانه را بر اساس سن آن‌ها بررسی می‌کنیم:

وظایف فرزندان 1 تا 3 سال در خانه

1. پاشیدن آب با اسپری روی گل‌ها (فقط گل‌هایی که نیاز به این نوع تغذیه دارند.)
2. دادن دستمال به اعضای خانواده حین تمیزکاری
3. چسباندن برچسب روی شیشه‌های ادویه یا جعبه‌های مختلف
4. قرار دادن لباس‌های کوچک در سبد مخصوص (مثل جوراب)

وظایف فرزندان 3 تا 6 سال در خانه

1. مرتب کردن ظرف‌ها بر اساس اندازه آن‌ها
2. شستن میوه‌ها و تمیز کردن آن‌ها با دستمال
3. برداشتن لباس‌های کوچک از روی بند خشک‌کن
4. چیدن کتاب‌ها در کتاب‌خانه بر اساس رنگ آن‌ها

وظایف فرزندان 6 تا 9 سال در خانه

1. جمع کردن تمام وسایل بازی بعد از بازی کردن
2. ساخت کاردستی مثل جعبه مقوایی برای وسایل مختلف
3. مرتب کردن کفش‌ها حین مهمانی
4. مرتب کردن وسایل داخل کابینت (وسایل غیرشکستنی و بی‌خطر)

در ضمن اگر تمایل به یادگیری عمیق‌تری درباره‌ی موضوعاتی مثل اراده در کودکان و کنترل خشم در برابر کودکان دارید، پیشنهاد می‌کنیم این مقالات را بخوانید.

وظایف فرزندان 9 تا 12 سال در خانه

1. جارو کردن بخشی از خانه (بر حسب توان کودک)
2. برنامه‌ریزی هفتگی برای اقلام مصرفی خانه
3. مدیریت زباله‌های قابل‌بازیافت و جداسازی آن‌ها
4. انجام بخشی از وظایف مربوط به نگهداری از گل و گیاهان یا حیوان خانگی (راستی، اگر قصد خرید حیوان خانگی برای فرزندتان دارید، به مقاله «بهترین حیوان خانگی برای کودکان» سری بزنید.)

در ادامه، مطالعه‌ مقالات روبرو می‌توانند به افزایش درک شما از موضوعاتِ راهکار برای جلوگیری از گاز گرفتن کودک و فرزند پروری زنان شاغل کمک کنند.

ما در این جدول هم تعدادی از وظایف فرزندان در خانه را بر حسب سن آن‌ها بررسی می‌کنیم:

چند تکنیک برای اینکه کودکان وظایف خود را بر عهده بگیرند:

• از تکنیک بازی استفاده کنید؛ مثلاً بگویید “هر کسی زودتر لباس‌ها را جمع کند، برنده است!”.
• تعریف و تمجید کنید.
• جدول ستاره ایجاد کنید و با هر کار خوب به کودک ستاره دهید.
• وظایف کودک را مهم جلوه دهید.
• از کودک بخواهید که وظایف را طبق زمان‌بندی و به‌صورت منظم انجام دهد.
• به او آموزش دهید که همواره از راه‌های خلاقانه برای انجام‌دادن بهتر وظایف کمک بگیرد.

کودکان باید یاد بگیرند که گاهی باید در برابر وظایف تاب‌آوری داشته باشند؛ بنابراین گاهی کار‌های چالش‌بر‌انگیز را هم بر عهده آن‌ها بگذارید. ما در مقاله تاب آوری در کودکان، در این مورد بیشتر صحبت می‌کنیم.

وظایف پسر در خانه

برخی از مهم‌ترین وظایف پسرها در خانه را در این‌جا بررسی می‌کنیم:

راستی، ما یک مقاله با عنوان «تربیت فرزند پسر» داریم که پیشنهاد می‌دهیم سری به آن بزنید.

وظایف دختر در خانه

از جمله مهم‌ترین وظایف دختر در خانه پدر، این موارد هستند:

برای تربیت بهتر فرزند دختر خود می‌توانید به مقاله «تربیت فرزند دختر» سری بزنید.

وظایف رفتاری کودکان در خانه

علاوه بر وظایف عملی مثل مرتب کردن اتاق یا آب دادن به گل‌ها، مجموعه‌ای از وظایف رفتاری وجود دارند که برای پرورش یک کودک بااخلاق، محترم و مسئولیت‌پذیر حیاتی هستند؛ در این‌جا، این وظایف بر بررسی می‌کنیم:

• رعایت نوبت و احترام به حقوق دیگران: کودک باید بیاموزد که در صحبت کردن، استفاده از وسایل بازی یا تماشای تلویزیون، نوبت را رعایت کند. این کار به او می‌آموزد که همه اعضای خانواده حقوق برابر دارند و برای احترام به خواسته‌های دیگران، باید گاهی از خواسته خود بگذرد.
• احترام به حریم خصوصی اعضای خانواده: کودکان باید یاد بگیرند که قبل از ورود به اتاق دیگران، به ویژه اتاق والدین یا خواهر و برادر بزرگ‌تر، در بزنند و منتظر اجازه بمانند. همچنین او باید یاد بگیرد دست زدن به وسایل شخصی دیگران بدون اجازه، کاری نادرست است.
• کنترل خشم و ابراز درست احساسات: خانه اولین مدرسه برای یادگیری مدیریت هیجانات است. از کودک انتظار می‌رود که به‌جای پرخاشگری، داد زدن یا کتک زدن هنگام عصبانیت، سعی کند با کلمات احساس خود را توضیح دهد یا برای آرام شدن به والدین مراجعه کند. (در این زمینه می‌توانید مقاله «کنترل خشم کودک» را هم بخوانید.)
• قدردانی و تشکر کردن: کودک باید یاد بگیرد که برای زحمات دیگران (مثلاً برای غذایی که مادر پخته یا خریدی که پدر انجام داده) تشکر کند. این کار باعث می‌شود او نعمت‌های اطرافش را ببیند و انسانی قدردان بار بیاید.
• مسئولیت‌پذیری در قبال اشتباهات: یکی از مهم‌ترین وظایف رفتاری این است که کودک وقتی کاری اشتباه انجام می‌دهد (مثلاً وسیله‌ای را شکست)، آن را بپذیرد، دروغ نگوید و در صورت امکان در جبران آن تلاش کند. این کار شجاعت و صداقت را در او پرورش می‌دهد. (پیشنهاد می‌دهیم سری هم به مقاله «مسئولیت پذیری در کودکان» بزنید.)
• مهربانی و همدلی با اعضای خانواده: کودک باید تشویق شود که در زمان بیماری، ناراحتی یا خستگی دیگران، مهربانی کند. این مهربانی می‌تواند به‌شکل یک بغل ساده، دادن یک لیوان آب یا سکوت کردن برای استراحت دیگران باشد. (برای همدلی بیشتر خودتان با فرزندتان می‌توانید در سمینار ارتباط همدلانه شرکت کنید.)
• گوش دادن به حرف والدین بدون لجبازی: انجام دادن خواسته‌های به‌حق والدین در اولین بار (البته متناسب با سن کودک) و بدون غر زدن و لجبازی، یکی از مصادیق مهم احترام در خانه است.

برای آموزش این وظایف باید ارتباط موثری با فرزندتان داشته باشید تا او به حرف‌تان گوش دهید. برای اطلاع از راه‌های برقراری ارتباط موثر با کودک، به مقاله‌ای که در این زمینه منتشر کرده‌ایم، مراجعه کنید.

روش‌های ایجاد همکاری کودکان در خانه

همان‌طور که گفتیم، همکاری کودکان در خانه می‌تواند یک تمرین عالی برای افزایش مهارت‌های ضروری زندگی باشد. امروزه، کودکان تمایل بسیاری به بازی با تلفن همراه یا بازی‌های ویدیویی دارند و تمایلی به همکاری در کارهای خانه نشان نمی‌دهند. در اینجا، راهکارهای کاربردی برای ایجاد همکاری کودکان در خانه و کمک به والدین را قرار داده‌ایم.

لازم است اضافه کنیم که منابع روبرو اطلاعات جامع‌تری درباره‌ی موضوعاتی مثل تربیت کودک زودرنج و آموزش سلام ارائه می‌دهند.

1_ در اولین فرصت کودک را با کارهای روزمره خانه آشنا کنید

نخستین روش برای شروع همکاری کودکان در خانه، آموزش از سنین پایین است. می‌توانید از 18 ماهگی کودک، همکاری و کمک کردن را به او یاد بدهید. به عنوان مثال، قرار دادن اسباب‌بازی‌ها در سبد مخصوص آن‌ها و قرار دادن لباس‌های کثیف در سبد لباس چرک‌ها می‌تواند گزینه خوبی باشد. کارهای مناسب سن کودک را به او واگذار کنید و همان‌طور که رشد می‌کند، کارهای سخت‌تری را متناسب با سن کودک به او بسپارید.

هنگام شروع آموزش، به کودک خود بگویید که کمک آن‌ها در کارهای خانه ضروری است. کارها را به او یاد بدهید و نشان دهید که هر وسیله به کجا تعلق دارد. به کودک بگویید که چگونه از ابزارهای تمیز کننده مانند جارو استفاده کند تا خانه را تمیز کند. این باعث می‌شود که شما یک‌بار کار را به او نشان دهید و او با مشاهده شما و الگوبرداری، همکاری خود را آغاز کند‌.

اگر می‌خواهید در زمینه‌ تنظیم خواب کودک و چیکار کنم بچم پررو بشه؟ دانش‌تان بیشتر شود منابع ذکر شده را از دست ندهید.

2_ در مورد انجام کارهای خانه از کودک خود سوال بپرسید

به صحبت‌های فرزند خود گوش کنید و انتخاب‌های واضحی در مورد وظایف به او بدهید. به عنوان مثال، از فرزند خود بپرسید که به انجام چه کارهایی علاقه دارید و ترجیح می‌دهید میز را تمیز کنید یا ظرف‌ها را بشویید؟ این سوالات می‌تواند میزان مشارکت فرزند شما را در کارهای خانه افزایش دهد. اما به خاطر داشته باشید که شما رئیس فرزندان خود هستید و اشکالی ندارد که کارهای خانه را برای او تعیین کنید‌.

3_ کارهای اعضای خانواده را لیست کنید

برای تعیین وظایف فرزندان در خانه، باید کارهای اعضای خانواده را برای آن‌ها لیست کنید. برای این کار، یک نمودار تهیه کرده و تمام کارهای روزمره را روی آن بنویسید. سپس، نمودار را در جایی قرار دهید که کودکان بتوانند آن را ببیند. کارهایی مانند شستن ظروف، شستن لباس‌ها و جارو کردن زمین فعالیت‌هایی هستند که کودکان می‌توانند آن‌ها را انجام دهند. هر روز کارها را به صورت گردشی بین کودکان تقسیم کنید تا کارهای تکراری را پشت سر هم انجام ندهند.

4_ از کارهای خانه به عنوان تنبیه برای کودک استفاده نکنید

اگر کودک شما رفتار نادرستی دارد، نباید کارهای خانه را به عنوان تنبیه برای او قرار دهید. با تنبیه و وادار کردن کودک به انجام کارهای خانه، احساسات منفی و عدم تمایل به انجام کارها را در او ایجاد خواهید کرد. این کار را تنها زمانی می‌توانید انجام دهید که کودک خواهر یا برادر خود را اذیت کرده است و آن‌ها از او می‌خواهند برای جبران، کارهای خانه را انجام دهد.

راستی، ما یک مقاله با عنوان «برخورد با بچه هایی که خیلی اذیت می کنند» داریم که می‌توانید برای اطلاع از بهترین روش برخورد با فرزند خود در زمان انجام کار اشتباه، به این مقاله مراجعه کنید.

تنبیه گاهی منجر به لجبازی می‌شود. لجبازی کودکان اگر مدیریت نشود، چالش‌های زیادی برایتان به‌وجود می‌آورد! ما در مقاله لجبازی کودک، در این مورد بیشتر صحبت می‌کنیم.

5_ کارهای خانه را به برنامه روزانه کودک اضافه کنید

سعی کنید کارهای خانه را به صورت یک روال و روتین روزانه به کودک خود واگذار کرده و از او بخواهید که آن‌ها را انجام دهد. به عنوان مثال، 10 دقیقه قبل از شروع شدن برنامه تلویزیونی مورد علاقه‌اش، می‌تواند اسباب‌بازی‌های خود را جمع‌آوری کند. این کار باعث می‌شود که مانند روتین مسواک زدن، کارهای خانه نیز برای کودک به یک عادت تبدیل شود.

6_ کارهای خانه را برای کودک سرگرم‌کننده کنید

یکی دیگر از روش‌های آموزش کودکان برای همکاری در خانه، روشن کردن موسیقی و رقصیدن با کودکان در حین انجام کارها است. با این روش، کارهای معمولی و خسته‌کننده را به یک فعالیت سرگرم‌کننده برای خود و کودک تبدیل می‌کنید. هم‌چنین می‌توانید از کارها به عنوان بازی استفاده کنید‌. جوراب‌ها را به کودک بدهید و بگویید مانند بازی بسکتبال باید آن‌ها را در کشو قرار دهند. یک سرگرمی دیگر این است که یک تایمر قرار دهید و به کودک بگویید که در زمان مشخص چند اسباب‌بازی‌ را می‌تواند از روی زمین بردارد.

ما در مقاله ایده های بازی با کودک در خانه، ایده‌های جذابی را برای سرگرمی معرفی کرده‌ایم. شما می‌توانید از این ایده‌ها به‌عنوان پاداش برای فرزند خود بعد از انجام کار‌های خانه استفاده کنید.

7_ به کودک خود جایزه و پاداش بدهید

کودکان از دریافت پاداش برای انجام کارها لذت می‌برند. می‌توانید انجام کارهای خانه را با دریافت پاداش ترکیب کنید تا احساس مسئولیت‌پذیری و همدلی او را تقویت نمایید. برای انجام این روش، می‌توانید یک نمودار کاری تهیه کرده و فعالیت‌های فرزند خود را ستاره یا برچسب بزنید. به عنوان مثال، هر پنج ستاره‌ای که کودک جمع کند، یک جایزه یا خوراکی مورد علاقه‌اش را دریافت می‌کند. از چیزهای مورد علاقه کودک استفاده کنید تا برای انجام کارها تمایل پیدا کرده و لذت ببرد.

8_ به کودک خود استقلال دهید

Chores are an important part of growing up and learning to take responsibility. They provide young children with a sense of accomplishment and independence as they learn how to take care of themselves and the place they call home.

کارهای خانه بخش مهمی از رشد و یادگیری مسئولیت‌پذیری هستند. این کارها به کودکان خردسال احساس موفقیت و استقلال می‌بخشند، زیرا می‌آموزند چگونه از خود و خانه‌ای که در آن زندگی می‌کنند، مراقبت کنند. Reggio Emilia Childcare Centres

در واقع، در تعیین وظایف فرزندان در خانه به آن‌ها استقلال دهید. والدین باید به کودکان خود فرصت دهند تا از انگیزه و اعتماد به نفس خود استفاده کنند. نباید به کودک خود سخت بگیرید یا او را به شدت کنترل کنید. به جای این رفتارهای منفی، سعی کنید کارهای خانه را به عنوان یک پیشنهاد با او مطرح کرده و از عبارات ملایمی استفاده کنید. با آرامش و ملایمت رفتار کنید تا کودک متوجه شود که باید کارهای خود را انجام دهد.

ما در مقاله «تقویت استقلال در کودک» و «تربیت کودک مستقل»، بهترین روش‌های ایجاد استقلال در آن‌ها را بررسی کرده‌ایم که پیشنهاد می‌دهیم برای اطلاعات بیشتر، به این مقاله مراجعه کنید.

9_ واقع‌بینانه رفتار کنید

معیارهای ما به عنوان بزرگ‌سال، با کودکان متفاوت است. به عنوان مثال، ممکن است شما بخواهید لباس‌ها را براساس ترکیب رنگ در کشوها قرار دهید، اما کودک بدون توجه به این نکات لباس‌ها را در کشو قرار می‌دهد. سعی کنید انعطاف‌پذیری را نسبت به فرزند خود رعایت کرده و استاندارهای خود را تغییر دهید. اگر کودک احساس می‌کند که کار برای او سخت است، به او گوش دهید. ممکن است به یک چهارپایه نیاز داشته باشد و شما باید آن را تامین کنید. این کار به کودک می‌فهماند که شما با او در کارهای خانه مشارکت و همکاری می‌کنید.

10_ کودک خود را به چالش بکشید

گاهی اوقات ممکن است واگذاری کارهای ساده به کودک، برای او خسته‌کننده باشد. کارهای جدیدی را به او بدهید و توانایی‌های او را به چالش بکشید. به عنوان مثال، اگر کودک همیشه میز شام را می‌چیند، شستن ظرف‌ها را نیز به کارهایش اضافه کنید. اگر کودک به کارهایی مانند پرورش گل و گیاه علاقه‌مند است، کارهای چالش برانگیز مانند کاشت بذر و آبیاری نهال را به او واگذار کنید.

11_ از فرزند خود ستایش و قدردانی کنید

اگر کودک برای انجام کارهای خانه تلاش قابل ستایشی می‌کند، از او قدردانی کنید. انجام این کارها باعث افزایش مسئولیت‌پذیری و تقویت پیوند خانوادگی کودک خواهد شد. از فرزند خود حمایت کنید ‌و هر زمان که کارها را به خوبی به پایان رساند، او را تحسین کنید. با این کار، اعتماد به نفس فرزند شما افزایش پیدا خواهد کرد.

12_ همه افراد خانواده باید در خانه همکاری کنند

برای اینکه درگیری و مقاومت کودک در انجام کارهای خانه را کاهش دهید، باید از همه اعضای خانواده بخواهید تا در انجام کارها کمک کنند. همه باید وارد عمل شوند و بخشی از کارها را انجام دهند. کودک با دیدن اعضای خانواده مشتاق می‌شود تا او نیز مشارکت کرده و جزئی از پروسه تمیزکاری خانه باشد.

فواید همکاری کودکان در خانه چیست؟

تعیین وظایف فرزندان در خانه و در نظر گرفتن کارهای روزمره در نگاه اول ساده و معمولی به نظر می‌رسد، اما فواید بسیاری برای آن‌ها دارد. والدین می‌توانند انجام کارهای خانه مانند تا کردن لباس را از 3 سالگی به فرزندان خود واگذار کنند. یک مطالعه نشان داده است کودکانی که در کارهای خانه با والدین همکاری می‌کردند، در آینده به انسان‌های موفقی تبدیل شدند. در اینجا فواید و اهمیت همکاری کودکان در خانه و کمک به والدین را قرار داده‌ایم.

• یادگیری مهارت‌های مدیریت زمان
• افزایش مهارت‌های حرکتی کودک و تقویت ماهیچه‌های دست
• توسعه همدلی کودک و تلاش برای مشارکت بیشتر با اعضای خانواده
• ایجاد احساس مسئولیت‌پذیری و انجام کارهای شخصی مانند جمع‌آوری اسباب‌بازی‌ها
• یادگیری تعادل میان کار و بازی از سنین پایین
• ایجاد یک فضا و پایه خوب برای مستقل شدن کودک
• فراهم کردن فرصتی برای موفقیت کودک در بزرگ‌سالی
• پرورش خلاقیت و درک تلاش
• افزایش صبوری کودک برای انجام کار و دریافت پاداش
• یادگیری مهارت‌های ضروری زندگی مانند نظافت و سازماندهی لوازم
• یادگیری نظم و ترتیب در خانه و اتاق شخصی

کلام آخر

تعیین وظایف فرزندان در خانه می‌تواند مهارت‌های آن‌ها را افزایش دهد و تقویت کند. با حمایت و پشتیبانی کودک برای انجام کارها، به او برای اداره یک خانه در آینده کمک خواهید کرد. زمانی که از فرزند برای انجام خوب کارها قدردانی کنید، او احساس مفید بودن کرده و مشارکت خود را افزایش خواهد داد. در این مقاله، فواید همکاری کودکان در خانه و روش‌های ایجاد یک کودک فعال در کارهای خانه را بررسی کردیم. امیدواریم بتوانید با استفاده از این روش‌ها، یک فرزند مسئولیت‌پذیر، کوشا و همدل را پرورش دهید.

منابع:

• brighthorizons.com
• canr.msu.edu